Spoedeisendehulp-verpleegkundige over vuurwerkverbod: ‘Er zijn weinig zoden aan de dijk gezet’

Arjan van den Broek werkt als SEH-verpleegkundige, oftewel spoedeisendehulp-verpleegkundige. Tijdens de jaarwisseling ziet hij de gevolgen van vuurwerk. “Mensen die nog volop in het leven staan zie ik blind worden, dat is heel heftig.”

Dit jaar was de jaarwisseling anders dan voorheen. Een vuurwerkverbod en een minimaal aantal gasten, voor velen was dit een grote teleurstelling. De discussie over een vuurwerkverbod is al jaren aan de gang. Milieuactivisten strijden voor een verbod omdat het schadelijk is voor mens en dier en vuurwerkliefhebbers strijden tegen het verbod: “Het hoort bij oud en nieuw!”

Milieu

Dat vuurwerk schadelijk is voor het milieu is algemeen bekend, toch zit de lucht vol met knallers en siervuurwerk om twaalf uur ’s nachts. De ochtend na Oudjaarsavond is de lucht grijs en ligt er overal vuurwerkafval op de grond. Vuurwerk vervuilt de aarde op verschillende manieren, vooral in siervuurwerk zitten vervuilende stoffen. Met name de stoffen barium, antimoon en strontium zijn schadelijk. Deze zware metalen komen in de bodem en water terecht waardoor dat vervuild raakt. Daarnaast komt er ook fijnstof vrij, dit verslechtert de luchtkwaliteit. De mist die je ziet hangen na oud en nieuw bestaat uit deze fijnstof.

Druk op de zorg verminderen

Dit jaar had het vuurwerkverbod weinig te maken met het milieu. Door het coronavirus is de druk op de zorg dit jaar hevig toegenomen. Tijdens de jaarwisseling gebeuren er normaal gesproken veel ongelukken met vuurwerk. Daarom besloot de overheid een vuurwerkverbod in te stellen zodat de druk op de zorg niet nóg groter zou worden. “Ook bij ons zag je dit jaar veel minder vuurwerkslachtoffers.” Vertelt Arjan van den Broek, SEH-verpleegkundige in het Amphia ziekenhuis in Breda. “Zeker intoxicaties en de gevolgen van intoxicaties waren een stuk minder, dat betekent dat mensen onder de invloed zijn van alcohol en/of drugs . Want als je niet bij elkaar komt ga je ook niet met elkaar vechten. Het scheelde veel dat de grote groepen in de stad die met elkaar op de vuist gaan er niet waren.”

De ‘normale’ jaarwisseling

Bij een ‘normaal’ oud en nieuw komen de patiënten in vlagen. De medewerkers van de nachtdienst lossen de avonddienst iets eerder af dan normaal, zodat ze nog voor 12 uur thuis zijn. Dan liggen er al vuurwerkslachtoffers op de afdeling, maar het is nog niet heel druk. “Mijn ervaring is dat we rond 12 uur een rustmomentje hebben, dan kunnen we elkaar een gelukkig nieuwjaar wensen als team zijnde. Daarna barst natuurlijk het vuurwerk los en dat zie je ook in de patiëntenstroom, dan krijg je de echte vuurwerkslachtoffers. Meestal zijn de ergste gevallen dan oogletsels. Mensen zijn dan boven vuurwerk gaan hangen of hebben iets in hun oog gekregen. Vanaf 2 uur komen de eerste intoxicaties. Deze mensen kunnen ook wat agressiever zijn. Vanaf een uur of 3 merken we de gevolgen van alcohol of drugsmisbruik. Dus slachtoffers van vechtpartijtjes, mensen die van de trap zijn gevallen of een steekpartij.” Dat zijn de drukste uren tijdens de jaarwisseling op de Spoedeisende Hulp. Rond 7 uur neemt de ochtenddienst het over en dan hoopt iedereen dat het al wat rustiger is.

Arjan heeft voorgaande jaren nachtdienst gehad tijdens oud en nieuw, dit jaar had hij alleen de avonddienst. Het was rustiger dan normaal maar er kwam wel een heftig vuurwerkslachtoffer binnen. “Het was een jong kind dat een stuk vuurwerk in de buik had gekregen en daardoor inwendige bloedingen had. Die moest naar de Intensive Care kinderen in Rotterdam gebracht worden. Dat was wel heftig en daar heb je dan ook even je werk aan. Daarbij hadden we ook veel verwarde ouderen op de Spoedeisende Hulp. Vaak toonden ze verschijnselen van COVID, dus in die zin was het fijn dat de vuurwerkslachtoffers en intoxicaties uitbleven.”

Minder vuurwerkslachtoffers

Het doel van het vuurwerkverbod is dus bereikt, de druk op de zorg verminderen. In 2019 raakten 1285 mensen gewond door vuurwerk, blijkt uit de cijfers van VeiligheidNL. Daarvan raakten 385 zo zwaar gewond dat ze naar de Spoedeisende Hulp moesten. Dit jaar waren dat 108 slachtoffers. Dat is dus veel minder dan vorig jaar. “Normaal hebben wij tussen de 20 en 30 vuurwerkslachtoffers die binnen komen op de Spoedeisende Hulp, het verschilt per jaar maar dit jaar waren het er een stuk minder.”

Arjan is voorstander van het vuurwerkverbod. “Ik ben voor het verbod maar sta er wel een beetje tweeledig in. Ik zie natuurlijk de gevolgen van vuurwerk. Wat ik voorgaande jaren zag was dat de vuurwerkslachtoffers vaak slachtoffers waren van illegaal vuurwerk. En dit jaar was er nog steeds illegaal vuurwerk. In die zin zijn er weinig zoden aan de dijk gezet. Ik denk dat het beperkt aantal mensen dat je over de vloer mocht hebben effectiever was.”

Toekomst

Als Arjan kijkt naar de toekomst hoopt hij op een vuurwerkverbod. Hij geeft wel aan dat er iets tegenover moet staan, bijvoorbeeld professionele vuurwerkshows. “Ik zie zoveel ellende door vuurwerk. Mensen die nog midden in het leven staan, eigen bedrijven hebben en een leuk leven leiden, zijn in een keer blind. Dat is heel schrijnend om mee te maken, voor sommigen is het gewoon einde carrière. Dit is voor mij de doorslag dat ik voorstander ben van een vuurwerkverbod.”