”Kijk haar eens; ondanks speciaal onderwijs is zij ook ver gekomen”

Door Iris Boelens

De Landelijke Beroepsvereniging Remedial Teachers (LBRT) stelt dat het speciaal onderwijs de toestroom van leerlingen niet aan kan. De tekorten gaan ten koste van de extra kwetsbare leerlingen: klassen worden alsmaar groter of er ontstaan lange wachtlijsten. Janneke Nicolai is onderwijsassistente op speciale school de Berkenschutse. Jannekes ervaring op de school laat ons zien hoe belangrijk het speciaal onderwijs kan zijn voor de leerlingen en hun leefomgeving.                                                                                                                                                                     

Janneke Nicolai is geen onbekende op de Berkenschutse. Als leerlinge is ze begonnen op deze speciale school. ‘’Toen ik klein was had ik last van epilepsie, waar ik als volwassene gelukkig overheen ben gegroeid. Wat mij het meest bijstaat waren de leuke uitstapjes en activiteiten die wij ondernamen op de school, met als favoriet natuurlijk de eindmusical van groep acht.  Na het leven op de Berkenschutse heb ik drie jaar lang hard gewerkt om onderwijsassistente te worden. Daarna ben ik eigenlijk weer teruggekeerd naar mijn oude school, maar dit keer als docent.

 Een onverwachte keuze

Veel oud-klasgenoten verklaarden mij voor gek toen ze hoorden dat ik weer terug ging. Ze vroegen zich dan af waarom ik na al die jaren weer terug zou keren. Je moet toch blij zijn als je er eindelijk van af bent? Toch is dat niet zo. Het sfeertje hier maakt mij zo enthousiast, met de collega’s voelt het net aan als één grote familie. Het werk met de kinderen is ook enorm anders dan het werk op een reguliere school. Op het speciale onderwijs is het elke dag anders. De ene dag werk ik volgens een bepaalde manier in de klas, maar de volgende dag werkt dit al niet meer. De kinderen vergen nu eenmaal meer aandacht dan op het regulier onderwijs en daar moet je op kunnen inspelen.’’

 Een fijne leeromgeving

De Berkenschutse werkt samen met het expertisecentrum Kempenhaege. Het biedt onderwijs en ondersteuning aan leerlingen met epilepsie, langdurige ziekte, autisme en leerlingen met meervoudige handicappen. Leerlingen kunnen opgroeien in een fijne leeromgeving en worden ondersteund met de juiste zorg. Deze leerlingen leren naast het normale onderwijs ook om met ziekte om te gaan.

Er wordt niet alleen aandacht besteed aan ziekte, maar ook aan een leven na de Berkenschutse. ‘’Dan leren wij ze hoe ze moeten koken of bijvoorbeeld hoe ze de was moeten doen. Het zijn maar kleine dingetjes, maar het maakt wel een groot verschil.’’

             

 ”op deze school staan wij voor elkaar klaar”

 Toch hangen er donkere wolken in de lucht. Het speciaal onderwijs krijgt steeds meer te maken met personeelstekort. Betrokkenen zijn bang dat het speciaal onderwijs onder druk komt te staan. Toch schrikt Janneke niet van de barre vooruitzichten voor het speciaal onderwijs. ‘’Het klopt dat wij inderdaad af en toe te maken krijgen met personeelstekort. Gelukkig hebben wij fantastische medewerkers die bereid zijn om extra te werken. Als het echt niet vol te houden is hebben wij vaste vervangers in dienst die onze leerlingen ontvangen. Op het moment weten wij gelukkig ons goed te redden. Op deze school staan wij voor elkaar klaar. En dat is te merken aan onze leerlingen.

’ach juf,  zoveel stelt het nu ook weer niet voor’’

Het is zo bijzonder hoe onze leerlingen omgaan met de ziekte van hun klasgenoten. Een onverwachte ziekenhuisopname is iets wat ze zien als normaal, het hoort nu eenmaal bij het leven.  Dan roepen ze naar mij: ach juf, het stelt toch niet zo veel voor! Het gebeurt wel eens dat een leerling een aanval krijgt in de klas, Dat ziet er natuurlijk niet zo prettig uit.  Gelukkig blijven de leerlingen heel kalm en weten ze heel goed hoe ze moeten reageren op de situatie. Natuurlijk bespreken we daarna de situatie in de klas, het is natuurlijk niet niets. Maar het is zo ontzettend bijzonder om deze jonge kinderen zo te zien. Ze snappen precies wat er gebeurt op het moment, maar ze raken niet in paniek. Ze weten dat ze de ruimte moeten geven. Daarom staan we meestal met twee docenten in het lokaal. Om dit soort situaties op een rustige manier te laten verlopen.

 Contact met de leerlingen

Vanaf dit jaar geef ik les aan groep drie.  Heel grappig eigenlijk, omdat ik altijd al heb gezegd dat ik nooit met peuters wil werken. Het leek mij helemaal niet leuk om alleen maar te spelen met de kinderen. Gelukkig valt dit ook heel erg mee en ben ik echt gaan houden van mijn klas. Een van de leukste dingen aan mijn klas is dat kinderen soms met zo’n aparte, niet logische verhalen en opmerkingen komen aanzetten. Dan lig ik soms echt helemaal in een deuk en is mijn dag weer goed. Dat vind ik nu echt het belangrijkste: het contact met je leerlingen. Het administratieve werk dat je vaak krijgt bij de hogere klassen lijkt me verschrikkelijk. Daar gaat toch veel tijd in zitten, terwijl ik liever die tijd besteed aan de leerlingen

 ‘’zij is ook ver gekomen’’

  Mijn ervaring met epilepsie en de school maakt het ook mogelijk dat ik mezelf makkelijk kan verplaatsen in het leven van mijn leerlingen. Ik weet natuurlijk wat zij allemaal doormaken. Dat geeft wel een goed gevoel. Het is ook fijn om aan de leerlingen te laten zien hoe ver je kan komen, ook met speciaal onderwijs. Het voelt ontzettend goed als leerlingen over je zeggen: ‘’kijk haar eens, zij is ook ver gekomen.’’