Burn-outs in de zorg: nu ook al op jongere leeftijd

 

Mette Zandbergen is een tweedejaarsstudent verpleegkunde uit Rijen. Ze loopt al ongeveer drie maanden stage bij het behandelcentrum de Hazelaar in Tilburg, op een afdeling voor dementerende. Op deze afdeling wonen mensen tussen de 40 en 65 jaar oud met erge vormen van dementie, waardoor ze niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. Ongeveer een maand geleden kreeg Mette een burn-out door een combinatie van stage, werk, school en haar thuissituatie.

Burn-outs in de zorg kunnen meerdere oorzaken hebben. Het tekort aan werknemers zorgt voor een hoge werkdruk. Mette zegt dat zij als stagiaire hierdoor ook sneller wordt ingezet voor taken die eigenlijk buiten haar functie vallen. Op de afdeling is de werkdruk dus ook erg hoog. “Van de 39 werknemers op de afdeling waar ik stage loop heeft nu ongeveer de helft een burn-out”, aldus Mette. Veel mensen op de afdeling weten door hun dementie vaak niet wat ze aan het doen zijn. Een aantal patiënten doen de werknemers dagelijks fysiek pijn, terwijl ze vaak niet doorhebben waar ze mee bezig zijn. Mette zegt dat in het begin van haar stage dit iets was waar ze natuurlijk van schrok, maar het gebeurt nu zo vaak dat het een gewoonte is geworden.

Mettes burn-out ontstond ongeveer een maand geleden. Een burn-out houdt kortgezegd in dat je totaal uitgeput bent, waardoor je dagelijkse taken al niet meer kan doen. Tijdens Mettes werk op stage werd ze uitgescholden, gekrabd en geknepen. Als ze vervolgens thuiskwam en er daar ook nog van alles aan de hand was, kostte dit veel van haar energie. Schoolwerk en haar bijbaantje kwamen er ’s avonds ook nog bij, en dat werd op een gegeven moment te veel. “Ik had het eigenlijk zelf niet door in het begin. Ik had wel heel veel stress en ik merkte dat ik erg moe was, maar ik wist niet echt dat het een burn-out was. Toen een docent op school aan me vroeg hoe het met me ging, stortte ik ineens helemaal in.” Dit vond plaats in de week voor de herfstvakantie. Op school kon ze nog voor de vakantie praten met haar studieloopbaanbegeleider en een studentenconsulent, waarmee ze oplossingen gingen zoeken voor de burn-out. Het begon met ontslag nemen bij haar eigen bijbaantje, vakkenvullen bij de Albert Heijn. Dit zorgde al voor minder stress en op deze manier kreeg ze meer vrije tijd om ook leuke dingen te doen met vrienden. Dat is volgens de studentenconsulent erg belangrijk voor alle medewerkers in de zorg, omdat de medewerkers zo druk bezig zijn op het werk de hele dag, dat ze vaak vergeten of te moe zijn om ook wat leuke dingen te doen of te relaxen. Ook vertelt Mette dat erover praten alleen al heel erg hielp. Ze hoorde hierdoor dat ze niet de enige was, dat andere mensen ook last hadden van dingen zoals de hoge werkdruk. In de herfstvakantie besloot ze om bijna niks te doen. Uitrusten en zo veel mogelijk herstellen van de burn-out was eigenlijk alles wat ze deed.

Na de vakantie begon Mette weer op haar stage. Natuurlijk was het lastig om weer te beginnen gezien de omstandigheden. Toch ging ze haar stage nu wel wat anders aanpakken, door eerder en beter haar grenzen aan te geven. Sneller zeggen dat ze iets niet mag of kan doen zal volgens Mette al voor een hoop minder stress zorgen, aangezien ze dan geen extra werk hoeft te doen, of werk hoeft te doen wat niet voor haar als stagiaire bedoeld is.

Angst voor nog een burn-out in de toekomst is er niet bij Mette. Ze verwacht wel dat het altijd terug kan komen, aangezien ze graag op de spoedeisende hulp wil gaan werken. Dat is natuurlijk een baan waar veel stress en drukte bij komt kijken.

Toch is er een manier om de vele burn-outs in de zorg te verminderen volgens Mette. “Meer salaris en meer medewerkers”, zegt ze kort maar krachtig. Het tekort aan medewerkers in de zorg leidt tot het feit dat zorgmedewerkers die wel beschikbaar zijn, meer moeten werken. De hoge werkdruk veroorzaakt veel stress, waardoor steeds meer mensen uitvallen door burn-outs.

Het beste advies wat Mette kan meegeven aan eerstejaarsstudenten in de zorg: “Duidelijk je grenzen aangeven”. Zelf deed ze dit in het begin niet, wat er dus mede voor zorgde dat ze een burn-out kreeg. Nu komt ze voor zichzelf op, twijfelt ze niet aan zichzelf, en geeft ze beter haar grenzen aan. Hierdoor gaat het nu gelukkig een stuk beter met haar en kan ze weer door met haar stage en schoolwerk.