“Wie ben ik om te zeggen: het mag niet wat je gedaan hebt”

Sinds 1 april 2018 is Diena van Druten werkzaam als rechercheur op de afdeling Mensenhandel. Op deze afdeling doet ze onder andere opsporingsonderzoeken, het verhoren van slachtoffers van mensenhandel en daders opsporen. Ondanks dat Diena een heftig beroep beoefent, heeft ze er geen slapeloze nachten van: “ik wil juist de boeven vangen die erachter zitten.”

Al van jongs af aan wist ze dat ze bij de politie wilde werken, zo had ze haar hele schoolcarrière ook uitgestippeld. Eerst heeft ze de mavo afgerond, helaas was ze na 4 jaar mavo nog te jong om naar de politieopleiding te gaan, dus heeft ze tussendoor nog een brugjaar gedaan. Na het brugjaar en alle keuringen doorgekomen te zijn is ze begonnen met de politieopleiding. Na deze opleiding is ze het werkveld ingerold en heeft ze verschillende stappen gezet om te komen waar ze nu zit. “Ik werk al vanaf mijn 18bij de politie. Ik ben begonnen in uniform, dit houdt in dat ik reageerde op 112 meldingen zoals aanrijdingen en vechtpartijen. Toen ik kinderen kreeg ben ik de recherche op gegaan. Eerst de algemene recherche, hierbij ben ik onder andere inbraken, overvallen, ram- en plofkraken en xtc-labs gaan onderzoeken. Dit heb ik gedaan tot afgelopen april, toen ben ik bij de afdeling Mensenhandel in Eindhoven begonnen. Ik heb dus al heel veel verschillende dingen binnen dit beroep gedaan.”

Je hebt binnen de prostitutie een legale en een illegale sector. De legale sector houdt in dat de vrouwen feitelijk zzp-er zijn. De vrouwen huren een kamer en kunnen zelf hun klanten indelen. Er wordt toezicht gehouden op de locaties door middel van Prostitutiecontroles (PCT), maar niet op de vrouwen zelf want zij werken zelfstandig. Daarnaast heb je de illegale sector, deze vrouwen adverteren op verschillende websites. Daar staat dan een telefoonnummer op met wat informatie over wat ze doen voor een bepaalde tijd en hoe veel het kost. PCT bekijkt die advertenties en dan vallen er dingen op, zoals vrouwen die 24 uur per dag bereikbaar zijn, wat volgens Diena gek is: “niemand werkt 24 uur per dag, dit zijn signalen dat er iets aan de hand is en niet veilig is, daar gaat de PCT dan op af. PCT is gemeentelijk, wij doen als recherche afdeling Mensenhandel vooral strafrecht. Vaak geeft de PCT hun signalen door aan ons.”

Slachtoffer, of toch niet?

Diena komt veel in contact met mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel. Dit gaat meestal over seksuele uitbuiting: vrouwen die hun geld af moeten staan onder dwang of door geweld. Toch is dit niet altijd even zwart wit als het lijkt. “De slachtoffers waarvan wij vinden dat het slachtoffers zijn, vinden dat vaak zelf niet. Wij willen dat als mensen werken voor hun geld, dat ze dat geld zelf mogen houden. Dit heeft te maken met onze normen en waarden. De vrouwen in kwestie vinden het vaak zelf wel prima, omdat waar ze vandaan komen, ze nog minder hebben. Ze vinden dus eigenlijk dat ze het hier vrij goed hebben. Dat maakt het ingewikkeld. Het is lastig om een slachtoffer te vinden die zichzelf ook daadwerkelijk als slachtoffer ziet.”

Momenteel is Diena zich aan het specialiseren op het gebied van verhoor. “Ik vind verhoren interessant, daar kun je heel veel kanten mee op, bijvoorbeeld kwetsbare mensen, minderjarige mensen, of mensen die een zwaar delict hebben gepleegd verhoren. Daar heb je tegenwoordig ook certificaten voor nodig. Sommige mensen kunnen niet verhoren, want ze worden snel boos. Een rechter is er om iemand te veroordelen, ik ben er om te onderzoeken. Wie ben ik om te zeggen: het mag niet wat je gedaan hebt.” De taak van Diena is om te onderzoeken wat er is gebeurd en of de verdachte in kwestie er iets mee te maken heeft en wat hij of zij erover te vertellen heeft. Vervolgens legt ze de feiten voor aan de verdachte en mag hij of zij daar weer op reageren. “Een verdachte mag gewoon liegen. Als hij of zij liegt is het toegestaan en ben ik er niet om te zeggen: dat mag niet. Het is dus de kunst om zo neutraal mogelijk in verhoor te zitten. Dit leer je wel met verschillende opleidingen, alleen niet iedereen volgt deze opleidingen. Ik vind dit juist interessant.”

Verbeterpunten in de hulpverlening

Er zijn veel jonge vrouwen die uitgebuit worden in de illegale sector van de prostitutie. Zo komt Diena ook vaak in aanraking met deze vrouwen. Toch heeft ze er geen slapeloze nachten van, als ze zelf als vrouw zijnde jonge, beschadigde vrouwen voor zich krijgt. Wel zijn er nog verbeterpunten: “Het is goed dat als wij met jonge meisjes in aanraking komen, we daar zakelijk in zijn en niet emotioneel. Ik vind wel dat als we met jonge meisjes met een heftig verleden in aanraking komen, we de hulpverlening wat beter aan kunnen pakken. Dat frustreert me nog het meeste. Wij kunnen ons werk wel doen als politie, maar soms moet de hulpverlening ook een stap zetten, dat gaat nog wel eens mis.” Toch is hulpverlening bieden in dit soort situaties niet zo makkelijk als dat het lijkt. “Er komt altijd hulpverlening bij kijken, maar dat moeten de meisjes in kwestie of de ouders, indien minderjarig, wel zelf willen. Je kunt deze meisjes niet zomaar in een gesloten inrichting zetten tegen hun wil in, als ze dan weer vrijgelaten worden, gaan ze weer verder waar ze mee bezig waren. Als meisjes minderjarig zijn, krijgen ze nog volop hulpverlening, maar zodra ze 18 worden, laat de hulpverlening ze los. Ik vind dat contrast te groot en heb daar nog wel eens moeite mee.”