‘Nepsneeuw kan in combinatie met duurzaamheid, maar niet voor lang’

Door de redactie

TILBURG – “Sneeuwkanonnen en wintersport zijn slecht voor het milieu. Ze gebruiken te veel water en energie en hierdoor ontstaat er een vicieuze cirkel, waardoor het probleem van het klimaat alleen maar groter wordt”, zegt Kathrin Schmitz, vrijwilliger bij de Jonge Klimaatbeweging. Is dit zo? Niko Wanders, onderzoeker bij de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van klimaatverandering, laat een ander geluid horen.

Niko Wanders doet, bij de Universiteit Utrecht, onderzoek naar klimaatverandering, met name hydrologie (de weg van het water en het watertekort). “Een goed voorbeeld dat ik altijd geef zijn de gevolgen van een laag grondwaterpeil in de landbouw of drinkwater in steden. Dit heeft uiteraard grote gevolgen voor de boeren en bewoners, maar ik verbaas me hoe weinig mensen hier eigenlijk bij stil staan.’’

Sneeuwkanonnen zijn een populaire oplossing in steden zoals Winterberg, waar er steeds minder geskied kan worden dankzij de warmere winters. Is het gebruik van sneeuwkanonnen echt zo slecht voor het milieu als mensen zeggen? Kathrin Schmitz (27), vrijwilliger bij de Jonge Klimaatbeweging (zij verenigen de stem van verschillende jeugdorganisaties in Nederland op het gebied van klimaat), zegt dat sneeuwkanonnen slecht zijn voor de sport én het milieu. De kanonnen zouden te veel water en energie kosten. ‘Niet waar’, volgens Wanders. “Je zou het waarschijnlijk niet meteen raden, maar vaak is de energie die zo’n kanon gebruikt slechter.’’ Winterberg is volgens hem niet zelfvoorzienend en heeft dus fossiele brandstoffen nodig.

Er is geen waterprobleem, omdat de watervraag laag is in de winter: huishoudens en tuinen die onderhouden moeten worden, hebben geen hinder door een tekort. Het waterpeil is hoog genoeg door voldoende neerslag.

Wanders: “Het valt, zoals ik al zei, mee hoe slecht sneeuwkanonnen zijn voor het milieu, omdat het de ‘hydrologische cirkel’ niet doorbreekt: ze gebruiken grondwater, dit smelt en dat kunnen ze dan weer gebruiken. Ook is er sprake van het albedo-effect, wat ook positief is.’’ Het albedo-effect is er wanneer een wit oppervlak minder zonlicht absorbeert dan een donker oppervlak. De sneeuw van de sneeuwkanonnen is wellicht lager in kwaliteit, maar het is wel sneeuw. Dankzij de witte kleur houdt het minder warmte vast. Wanneer dit op grote schaal voorkomt, gaat het opwarming tegen.

Fluffy
Wintersporters Lotte van Hal (19) uit Veenendaal en Anne Struijk (31) uit Tilburg ondervinden geen ‘last’ van deze nepsneeuw. ‘’Echte sneeuw is zacht, een beetje fluffy. Daar zak je in weg en voelt fijner aan’’, legt Van Hal uit. ‘’Ik merkte dat de nepsneeuw eerder op kleine balletjes leken. Het is een grove structuur die meer op ijs lijkt dan sneeuw.’’ Blijven ze terugkomen in Winterberg met deze nieuwe sneeuw-variant? ‘’Ik zou zeggen dat Winterberg uiteindelijk zijn toerisme verliest. Toeristen komen om te skiën en als er geen sneeuw meer ligt – of blijft liggen – dan zullen ze ergens anders heen moeten, vaak hoger gelegen gebieden’’, meent Wanders.

Van Hal en Struijk zeggen naar Winterberg te komen, vanwege de korte reisafstand vanuit Nederland. ‘’Voor maximaal vijf dagen is Winterberg leuk’’, vindt Van Hal. “Het is een soort verlengde skihal.’’ Struijk: “Met een klein kindje en een tweede op komst, vinden mijn vriend en ik het fijn om niet ver te hoeven reizen. Winterberg is voor de komende jaren een goede optie.’’ Ze geeft wel direct toe om, over een paar jaar, graag weer naar een hoger gelegen gebied te willen. “Ik ski sinds mijn achttiende. Al die jaren gingen we naar de Alpen; soms Frankrijk, andere keren Oostenrijk of Zwitserland. Ik wil er later, wanneer onze kinderen het op deze pistes hebben geleerd,  terug daarheen.’’

‘Sterke afname’
Dat de wintersport toekomst in laaggelegen gebieden er niet rooskleurig uitziet, blijkt ook uit een Zwitserse studie van het Instituut voor Sneeuw- en Lawine onderzoek (SLF)
, volgens Tobias Hipp van de Duitse Alpenvereniging (DAV). De DAV is de grootste vrijwillige bergsportclub ter wereld en een van de belangrijkste sport- en natuurbeschermingsorganisaties van Duitsland. ‘’Laagliggende wintersportgebieden zullen aan het einde van deze eeuw behoorlijk beïnvloed worden door klimaatverandering. De gebieden die onder de 1200 meter liggen, kunnen volgens de studie aan het eind van deze eeuw nog maar weinig tot geen sneeuw verwachten’’, weet Hipp. ‘’Tegen het midden van de eeuw voorspellen ze dat de duur van de sneeuwbedekking met twee tot vier maanden is afgenomen.‘’ Wat betekent dat de zes maanden wintersport in Winterberg, verandert in maximaal vier maanden hoogseizoen voor sneeuwliefhebbers – en in het slechtste geval maar twee maanden. In dit ergste geval betekent dit een afname van 66,6 procent.

Tekst gaat door onder de foto.

‘Kunstsneeuw is een tijdelijke oplossing’
Volgens Hipp is er geen ‘echte oplossing’ voor het gebrek aan sneeuw in de wintermaanden. ‘’Kunstsneeuw kan een tijdelijke oplossing bieden, maar het is nuttiger om aan te passen aan de klimaatveranderingen en te concentreren op nieuwe activiteiten: probeer het gebied een heel jaar te benutten, niet enkel om te wintersporten.’’

De manier waarop de nepsneeuw op de pistes wordt gespoten is ook volgens wintersportliefhebber Struijk niet bezwaarlijk voor het milieu. “Dit is een natuurlijk proces dat verder niet veel aantast’’, zegt ze. “Maar wanneer er milieubelastende oplossingen moeten komen in Winterberg, wil ik er niet meer skiën. Ik wil niet dat ons vermaak zo’n hevige tol eist van het milieu, dan gaan we wel wandelen of kanoën of naar een hooggelegen skigebied.’’