“Ik koos toen gewoon hocus pocus voor een partij”

Een online Groenlinks campagnebijeenkomst voor mensen die voor het eerst mogen stemmen is een uitkomst voor veel linkse studenten en ‘nieuwe Nederlanders’. Zwevende kiezer en student Jonas Wolthaus mag ook voor het eerst stemmen en sluit aan bij deze activiteit. Op de rode bank die net iets te groot is voor zijn studentenkamer, maakt hij zich klaar.

De sokken hangen te drogen over de lamp, het bier staat tentoongesteld op het bureau en de stempas ligt alvast klaar op het hoofdkussen. De kamer van Jonas Wolthaus is met recht een studentenkamer te noemen. Halverwege de zoommeeting maakt Wolthaus zich klaar om zijn vraag te stellen aan de politici. Hij heeft zich voorbereid en weet wat hij als antwoord wil.

Jonas Wolthaus kijkt naar de online campagnebijeenkomst – Foto: Bauke Haanstra

De 18-jarige mag dit jaar voor het eerst stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen en zweeft nog een beetje tussen Groenlinks en D66, “Ik neig nu meer naar D66 maar wie weet overtuigt GroenLinks me vanavond.” Achter hem hangt een grote poster met de titel ‘Juridische kenniskaarten : Inleiding Nederlands recht’, het logo van de studievereniging staat op zijn sokken. De jonge kiezer studeerde tot voor kort aan het Utrecht Law College. Stoppen met die opleiding was onvermijdelijk omdat hij niet genoeg punten behaald had. “Onderwijs is voor mij wel het belangrijkste thema van de avond, volgens mij is dat de kern van de oplossing voor allerlei problemen. Geld in de markt pompen levert alleen kortetermijnwinst op maar investeren in goed onderwijs verdien je na tien jaar dubbel en dwars terug.” Met zijn vragen aan de gasten op een tweede tabblad is de student gereed voor de opening van de bijeenkomst door moderater Tamer Allaloush.

Allaloush zegt, na het zien van het grote aantal ‘nieuwe Nederlanders’ (immigranten die sinds kort de Nederlandse identiteit hebben), grappend de meeting ook best in het Arabisch te willen doen. Een korte introductie volgt waarin Allaloush de gastsprekers voorstelt : Raadslid voor GroenLinks in Utrecht Melody Deldjou Fard, directrice van stichting Lemat (stichting voor Eritrese statushouders) Milka Yemane en LHBTIQ+-activist en sinds kort kamerlid Tom van Nieuwenhuizen. Het feit dat alle drie de gasten een minderheid vertegenwoordigen gaat, door het meermaals herhalen hiervan door de sprekers, aan de bezoekers niet voorbij. Melody Deldjou Fard vertelt waarom ze dit soort bijeenkomsten zo belangrijk vindt: “Om te gaan stemmen is het belangrijk dat je weet hoe het systeem werkt.” Groenlinks is niet de enige die online campagnebijeenkomsten organiseert, uit een artikel van het Parool blijkt dat bijna alle grote partijen de campagne van de straat naar het internet verplaatst hebben.

Wolthaus trommelt bij aanvang zenuwachtig met zijn vingers op zijn laptop. Hij wisselt ongeduldig van en naar het tabblad met zijn vraag er op. Na het openingspraatje van de sprekers komt er echter eerst een korte voorstelronde van de bezoekers in zogenaamde ‘Break-outrooms’, dit zijn videogesprekken die je op Zoom met een kleiner deel van de groep kunt houden. Een andere geïnteresseerde vraagt: “Waarom zijn jullie hier vanavond?” Wolthaus reageert: “Ik wil sowieso links stemmen maar weet nog niet wat.” Een stil geknik van de andere bezoekers volgt. De voorstelronde loopt af en de jonge student mompelt: “Dat was ongemakkelijk.”

Aankondiging op de sociale media van Groenlinks – Foto: Groenlinks Utrecht

Met het studentikoze gezang van huisgenoten op de achtergrond gaat Jonas weer de algemene meeting in. Hij stapt in een gesprek waarbij een andere bezoeker vertelt, “Ik weet niet meer voor wie ik vier jaar geleden gestemd heb. Ik koos toen gewoon hocus pocus voor een partij”, zegt een ‘nieuwe Nederlander’ en beste vriendin van een van de kandidaat-Kamerleden. Een andere toehoorder reageert hierop: “In Syrië hoef je niet te stemmen, dat doet het regime wel voor je.” Wolthaus zit er een beetje beduusd bij na het horen van de verhalen.

Het aantal kiesgerechtigde jongeren dat tussen tussen de laatste Tweede Kamerverkiezingen achttien is geworden ligt, volgens cijfers van CBS, rond de 1 miljoen. Dus is het na ongeveer een uur geduldig geluisterd en gewacht te hebben hoog tijd dat de sprekers mogen vertellen waarom stemmen op GroenLinks echt het beste is voor ‘first time voters’. Alle drie vertellen ze dat de luisteraars vooral met hun hart moeten stemmen, dat ze begrijpen wat het is om tot een minderheid te behoren (nogmaals) en dat ze pas echt wat voor elkaar krijgen wanneer ze aan tafel mogen zitten. De moderator vraagt uit schijnbaar oprechte interesse: “Op wat voor plek op de kieslijst staan jullie overigens?” De aspirant-politici moeten toegeven dat dat onder de 20 is. Op dit moment staat volgens de NOS-peilingwijzer GroenLinks op zo’n 12 zetels en zal dus waarschijnlijk geen van de sprekers echt in de Tweede Kamer komen.

Raadslid Deldjou Fard vertelt de bezoekers dat ‘het verkiezingsprogramma ook te beluisteren is en zelfs in het Arabisch beschikbaar is, mocht dat makkelijker zijn.’ Wolthaus is onder de indruk, “Wow, vet!” Na een positieve reactie vanuit de andere luisteraars krijgt de student eindelijk de kans om ook zijn vraag aan de politici te stellen. “In jullie programma staat dat jullie de werkdruk voor leraren willen verlagen. Hoe willen jullie dat doen?” Als antwoord volgt dat GroenLinks vooral kleinere klassen wil waardoor er minder werkdruk is. Melody Deldjou Fard geeft aan dat daarvoor wel meer leraren nodig zijn : “Daarom willen we het salaris van leraren verhogen en het aantrekkelijker maken om in het onderwijs te komen werken.” Daarmee volgen de politici keurig de plannen van het Landelijke GroenLinks. Zoals Jesse klaver recent in het AD uitlegde: “Hier help je het onderwijs het meest mee. En de kinderen ook.” Wolthaus lijkt tevreden met dit antwoord. Kort daarna sluit de moderator de meeting af.

De zwevende kiezer is nog niet helemaal geland. “Ik ben nu wel meer geneigd om op GroenLinks te stemmen omdat ik er nu een verhaal bij heb. Ik twijfel wel nog steeds.” Wolthaus slaat de laptop dicht en zegt dat hij morgen zijn kamer maar eens moet opruimen.

Door : Bauke Haanstra