“Kopen is net zo verslavend als drugs, je wordt niet ziek , maar raakt wel in de problemen”

foto van Nydia

Black Friday, tientallen e-mails, reclames en folders waarin de producten staan met de allermooiste prijzen, worden op ons afgevuurd. Voor een (ex)koopverslaafde is dit een moeilijke tijd. Daarnaast kom je tegenwoordig overal influencers tegen die iedere dag en op elke foto een andere, nieuwe outfit aan hebben en reclame maken voor allerlei producten. Nydia heeft zelf een koopverslaving.

Een koopverslaving, je winkelt om je beter te voelen. Met het kopen van nieuwe kleren, leuke gadgets of mooie tassen probeer je pijn te verzachten of jezelf blij te maken. Uiteindelijk kom je met veel meer thuis dan je van plan was, en de helft heb je waarschijnlijk niet nodig. Daarnaast voel je je schuldig, of schaam je je, omdat je weer zoveel gekocht hebt, en eigenlijk heb je geen geld meer voor deze aankopen. Dit, samen met nog een lijstje met andere punten, zijn een aantal kenmerken van een koopverslaving. Niet iedereen die veel koopt is direct koopverslaafd, maar tieners en jongvolwassenen zijn er wel kwetsbaar voor.

Nydia’s koopverslaving

Tijdens het kopen van spullen produceren onze hersenen chemische stofjes waardoor we ons prettig voelen. Dit stofje, dopamine, veroorzaakt de gevoelens van genot en euforie, wat een prettig gevoel geeft, waardoor mensen er ook steeds meer van willen. Daarnaast zijn er ook verschillende soorten koopverslavingen. Nydia noemt er zelf één van: “Ik ben zelf echt een gevoelsmens. Ik doe alles op basis van mijn gevoel, en vaak als ik me slecht voel, wil ik juist iets kopen. Op dat moment word ik daar blij van. Dit gevoel is maar tijdelijk, waardoor ik juist meer koop. Iedere keer komen er andere leuke nieuwe dingen die je wilt, of iets nieuws wat in de mode is.” Naast deze soort zijn er ook mensen die juist veel spullen verzamelen en niet kunnen stoppen, of maar blijven kopen als er spullen in de korting zijn.

Taboe

“Ik durf nooit te zeggen dat ik net niet genoeg geld heb, of m’n huur niet kan betalen”. Haar familie is wel op de hoogte van haar koopverslaving. Door met een vriendin te praten over de impulsieve aankopen, zorgt ze ervoor dat ze er beter over nadenkt. “Ik weet daarna of ik het wel echt nodig heb. Hierdoor vraag ik mezelf tegenwoordig steeds meer af of ik het wel nodig heb, en dus moet kopen”. Door het praten over haar koopverslaving werd ze zich ook bewuster van wat ze deed. Toch blijft het een onderwerp waar weinig over gesproken wordt. Financiële zaken liggen altijd gevoelig. “Ik zou wel willen dat er meer over gepraat wordt. Ik miste wel artikelen of iemand die zijn/haar verhaal openlijk deed. Daarnaast is er nog steeds weinig te vinden over de hulp die je kan zoeken, en of dit wel werkt. Ik merk wel dat er tegenwoordig veel gedaan wordt om andere taboes te doorbreken. Dit gaat bijvoorbeeld over mentale gezondheid, maar over een koopverslaving wordt weinig gesproken. Hierdoor beseffen veel mensen niet dat ze wellicht een koopverslaving hebben. Kopen kan net zo verslavend zijn als alcohol of drugs. Je wordt er niet ziek van, maar je raakt wel in de problemen”.

Oplossing

“Om het roer om te gooien, probeer ik zelf een schema te maken met mijn vaste lasten. Ik heb een streng budget nodig waar ik niet overheen mag”. Ook heeft Nydia samen met haar vriend een regel opgesteld: ze hebben een vast bedrag per week wat ze mogen uitgeven aan boodschappen. Door het er ook met vriendinnen over te hebben, denkt Nydia zelf beter na of ze hetgeen wat ze wilde kopen nodig heeft en of het het geld wel waard is. “Het hecht veel meer waarde als je een grotere aankoop kunt doen.” Dit in plaats van verschillende, kleine aankopen, die niet nodig zijn. Daarnaast kun je altijd bij je huisarts, psychiaters, medische professionals en therapeuten terecht. Helaas is dit ook nog niet voor iedereen even toegankelijk. “Ik heb wel overwogen om hulp te zoeken, maar ik durf het nog steeds niet goed. Ik heb wel geprobeerd te zoeken, maar het is lastig om iets of iemand in de buurt te vinden die me ook echt kan helpen”.

‘Perfecte plaatje’

Deskundigen waarschuwen tieners en jongvolwassenen. De maatschappij waarin we nu leven is voor een groot deel gebaseerd op materialisme, bezit en consumentisme. “Ik denk zelf ook wel dat de jongere generatie veel geprikkeld wordt door reclames, influencers en kortingen”, zo vertelt Nydia. “Het lijkt alsof je van alles nodig hebt, om het ‘perfecte plaatje’ te krijgen. Ik ben niet perfect, dus ik moet dit kopen om dat wel te worden. Door dat perfecte plaatje worden mensen snel onzeker. Vraag daarbij jezelf altijd af, heb ik dit nodig en is het het waard. Als je nog jong bent en misschien studeert, probeer te sparen. Zorg ervoor dat je altijd een potje hebt waar je op terug kan vallen.” En de belangrijkste tip: doorbreek het taboe. “Als je last hebt van een koopverslaving, praat erover. Mensen of vrienden kunnen je veel tips geven en je hierbij helpen”