Drugsafvaldumpingen in Brabantse natuur blijven groot probleem

Erik met zijn trouwe viervoeter Jack

Variërend van enkele vuilniszakken tot bijna complete drugslabs: afvaldumpingen blijven een doorn in het oog van boswachter Erik de Jonge. Erik is werkzaam voor Brabants Landschap en beheert al twaalf jaar het gebied ‘de Brabantse Wal’: een bijzonder, vogelrijk stuk natuur van zo’n 3.000 hectare met prachtige vergezichten, die helaas regelmatig worden verstoord door een schokkende hoeveelheid afvaldumpingen.

 

“Het wordt elk jaar erger. We vinden vuilniszakken, bankstellen, en enorme hoeveelheden drugsafval, van zowel de hennepteelt als synthetische drugs. Maar het gaat ook vaak om afval dat mensen gewoon gratis bij de milieustraat in kunnen leveren. Bijvoorbeeld kleine hoeveelheden asbest. Het laten opruimen kost ons bakken vol geld.” En zelf opruimen mag wettelijk gezien dan weer niet. Enkele jaren geleden besloot een collega om eigenhandig een beetje asbest uit de sloot te vissen en in te pakken. Boete: €55.000. “Dat is natuurlijk idioot veel geld.”

Hoeveel dumpingen er precies plaatsvinden, weet De Jonge niet. “Dit jaar hebben we het met verschillende boswachters uit Brabant in kaart proberen te brengen. In een maand tijd zijn alle dumpingen geregistreerd, maar dat bleek toevallig de rustigste maand van het jaar te zijn. Omgerekend kwam het uit op ongeveer 5.000 dumpingen per jaar. Maar dat zou in de realiteit zo maar de helft meer kunnen zijn.” Daar van is volgens De Jonge grof weg een kwart afkomstig van de hennepteelt, en 10 procent is synthetisch drugsafval. Tot nu toe zijn er dit jaar, in Eriks werkgebied alleen al, 15 dumpingen uit de laatste categorie gevonden. “Een record. Maar er wordt elk jaar een nieuw record gevestigd.”

Afgelopen oktober trof De Jonge een bijna compleet XTC-lab aan in ‘zijn’ stukje natuur

Tijd en geld

Het zijn records die veel tijd kosten. “Het opruimen van zo’n grote drugsafvaldumping, daar zijn we zo twee dagen mee bezig. Het afvoeren van de stoffen, het saneren van de grond, administratief werk en alles afhandelen met de politie neemt enorm veel tijd in beslag. Als je het omrekent, ben ik misschien wel een dag per week met de afvaldumpingen bezig.”

Naast tijd, kost het ook ontzettend veel geld. “Ik heb het nooit echt op een rijtje gezet, maar in mijn werkgebied gaat het misschien wel om een ton per jaar.  Niet alleen het inhuren van gespecialiseerde bedrijven in het afvoeren van de giftige stoffen, maar ook het reinigen van de grond kost veel geld.” De Jonge vertelt dat er zo’n negen jaar geleden een dumping was die 4,5 ton heeft gekost. De vaten lagen er al een maand, en alle gifstoffen waren de grond in gelopen. “In een waterwingebied. De hele bodem werd gesaneerd en verschillende leidingen moesten vervangen worden. Gelukkig heeft de provincie ons toen geholpen met de financiën.”
Al dat geld kan niet in de natuur worden gestopt, waar het eigenlijk voor bedoeld is. “We zijn hier al een tijd bezig met een nieuw waterobject in het speelbos voor de kinderen te plaatsen. Dat gaat ongeveer €2.000 kosten. Daar wordt dan over gesoebat en geregeld, terwijl het geld met bakken verdwijnt aan het opruimen van drugsafval. Dat is gewoon zonde.”

Troep

Daarnaast is het erg schadelijk voor het milieu, vertelt De Jonge. “Soms worden vaten gewoon uit de busjes gesmeten, waardoor ze scheuren. Dan mengen en reageren de verschillende stoffen met elkaar. Je hoort de grond sissen en ziet de dampen omhoog komen. Wanneer je die dampen inademt, krijg je brandwonden in je longen.” De grond verzuurt, planten sterven en oppervlaktewater, waar de dieren van drinken, wordt zwaar vergiftigd.
“Ik moet zeggen dat ik me verbaas dat mensen dat zo maar wegslikken, die drugs. Als ik zie wat voor troep er nodig is om het te produceren…”

En nu?

Over eventuele oplossingen heeft De Jonge zijn twijfels. “Het legaliseren van drugs zal weinig effect hebben, omdat het schijnt dat ongeveer 90 procent van de productie naar het buitenland gaat. De export zal nooit legaal worden, waardoor er illegale labs met bijbehorend drugsafval zullen blijven bestaan.” Ook het invoeren van een ‘drugsluik’, een plaats waar legaal drugsafval kan worden achtergelaten, lijkt De Jonge niet effectief. “Ten eerste zou je de criminaliteit faciliteren, dat moet je volgens mij sowieso niet willen. Daarnaast, als je logisch nadenkt, heeft een dumper geen reden om naar zo’n drugsluik toe te gaan. Het is niet makkelijker te bereiken dan een afgelegen bospad, en bovendien zullen ze nooit geloven dat ze niet in de gaten worden gehouden. Waarom zouden ze dat risico lopen?”

De toekomst

Erik ziet de toekomst niet rooskleurig in. “We zien een enorm stijgende lijn, op elk gebied. De drugsdumpingen, maar ook de gewone ‘huis-, tuin- en keukendumpingen’ nemen toe.” En dan is er nog een probleem. “De subsidiering, waarmee we de helft van de kosten van het opruimen van synthetisch drugsafval vergoed konden krijgen, is stopgezet. Er is wel een paar miljoen vrijgemaakt voor extra toezichthouders, welke ook nog eens bewapend worden, waardoor er betere controle in het gebied komt.” Maar ook dat is volgens De Jonge helaas geen ideale oplossing. “Als de dumpers het voortaan een te groot risico vinden om hier te komen, vinden ze zo een andere plek om het afval achter te laten. We zitten hier vlakbij rivieren en de zee. Dan is ons stukje natuur gered, maar wordt het op een andere plek verwoest.”

Toch ziet De Jonge ook positieve ontwikkelingen. “Gelukkig zijn zowel de provincie Brabant als de Rijksoverheid  bezig nieuwe oplossingen te bedenken. Dat duurt helaas ontzettend lang, en ondertussen moeten wij het opruimen van elke dumping uit eigen zak betalen. Maar ik heb er wel vertrouwen in. Vooral de provincie heeft inmiddels door hoe groot het probleem is.” Het was niet zo makkelijk om dat voor elkaar te krijgen. Erik heeft, samen met andere boswachters met dezelfde problemen, hier en daar wat actie gevoerd. Ze hebben bijvoorbeeld een keer zelf een afvaldumping gedaan, voor het Provinciehuis.

De tweet van afgelopen Hemelvaart, die tot Kamervragen leidde

Ook plaatst hij regelmatig aangrijpende foto’s en filmpjes van dumpingen op Twitter, zoals afgelopen Hemelvaart. Een van zijn tweets, gericht aan XTC-gebruikers, ging toen viral en kwam landelijk in het nieuws. “Uiteindelijk werden er zelfs Kamervragen over gesteld. Dat je dat als boswachter voor elkaar kunt krijgen, dat is natuurlijk kicken. Een mooie uitdaging om nog meer te bereiken.”

 

 

Erik is te volgen via zijn Twitter, @boswachterEdJ, en via zijn columns voor BN de stem.