‘Het belangrijkste is dat jij met jezelf moet leven’

Door Sara Wiersma

D66 wil van de verplichte bedenktermijn voor een abortus af. In Polen kan je alleen nog een abortus ondergaan na verkrachting of incest. Autoriteiten hebben blijkbaar een mening over abortussen. Maar durven de vrouwen die een abortus zijn ondergaan deze ook te uiten? Verloskundige in spe en ervaringsdeskundige Esma* vertelt.

Volgens Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd blijkt dat er in 2018 in Nederland 31.002 zwangerschapsafbrekingen plaatsvonden. Hiervan waren 3370 vrouwen woonachtig in het buitenland en kwamen hiervoor naar Nederland. Deze 11% zijn vooral vrouwen uit Europese landen waar de toegang tot abortus sterk ingeperkt is.

Esma is een jonge vrouw van Spaans- Nederlandse afkomst. Ze studeert verloskunde en woont al een aantal jaar samen met haar vriend in een appartement in een doorsnee wijk in Maastricht; ook toen ze er achter kwam dat ze ongewenst zwanger was geraakt.

Stigmatisering

De 23-jarige slikte destijds de pil, maar werd erg ziek van de hormonen. Toen ze hiermee stopte is het vrijwel direct gebeurt. “Ik kwam achter mijn zwangerschap toen ik niet ongesteld werd. Mijn cyclus volg ik goed; ik weet wanneer ik ongesteld word en wanneer niet. Toen ik dit niet werd wist ik het meteen. Ik heb vorig jaar juli een zwangerschapstest gehaald en die was positief. Mijn thuissituatie was goed, maar niet goed genoeg om een kind op de wereld te brengen.” Ze vindt het belangrijk om haar verhaal te delen omdat ze wil dat abortussen niet langer gestigmatiseerd worden. Mensen moeten er volgens haar vrij en veilig over kunnen praten.

D66 over abortus

Volgens de Nederlandse abortuswet kan je tot zes weken en twee dagen zwangerschap een zogenaamde overtijdsbehandeling starten. Dit kan met een zuigcurettage of een abortuspil. Hier zitten geen verplichte wachtdagen aan vast. Vanaf een zwangerschap langer dan zes weken en twee dagen heb je vijf verplichte wachtdagen of ‘bedenkdagen’. Deze wachtdagen zijn volgens artsen nodig zodat een vrouw zeker weet dat ze de abortus wil ondergaan.

D66 vindt dat een vrouw baas over haar eigen lichaam is en dat abortussen legaal en veilig moeten blijven. Ze willen de vijf verplichte wachtdagen afschaffen. Op hun website staat: ‘Vrouwen die ongewenst zwanger zijn, kunnen heel goed zelf bepalen hoe lang ze willen nadenken over abortus. Zo’n keuze maak je nooit lichtzinnig. Daar is geen minimale termijn voor nodig.’

Ook Esma vertelt kalm dat ze hier geen minimale termijn voor nodig had. “Ik was minder dan vijf weken zwanger toen ik het deed, dus toen ik naar de abortuskliniek ging dacht ik: ‘zolang het geen hart heeft, is het voor mij oké.’ Dan is het voor mijn gevoel niet levend. Voor andere mensen wel. Ik denk dat dat een groot discussiepunt is. Ook aan de voorlichting van de abortus wordt genoeg aandacht besteed. Voordat je de abortus ondergaat worden er veel gesprekken gevoerd en vragen gesteld. Er wordt een gesprek met jou zonder je partner gevoerd zodat ze er zeker van zijn dat de keuze echt vanuit jou komt. Ze stellen ook vragen over je fysieke en mentale gezondheid. Ik had het niet nodig, maar als ik het wel nodig had dan had ik hier wel hulp voor kunnen krijgen.”

Begrenzingen in Polen

In Polen is er een nieuwe wet aangenomen waarin staat dat je alleen een abortus mag ondergaan als je verkracht bent of als er sprake is van incest. Het mag dus niet meer als het kindje ongezond is of als het de gezondheid van de moeder in gevaar brengt. Hoewel Esma het hele interview zeer beheerst en rustig gesproken heeft reageert ze nu boos, bijna spottend. “Ik vind het echt belachelijk. Elke vrouw mag dat zelf beslissen, iedere situatie is anders. Het maakt niet uit wat de situatie is; als het ongewenst is dan is dat voor de vrouw gewoon haar mening. Beperkingen opleggen tot de toegang tot een abortus hebben geen nut. Mensen zullen altijd andere manieren vinden. Er zullen kinderen geboren worden die ongewenst zijn en geen goed thuis zullen krijgen. Ik denk dat er voor de moeder, maar ook voor het kind grote gevolgen aan vast zitten. Mensen leggen je een beperking op door over je lichaam te beslissen. Buiten dit gaan mensen er ook minder over praten, waardoor er stigmatisering ontstaat en je vrijheid van meningsuiting beperkt wordt.”

“Verloskunde staat op nummer één”

Voor de studente is alles welkom zolang ze haar studie kan afmaken. “Ik heb er geen seconde over getwijfeld en ik denk dat als ik dat wel had gedaan, ik het niet had kunnen doen.  Ik heb mij niet laten beïnvloeden bij het maken van mijn keuze. Natuurlijk is de mening van mijn partner heel belangrijk, maar ik heb altijd gezegd dat hij moet accepteren dat dit mijn keuze is geweest over mijn lichaam en dat ik het onderga en hij niet. Ik heb tegen hem gezegd dat als het nog een keer gebeurt ik het zal houden.”

Of ze verloskunde er dan wel voor aan de kant zou zetten is onduidelijk. “Dit vind ik lastig. Ik wil niet stoppen met mijn studie maar ik vind dat ik het bij een tweede keer niet weg kan halen. Ik denk dat ik, als het nog een keer zal gebeuren, weer gelijk het gevoel zal krijgen dat me zal vertellen of ik het wel of niet wil houden. Dat had ik de eerste keer heel snel; de seconde dat ik de uitslag van de zwangerschapstest zag dacht ik ‘Nee, dit wordt het niet.’ En dat gevoel heb ik gevolgd.”

Wat als?

Hoewel ze zelf direct wist welke keuze ze zou maken, heeft ze advies voor (jonge) vrouwen die er achter zijn gekomen dat ze ongewenst zwanger zijn geraakt. “Laat je niet beïnvloeden door je directe omgeving. Mensen zullen altijd uiteenlopende meningen over iets hebben. Het belangrijkste is dat jij je hele leven met jezelf moet leven, dus volg gewoon wat jij zelf denkt dat goed is.”

 

*In verband met privacy is er gekozen voor een fictieve naam.