Verslavingen in de bajes

 

Interview

Verslavingen in de bajes

 

Dankzij corona zijn bezoek uurtjes en verlof ingetrokken voor gevangen. Volgens Bart Luining, ervaringsdeskundige in verslavingen in de gevangens van Vught, betekent dit dat er minder mogelijkheden zijn om drugs binnen te smokkelen.

 

Op 29 december 2020 werd nog een goede poging gedaan om de drugssmokkel voort te zetten. Een appel gevuld met cannabis werd bij de gevangenis in Vught over de muur gegooid. Robert Meijer, woordvoerder van de gevangenis in Vught, vertelde tegen Omroep Brabant dat dit weinig kans van slagen had. Ze moeten iets. Want als je volgens Bart Luining een gedetineerde vraagt om een schatting te maken over hoeveel van de gevangen er kampen met een verslaving zal hij 85 procent zeggen. “Ook al geven de cijfers aan dat maar 50 procent van gedetineerd Nederland verslaafd is. Hierin zijn een hele boel verslavingen niet mee genomen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een gok verslaving of aan een medicijn verslaving”, aldus Bart Luining. Verslavingen in de bajes het komt zeker voor maar hoe gaan de mensen in de gevangenis er mee om? Bart Luining gaat ons hier meer over vertellen.

Jolijn van der Linden

8 december 2020

“Die verslavingen van gedetineerden moeten natuurlijk ook gevoed worden en worden er dus fantasierijke manieren bedacht om drugs te smokkelen. Is de drugssmokkel nou door corona afgenomen of misschien wel toegenomen?”

 “Drugssmokkel is wel wat minder want uit fouilleren en dergelijke controle aan de poort wordt het nodige onderschept. Het is echter onmogelijk om alles te onderscheppen. Bezoek en verlof momenten zijn ingetrokken vanwege corona dus daardoor komt er ook automatisch minder binnen. Er ontstaat echter wel mee onrust in de gevangenis.”

“Ontstaat die onrust dan omdat mensen hun verslaving niet gevoed krijgen? Je hebt dan gedetineerden die aan een afkick proces beginnen. Hoe wordt daar in de gevangenis mee omgegaan?”

 “Om te beginnen ligt de hulpvraag bij de gedetineerden. Ook is het van het middel waaraan ze verslaafd zijn afhankelijk hoe erg het opvalt dat ze afkick verschijnselen vertonen. Kijk, als je aan GHB, heroïne of iets dergelijks verslaafd bent dan valt dat sneller op dan bij een verslaving aan cannabis of alcohol. Daarnaast hangt het natuurlijk ook af van hoe ernstig de afkick verschijnselen zijn. Dus de voornaamste taak ligt bij de hulpvraag van de verslaafde zelf.”

“Zijn er ook ideeën om die vermindering van drugssmokkel erin te houden?”

 “Vermindering van drugssmokkel hoeft niet per definitie een positief effect te hebben. Als de ene verslaving niet gevoed wordt kan het gebeuren dat er een andere verslaving ontstaat die misschien wel gevaarlijker is. Zo’n vervangende verslaving kan een gokverslaving zijn of een gameverslaving. In sommige gevallen mag er een spelcomputer in een cel aanwezig zijn. Een eet verslaving kan ook ontstaan. Er zijn mensen die enorm aankomen omdat ze niet hun favoriete middel kunnen gebruiken. Dus met vermindering van drugssmokkel is verslaving niet in een keer opgelost. Een verslaving zoals de volksgezondheid dat ook zegt, is gewoon een ziekte. Als het middel wegvalt is die ziekte niet in een keer geheeld. Een verslaving aan dingen kopen of aan relaties zal in de gevangenis niet zo snel gebeuren. Wat nu voornamelijk de vermindering van drugssmokkel veroorzaakt zijn de beperkingen in bezoek en het geven van verlof. Deze beperkingen kun je na corona niet vasthouden. Dat zou niet eerlijk zijn.”

“Proberen jullie dan wel vervangende en nieuwe verslavingen te voorkomen? Ik las dat jullie in Vught BajesTV hebben is dat daar misschien een voorbeeld van en kunt u daar meer over vertellen?”

 “Verslavingen tegengaan zal nooit lukken. BajesTV is meer ontwikkelt om behandelsmotivatie in gang te zetten. Door bijvoorbeeld fragmenten te laten zien van ex-gedetineerden of ex-verslaafden die hun leven weer op de reels hebben, hopen we dat gevangenen sneller om hulp gaan vragen. Want zoals ik al zei kan daar pas het behandel proces beginnen. Of we laten beelden zien van bekende rol modellen die ook een detentie of verslaving in hun verleden hebben. We proberen ze hoop te geven dat een andere weg in slaan mogelijk is en dat het ook tot iets succesvols kan leiden. Daarnaast worden op BajesTV ook ontspanningsoefeningen getoond om te helpen om beter en natuurlijker om te gaan met de drang naar drugs. Wij proberen de gevangen hier aan te zetten tot verandering. Hoe meer er om hulp vragen hoe meer we er kunnen helpen. BajesTV is een van de middelen die wij gebruiken omdat te proberen te bereiken. Mensen zullen zich misschien afvragen of er wel gevangen naar kijken. Niemand weet in de gevangenis precies wie er naar kijkt. BajesTV geeft echter wel de mogelijkheid om in beslotenheid bijvoorbeeld yoga oefeningen te doen, mist je TV-privileges hebt. Het wordt dag en nacht uitgezonden hier in Vught. Het is een andere vorm van communiceren. In de gevangenis gaan ze echt niet met z’n allen yoga oefeningen doen dat is natuurlijk helemaal niet cool.”