Diëtiste Maria Bok: “ik moet hard werken om het stigma te doorbreken”

Het nieuwe jaar is weer aangebroken en de goede voornemens zijn weer in werking gezet. Een voornemen dat iedereen wel eens heeft gehoord is natuurlijk; afvallen, hierbij wordt al snel gedacht aan een dieet en misschien zelfs een diëtist. Dit maakte mij nieuwsgierig, dat kan toch niet alles zijn wat een diëtist doet? Uit cijfers van Nivel blijkt namelijk dat het meest geregistreerde behandeldoel bij aanvang van de behandeling in 2018 ‘het beïnvloeden van nieuw voedingsgedrag’ was, met wel 75%.
Maria Bok is al elf jaar diëtiste en vertelde mij hier meer over.

Maria is gespecialiseerd in het begeleiden van patiënten met diabetes of darmziektes. Hier heeft zij vaker mee te maken dan met mensen die vanwege hun goede voornemens af willen vallen. “Dit is eigenlijk zo door de jaren heen gekomen omdat je merkt dat patiënten met bijvoorbeeld diabetes gemotiveerder zijn doordat echt een medische reden hebben” zegt Maria. “Als het om een broekmaat gaat, is het meestal snel over, je hebt die mensen even en dan zijn ze zo weer weg.”

“Natuurlijk ziet mijn beroepsgroep wel heel veel mensen die af willen vallen, dat beeld hebben we misschien ook wel zelf ontwikkeld in de afgelopen jaren. Ik moet wel hard werken om dat stigma te doorbreken.” Maria wil niemand het idee geven dat ze niks meer mogen, maar het blijft natuurlijk wel haar werk om patiënten te wijzen op de ongezonde keuzes in hun leven. “Als een meneer met een te hoog cholesterol aangeeft dat hij iedere avond zes biertjes drinkt, kan ik niet anders zeggen dan dat het geen verstandige keuze voor hem is.” De keuze blijft dus bij jezelf, de diëtiste adviseert alleen wat zij het beste voor je acht.

Het grootste deel van de mensen die in behandeling zijn bij Maria, zijn doorverwezen op basis van een diagnose van de huisarts. “dus natuurlijk krijg ik ook mensen die gestuurd zijn, terwijl zij zichzelf afvroegen hoeveel nut het zou gaan hebben”. Het eerste gesprek geeft een goed beeld van de verwachtingen die de persoon in kwestie heeft, er staat tegenwoordig namelijk heel veel informatie op het internet die een verkeerd beeld vormt over diëtisten. Vaak draaien de patiënten die het eerste gesprek met twijfels in gaan wel bij en kiezen zij alsnog voor een vervolgafspraak.
“Bij een diëtiste denken ze dan nogal snel: ‘straks mag ik niks meer’ dan kan ik ze uitleggen dat we de veranderingen op een rustige manier aan kunnen pakken.”

Wat ook invloed heeft op het beeld wat er van diëtisten is gevormd, is de werkwijze van sommige lifestylecoaches. Diëtist is namelijk een beschermde titel, alleen mensen die er een officiële diploma voor hebben, mogen zich diëtist noemen. Lifestylecoaches hebben dit recht dus niet, en vandaar een andere benaming. “zo zijn er lifestylecoaches die beweren dat je bijna een kilo groente moet eten op een dag, dat roept heel veel weerstand op bij mensen. Helaas zijn er veel kapers op de kust met de verkeerde informatie.”

Als diëtist krijg je ook te maken met ondervoeding, dit komt veel voor bij ouderen. Deze ondervoeding kan ontstaan door onder andere stress, of het feit dat zij niet meer goed voor zichzelf kunnen zorgen. “Deze mensen willen wél, maar kunnen het vaak niet.” In deze situaties wordt afgewogen of het nog nut heeft om een traject te beginnen. Het kan heel goed zijn om beter te gaan eten, maar soms wordt er ook besloten om het erbij te laten. “Er moet worden gekeken of het geen last gaat vormen, dan kun je het namelijk beter niet doen.”

Uiteindelijk kijkt een diëtist naar het volledige patroon van iemand, afgekort ‘de bravo factoren’: beweging, roken, alcohol, voeding en ontspannen. En stelt zij samen met de patient doelen, de manier waarop deze doelen bereikt gaan worden gaat altijd in overleg.
“Gewicht is niet altijd het doel, je fitter voelen en je lichaam van betere voedingsstoffen voorzien kan ook al een doel zijn.”
Iedereen heeft zo zijn eigen redenen om naar een diëtist te gaan, en er speelt veel meer in mee dan alleen het verliezen van een paar kilo’s.