TikTokker Iris Keuven: “Niemand heeft een uithangbord om met: pest mij”

Iris Keuven (22) uit Den Haag heeft 1,7 miljoen likes en 47 duizend volgers op de populaire app TikTok. Waar ligt de grens van wat je kunt zeggen op social media? “Ze reageerden dat ik voor een trein moest springen.” 

 

Door Lot Niessen

 

In 2017 wordt de app TikTok gelanceerd. Een platform waarmee je korte video’s plaatst en deelt over onder andere sketches, zingen en dansen. Iris Keuven plaatst een jaar geleden haar eerste comedyfilmpje en heeft dan nog geen idee van het succes van de app. “De kracht van TikTok is dat je jezelf op heel veel verschillende manieren kan uiten in een filmpje. Bij de app Instagram draait het vooral om het perfecte plaatje aan de buitenwereld te laten zien. Op TikTok heb ik meer schijt,” vertelt ze. Volgens Keuven is de app ruimdenkender en durft ze daarom ook veel met haar volgers te delen. Inmiddels bestaat het sociale media-platform uit 3,5 miljoen Nederlandse gebruikers; onder wie veel jongeren.

Qua content kan Iris zich niet in één hokje plaatsen omdat ze veel dingen leuk vindt. “Over het algemeen plaats ik make-up en comedyvideo’s. Ik vind het leuk om mensen aan het lachen te maken. Tegelijkertijd merk ik dat ik de laatste tijd ook heel gefocust ben op onderwerpen zoals racisme en ongelijkheid.” De 22-jarige vindt het belangrijk om haar stem te gebruiken met haar platform. “Als mensen me op straat bijvoorbeeld herkennen, vind ik dat echt apart. Dat had ik me niet voorgesteld een jaar geleden. Ik ben me bewust van wat ik plaats, juist omdat veel mensen die filmpjes bekijken,” glimlacht Keuven trots. Het plaatsen van deze video’s is voor haar inmiddels een uit de hand gelopen hobby geworden.

Haatreacties

Sociale media zijn vaak niet zo sociaal als het lijkt. Keuven heeft sinds het begin te maken met haatreacties, met name over haar uiterlijk, op haar geplaatste filmpjes. “Het zou gek zijn als 47 duizend mensen je volgen en het allemaal positieve reacties zouden zijn,” aldus Iris. Vooral toen ze net begon met TikTok kreeg ze veel haat. “Ze reageerden dat ik voor een trein moest springen. Verder duwden mensen mij constant in het hoekje van transgender en riepen ze dat ik lelijk was,” zegt ze nonchalant. In het begin voelde Iris zich gekwetst omdat anonieme mensen dit over haar zeiden. “Dat hele transgender gebeuren vind ik het pijnlijkste. Ik ben geen transgender en al zou ik het zijn, het is onbeschoft dat mensen dat überhaupt durven te zeggen. Woorden over mijn gebit vind ik ook kwetsend. Dat is iets waar ik onzeker over ben.”

Waar Keuven in het begin met de app wilde kappen heeft ze anno 2021 geleerd deze haat over haar uiterlijk te relativeren. Ondertussen vindt ze TikTok zo leuk geworden en krijgt de Haagsche zoveel meer positieve dan negatieve reacties. “Als mensen echt kicken op het kwetsen van anderen, dan zit er waarschijnlijk in je eigen leven iets niet oké,” zegt Iris fel. Inmiddels staat ze sterker in haar schoenen en geniet ze positief van de aandacht.

Grenzen van reacties

Keuven denkt dat vooral jonge gebruikers zich nog niet bewust zijn van wat deze haat kan aanrichten. De grens volgens Iris ligt bij het verantwoorden van je kritiek. “Je mag wel kritisch zijn maar dan op een opbouwende manier. Als ik volgens iemand een te donkere kleur foundation draag dan kan je zeggen dat iemand er lelijk uitziet. Maar je kan ze ook vriendelijk een andere foundationkleur aanraden. Het draait om de manier hoe je het overbrengt en verantwoordt,” vertelt de TikTokker. Zelf zou de 22-jarige nooit een kwetsende reactie plaatsen: “Ik ben niet heilig maar als ik iets raar of niet mooi vind hou ik het lekker voor mezelf.” Iris is in haar jeugd heftig gepest en voelt daarom een grote drang om het op te nemen voor anderen. Ze wil haar volgers een beschermende haven bieden waarin ze duidelijk maakt dat ze iedereen accepteert. “Alles wat nu volgens een aantal mensen niet normaal is, wil ik juist normaliseren. Het is oké om te zijn wie je bent. Of je nu non-binair, transgender, hetero of homoseksueel bent.”

“Alles wat nu volgens een aantal mensen niet normaal is, wil ik juist normaliseren.”

Iris voelt zich absoluut niet geremd door hatelijke reacties, maar weet dat het voor onzekere personen wel impact heeft. “Alle sociale mediums zijn op sommige gebieden puur vergif. Mensen zijn online het meest gemeen,” weet Iris. Volgens haar zijn het vooral mensen die zelf frustraties hebben en dit projecteren op anderen. Veilig achter hun telefoon, zonder profielfoto durven ze iemand te kwetsen. “In het echt ben ik nog nooit voor iets gemeens uitgemaakt, alleen via internet geven mensen mij negatieve berichten.” Consequenties van deze berichten zijn er volgens Keuven zeker. Het is belangrijk dat wij onszelf daaraan blijven herinneren, vindt ze: “Jij zult maar eens de laatste druppel zijn die iemand doet besluiten om toch voor de trein te springen. Dan zijn je grapjes ineens niet meer zo grappig.”

De opvatting dat Influencers vragen om reacties vindt Keuven belachelijk. ”Dat is eigenlijk hetzelfde als je tegen een persoon die verkracht is zegt dat ze dan maar andere kleren aan had moeten doen. Want met die kleren vroeg ze erom. Nee, niemand vraagt ooit ergens om: niemand heeft een uithangbord om met: pest mij.”

Bereik

Naast luchtige filmpjes maakt Iris ook berichten met een duidelijke boodschap. Ze zet zich in voor Black Lives Matter, body positivity en de LHBTI-gemeenschap. “Heel veel content creators houden zich bewust buiten die maatschappelijke problemen. Daar kan ik echt woedend over worden. Ze willen geen volgers verliezen of zich mengen in de discussie,” aldus Keuven. Volgens de TikTokker is het juist belangrijk dat jij als influencer laat zien waar je voor staat. “Je kunt je platform gebruiken om een kortingscode te promoten. Daarentegen zou je het ook kunnen gebruiken om te laten zien wat incorrect aan deze maatschappij is. Je hebt een stem en die moet je gebruiken. Als mensen mij daardoor ontvolgen: be my guest,” zegt ze standvastig.

Dit jaar heeft de 22-jarige geleerd dat het belangrijk is om andere mensen verder te beleren in deze kwesties. Naast haatreacties en internetpesters is er ook veel positief aan de app. Volgens Iris is TikTok taboedoorbrekend en kan het je nieuwe inzichten geven. “De generatie van nu wordt door TikTok ook heel ruimdenkend opgevoed, ik zie het als een soort van opvoedende rol. Vanuit je ouders krijg je lang niet zoveel informatie dan dat op deze app wordt gedeeld. Het is af en toe heel hard maar het draagt wel bij aan een kennis, die ze anders misschien niet hadden gehad,” vertelt Keuven.