‘Als ik ooit een privébibliotheek kan opvullen ben ik niet ontevreden’

Onlangs ontving Marjet Schippers een zilveren speld van de Koninklijke Boekverkopersbond. Schippers heeft een grote passie voor boeken. Maar het leespubliek in Nederland bestaat vooral uit oudere mensen. De laatste vijf jaar zijn jongeren veertig procent minder tijd gaan besteden aan lezen.
Echter bestaan er ook jongeren die nog wel gepassioneerd zijn over lezen. Aan het woord is Monica Dieleman, boekenliefhebber en -verzamelaar, over haar verslaving aan lezen en boeken.

J. Funk | Props

Door Jasmijn Funk, 21 december 2021

‘Om mijn boekenverslaving te snappen moet je begrijpen waardoor mijn liefde voor lezen is ontstaan. Mijn ouders zijn allebei lezers. Op vakanties hadden we al sinds ik vijf jaar oud was ruzies over of we wel genoeg boeken in de koffer meekregen. En als we dan op all inclusive vakantie in Turkije waren, lagen we allemaal met een dikke pil op een zonnebedje bij het zwembad. Mensen keken ons dan aan alsof we gek waren geworden.’
Als kind las ze al ontzettend veel. Zelfs als ze zich klaarmaakte voor school kon ze haar boeken niet neerleggen. ‘En de ruzies die ik heb gehad thuis, omdat ik stiekem tot laat met een boek in bed lag. Ik werd een expert in het luisteren naar de geluidjes van de trap om te luisteren of er iemand aan kwam. Dan was het snel licht uit, en doen alsof je slaapt.’

De hoeveelheid boeken die Monica nu bezit is behoorlijk. Zo heeft ze bij haar ouders een stuk of drie boekenkasten. En ook op haar studentenkamer zijn genoeg boeken te vinden. ‘Ik heb het ooit eens geteld. De laatste keer was dat aantal 250. En dan heb ik de kast in mijn studentenkamer nog niet eens meegenomen. Ik denk dat ik nu best wel over de 350 kan zitten.’ Bij Monica haar ouders thuis stapelden de boeken op haar bureau zo hoog op, dat ze van haar moeder zelfs een nieuwe boekenkast had gekregen.

Maar Monica bezit niet alleen de standaard boeken die iedereen thuis heeft liggen. Als verzamelaar heeft ze door de jaren heen al wat bijzondere edities verzameld. Bijvoorbeeld het boek Orakel van Thomas Olde Heuvelt. ‘Deze heb ik gekocht in april, toen ik net gehoord had dat ik voorwaardelijk was toegelaten tot de Universiteit van Leiden. Dus ik wou dat vieren met een boek. Toen ik met deze bij de kassa stond, liet de verkoopster weten dat dit boek persoonlijk door Thomas Olde Heuvelt gesigneerd was. Toen dacht ik echt “yes”.’

‘Met speciale edities gaat het voor mij meer om boeken waarvan ik weet dat ik ze nooit ergens anders ga vinden. Ik heb ook een boek uit New York van Barnes & Noble’s, over de Penny Dreadfuls. Deze kan je wel in Nederland bestellen, maar dan gaat er heel veel importrecht overheen. Terwijl ik hier misschien vijftien dollar voor heb betaald. En ik vind bestellen ook helemaal niet leuk.’
Op reis slaat ze geen boekenwinkel over. ‘Op vakantie, waar ik ook ben, ik moet gewoon even in een boekhandel zijn. Toen ik in Parijs was met mijn moeder ben ik bij de oudste Engelse boekhandel in Parijs geweest, de Shakespeare and Company. Als je daar een “gewoon” boek koopt, zit er nog een speciale stempel op. En dat is gewoon fantastisch, want dat geeft een boek toch wel een extra verhaal’.

Ook deelt Monica haar boekenliefde met vele anderen. ‘In Leiden zit een vereniging met allemaal boekverslaafden. Dat is echt geweldig. Met die groep zijn we bijvoorbeeld naar Amsterdam geweest. Daar stonden we met zijn allen in de Waterstones te fangirlen over een breiboek van Harry Potter.’ Op de vraag of ze ook wel eens nare reacties krijgt op haar verslaving, zegt ze van niet. ‘Het wordt gewoon toegeschreven aan als wie ik ben. Iedereen heeft zijn eigen ding die iemand vormt tot wie hij is. Bij mij is dat liefde voor boeken.’

De boekenliefde van Monica brengt haar ook bijzondere ervaringen. Zo heeft ze wel eens twee Harry Potter-acteurs mogen interviewen. ‘Een oud-studiegenootje had het aanbod gekregen om hun te interviewen bij de nieuwe Harry Potter-expositie, maar was niet geïnteresseerd. Zij had aan mij gevraagd of ik wou gaan. Toen ben ik namens Mugglenet, de officiële Harry Potter-fansite, gegaan. We kregen een privé-ronde door de expositie. En daarna hadden we een interview van een half uur met de gebroeders Phelps. Na het fotomoment kregen we ineens te horen dat we nog een interview mochten houden, maar dit wisten wij helemaal niet. Bleek dat we de originele makers van de expositie mochten spreken.’ Ook van dit moment heeft ze een boek met een speciale waarde. Dit boek heb ik gekregen omdat ik naar het persevenement van de expo mocht. Normaal kostte hij vijftien euro en ik had hem voor niks. Er zit ook een originele brief in. Dat ga je niet overal vinden.’

‘Boeken zijn leven en boeken zijn passie. Er zit altijd een diepere liefde achter het hebben van veel boeken. Zoals je bij mij merkt, ieder boek heeft een op zichzelf staand verhaal. En dat speelt altijd een rol.’ Een eigen kamer met alleen maar boekenkasten hebben is Monica’s levensdroom. ‘Maar ik woon nu nog op een studentenkamer, dus dat gaat hem nog niet worden.’