‘Sporten voelt ook echt als een soort uitje nu’

Na een tijd van binnen zitten en bankhangen, kan er onder jongeren weer samen gesport worden. Gaat de mentale gezondheid van studenten daar nu ook op vooruit?

 Vanuit de fietsenstalling bij het Utrechtse studentensportcentrum Olympos loop je door een parcours van rood-wit geblokte linten richting de outdoor fitness tenten. Twee meiden nemen de andere richting naar de tennisbanen. ‘Wat heb ik jou al lang niet meer gezien,’ zegt de een tegen de ander.

Dan kom je bij twee witte tenten, waar de 24-jarige studentes Fleur Bokma en Charlotte Kluiver staan te sporten. Goed aangekleed om warm te blijven in de temperatuur van 8 graden met harde wind, werken ze zich in het zweet. Na afloop, wat anno 2021 normaal geworden is, staat de desinfectiefles al klaar om gebruikt te worden.

De meiden wonen beide in Utrecht en zijn blij dat ze toch op deze manier weer kunnen komen sporten. Terwijl Fleur de gewichten weglegt die ze net heeft gebruikt, vertelt ze: ‘In het begin van de coronatijd dacht ik dat het allemaal niet zo lang zou duren, dus probeerde ik fit te blijven door thuis te sporten en hard te lopen en zo. Later ben ik nog zelf wat online fitnesslesjes gaan geven voor mensen die het moeilijk vonden om thuis gemotiveerd te blijven.’ Ook hebben ze het over het vele wandelen waar ze het nu ook wel echt mee gehad hebben. ‘Dat was echt dé corona activiteit.’

Op de achtergrond klinkt het geluid van stuiterende tennisballen en motiverende sportmuziek. De trainer doet voor hoe je over hekjes moet springen. Een meid doet hem na.

Charlotte doet sinds haar studententijd vooral aan fitness. ‘In het begin had ik inderdaad ook de motivatie om echt nog te gaan sporten en ook de lesjes van Fleur had ik een beetje gevolgd.’ Ze grinnikt even wanneer ze daarover vertelt. ‘Op een gegeven moment kon ik het wel echt niet meer opbrengen. Ik merk ook meteen dat nu we hier weer kunnen sporten, dat veel chiller is. Gewoon lekker buiten hier je ding doen en dat het niet in de kamer is waar je ook al aan het studeren bent de hele dag. Ik kijk er wel naar uit om weer groepslessen te doen, want ik vind het heel fijn als er iemand vooraan de zaal staat die roept wat ik moet doen. Dat komt denk ik omdat ik het heel moeilijk vind om mezelf te motiveren, dus ik vind het het fijnst als iemand anders dat voor me kan doen.’

‘Ik heb me ook 100% zeker somberder gevoeld dan voor corona. Eerst was het op een schaal van een tot tien denk ik een een en nu wel een twee of een drie. Niet heel erg, maar wel echt wel meer. Thuis zit je gewoon veel alleen,’ zegt Fleur. Charlotte knikt. ‘Ja dat is voor mij denk ik wel hetzelfde. Ik merk wel door corona en het vele thuiszitten, dat ik me wel vaker slecht gevoeld heb.’

Uit een enquête van Caring Universities bleek dat 52,5 procent van de 8300 studenten zich eenzaam voelt. Dit komt door het sociale contact dat er niet of nauwelijks is door de coronacrisis. Sport kan eenzaamheid verminderen. Dit blijkt uit onderzoek van het HBSC. Zij zeggen dat lidmaatschap van een sportvereniging het gevoel van eenzaamheid vermindert en daardoor voor een hogere levenstevredenheid zorgt. Of je met bekenden gaat sporten of nieuwe mensen ontmoet: het sociale contact is er weer. Je hebt nieuwe verhalen om naar te luisteren en je bent in een nieuwe omgeving.

Beide meiden zijn het erover eens dat sport een fijne manier is om afwisseling te brengen in je dag en dat je echt weer iets kunt gaan doen. ‘Thuis zit je heel vaak alleen dus ik merk dat ik het sociale contact weer heel fijn vind, maar daarnaast ook gewoon het uit je kamer zijn. Mijn concentratie is echt 0 als ik de hele dag in dezelfde ruimte zit. Als ik er dan even uit ben geweest, kan ik daarna weer lekker studeren. Sporten voelt ook echt weer als een soort uitje nu,’ vertelt Fleur lachend, ‘het is echt een beetje het hoogtepunt van mijn dag.’

 

Meerdere wetenschappers hebben al onderzoek gedaan naar de invloed van sport op verschillende hormonen in je lichaam. Iris Dijkstra, bewegingswetenschapper, schreef erover.

Er is gebleken dat je lichaam tijdens sporten de ‘gelukshormonen’ endorfine en serotonine afgeeft. Hierdoor voel je je na het sporten goed.  Er bestaat ook een ‘stresshormoon’ genaamd cortisol. Bij een langdurige hoge waarde van het stresshormoon, hebben mensen minder energie en hebben ze geen zin om actief te zijn. Wanneer je dan gaat sporten is er een toename in gelukshormonen. Deze hebben een neutraliserende werking op het stresshormoon. Ook kunnen ze een kalmerend en pijnstillend effect hebben. Daardoor krijgen mensen weer meer energie en neemt de stress af.

‘Het ook een soort negatieve spiraal waar je in terecht komt, wanneer je je somber voelt,’ vertelt sportpsycholoog Petra Sauter – de Munck van Though Minds sport- en prestatiepsychologie. Als je minder gaat doen word je er minder vrolijk van, maar ook minder fit. Als je je dan minder fit voelt, ga je er ook minder snel uit om iets te gaan doen. Die neerwaartse spiraal zou dus op den duur tot een depressie kunnen leiden. Een heel simpel dingetje wat je kunt doen, is dus er wel uitgaan en toch gaan sporten.’

Sport kan dus ook goed zijn voor de mentale gezondheid van studenten. Uit onderzoek van Qompas is gebleken dat 83 procent van de 2400 studenten prestatiedruk ervaart. 56 procent van de 8300 studenten kan zich moeilijk concentreren, kwam naar voren uit de enquête van Caring Universities. Het stresshormoon zal bij deze studenten toenemen en daardoor zullen zij dus in het algemeen minder energie hebben. Wanneer je er dan toch voor kiest om te gaan sporten in plaats van thuis te blijven zitten, worden de gelukshormonen weer aangemaakt en zullen ze zich mentaal beter voelen.

 

Volgens sportpsycholoog Petra speelt de sociale kant ook een grote rol, naast de gelukshormonen.

‘We worden simpel gezegd niet gelukkiger van het alleen maar thuiszitten. Je ziet letterlijk minder mensen. Voor veel mensen is sport namelijk ook een sociale activiteit en heel erg van invloed op ons geluk en hoe we ons voelen. Je ontmoet mensen en maakt vrienden. Voor de een is het sociale contact bij sport in deze tijd veel belangrijker dan voor de ander. Als je in een studentenhuis woont waar je regelmatig contact hebt met anderen, kan het missen van sociaal contact bij sport minder voelbaar zijn dan bij iemand die nog thuis woont bij zijn ouders.

Normaalgesproken was sporten ook deel van je ritme. Je deed het dan waarschijnlijk niet bewust voor het sociale contact, maar omdat het er gewoon bij hoorde. Nu merk je van: ‘Als ik dan ook niet kan sporten, zie ik echt niemand meer.’ Dus het wordt ook wel door de omstandigheden versterkt.’

Het gereserveerde uur van de meiden is bijna voorbij. Dat betekent dat er weer nieuwe mensen mogen komen, om een uurtje in de tent te sporten. De muziek gaat uit, sportelastieken worden opgevouwen en de apparatuur wordt voor een laatste keer dit uur gedesinfecteerd.