‘Er is meer in de wereld dan een aantal getallen op de weegschaal’

Anorexia is de meest bekende eetstoornis en ook gelijk de psychische ziekte die de meeste doden opeist, volgens de Nederlandse Academie voor Eetstoornissen. 5 tot 10 procent van de cliënten sterft aan anorexia. In dit interview doet Patty Varekamp haar verhaal. Zelf kreeg ze te maken met anorexia op haar 13de, wat haar wel tien jaar lang in zijn greep hield. Nu coacht en begeleidt ze meiden die dezelfde strijd aangaan. Dit doet ze in het Leontienhuis in Zevenhuizen, waar iedereen naar binnen kan lopen om een praatje te maken met lotgenoten, of om mee te eten.  

 ‘Ik geloof dat een aanleiding voor een eetstoornis drieledig is, dat is me ook verteld door het instituut. Als eerste komt er een stukje genetische aanleg bij kijken. Mijn vader is vroeger alcoholist geweest, en kon fanatiek doorslaan. Dat ik me flink kan vastbijten in dingen heb ik echt van hem meegekregen. Het tikkeltje verslavingsgevoeligheid ligt in mijn genen. Daarnaast ben ik heel ambitieus en perfectionistisch, de lat ligt dan vaak ook heel hoog.  Deze karaktereigenschappen komen bij de meeste mensen met een eetstoornis voor.  Ook is er iets heel heftigs in mijn verleden gebeurd; ik heb te maken gehad met seksueel misbruik. Dat maakte het pakket compleet. Ik was op zoek naar een manier om mijn emoties weer onder controle te krijgen, en die vond ik in anorexia.  Als ik terugkijk was de traumatische gebeurtenis de druppel die de emmer liet overlopen.  Ik had gewoon het leuke, hoog gevoelige en ambitieuze meisje kunnen blijven zonder een eetstoornis, maar zo is het helaas niet gelopen. Door anorexia had ik eindelijk weer controle, het gaf me zelfvertrouwen.’  

 

Door anorexia had ik eindelijk weer controle, het gaf me zelfvertrouwen.’  

 

‘Ik woonde nog thuis, dus het was moeilijk om het geheim te houden voor mijn familie.  Ik probeerde niet te denken aan de reacties die ik van mijn familie kreeg. Later, toen we er wel over konden praten, kwam ik erachter dat ze zich heel machteloos voelden. Ik was dan wel dertien, maar je kan niet zomaar eten bij je kind naar binnen proppen. Ze hebben me dan ook regelmatig mee de auto ingesleurd om naar de huisarts te gaan. Ik snap heel goed dat wanneer je niet in hetzelfde schuitje zit, dat je denkt; eet gewoon die aardappel.’  

De media en Hollywood kunnen heel triggerend werken wanneer je een eetstoornis hebt Ik kan me nog goed een beeld voor de geest halen van de film “Girl, Interrupted” met Angelina Jolie. Dat was een hele heftige film, over een meisje in een instelling. Volgens mij heb ik de film wel tien keer gezien, ik kon me heel erg vastklampen aan het beeld van een meisje dat rondliep in de kliniek; ze was zo dun. Zo wilde ik ook zijn. Ondanks dat dit een film is, werkte het enorm als een trigger voor mij. Het is moeilijk om de media compleet trigger vrij te maken, maar men kan zelf meer uitkijken met wat ze naar buiten slingeren. Meiden en jongens kunnen negatief beïnvloed worden door dingen die ze te zien krijgen in de media. Hoewel veel aandacht voor deze dodelijke mentale ziekte aan de ene kant ook juist goed is.’ 

 

‘Ik kon me heel erg vastklampen aan het beeld van een meisje dat rondliep in de instelling; ze was zo dun’  

 

‘Er wordt nu een stuk meer gepraat over de problematiek rondom eetstoornissen dan toen ik dertien was. Wat ik heel belangrijk vind is dat er op het moment dat mensen met een eetstoornis te maken krijgen, makkelijker en sneller de hulp en informatie vinden die nodig is. Er zijn gelukkig plannen binnen het kabinet dat er geld moet worden vrijgemaakt voor de problematiek rond eetstoornissen, een punt van aandacht kunnen de lange wachtrijen voor jeugdhulp zijn. Het is en blijft een lastig onderwerp. Anorexia is de meest dodelijke geestenziekte in Nederland, dus in die zin zou ik denken dat het goed is dat er meer bekendheid komt rondom dit onderwerp en de taboe zou worden verbroken.’ 

 ‘Na tien jaar lang in strijd te zijn geweest met mijn ziekte, ben ik hulp gaan zoeken. Bij de vorige pogingen stond ik niet achter mijn besluit, de anorexia was te groot. Mijn eigen stem was ik eigenlijk kwijt, anorexia overheerste. Op mijn 23ste werd er een soort knop omgedraaid, ik was klaar met de isolatie die bij anorexia kwam kijken. Je zegt etentjes af, je kan niet normaal functioneren op werk. Ik wilde rust in mijn hoofd, en weer deelnemen aan de maatschappij. Uiteindelijk heb ik een deeltijdbehandeling bij PsyQ gevolgd, een proces van een jaar. Dit deed ik in groepsverband, met allemaal lotgenoten. Doordat je met zijn allen in hetzelfde schuitje zat, kon je er makkelijker over praten dan met anderen. Je werd begrepen door elkaar, terwijl buitenstanders daar moeite mee hadden. 

 

‘Doordat je met zijn allen in hetzelfde schuitje zat, kon je er makkelijker over praten dan met anderen’ 

 

‘Ik ben dus uiteindelijk hersteld. Als ik terugkijk op die tijd ging het echt om de controle terug te nemen in mijn leven na alles was er gebeurd was. Op dit moment denk ik dat ik helemaal van anorexia af ben, maar over tien jaar zeg ik waarschijnlijk; “Nee, nu ben ik er helemaal vanaf.” Wat wij in het Leontienhuis als richtlijn gebruiken, is dat wanneer je een heftige gebeurtenis hebt meegemaakt en je niet terugvalt in je eetstoornis patroon, dan weet je dat je wel goed zit. Ik ben uiteindelijk niet teruggevallen en beschouw mezelf dus als goed hersteld.’ 

Het breekt je hart om de meiden hier te zien, je ziet toch een beetje van jezelf terug in ze. In eerste instantie wilde ik niet praten over mijn gevoelens, maar doordat je allemaal hetzelfde meemaakt, gaat dat toch makkelijker. Dat is ook het succes hier in het Leontienhuis. We zijn geen kliniek, maar een inloophuis. Iedereen mag binnen komen lopen om een praatje te maken, of om mee te eten. Je deelt je verhaal met elkaar en anderen begrijpen je. We eten bijvoorbeeld ook met zijn allen tegelijkertijd, zodat je de moeilijke momenten met elkaar deelt. Iedereen eet mee, dat is verplicht. Ik probeer de meiden zo veel mogelijk te coachen, en een spiegel voor te houden vanuit mijn eigen ervaringen. Ik ben er voor hun, maar het moet echt uit jezelf komen.  

‘Uiteindelijk wilt iedereen gewoon kunnen deelnemen aan de maatschappij, normaal zijn. Tegelijkertijd is het deelnemen aan de maatschappij ook de grootste angst, want wanneer je geen anorexia meer hebt, komen er meer verantwoordelijkheden om de hoek kijken, en wordt er meer van je verwacht. Het belangrijkste wat ik wil meegeven aan iemand die op dit moment te maken heeft met een eetstoornis is dat het je niks zal brengen. Er komt een punt dat de ziekte zich tegen je zal keren, en dat je leven volledig zal gaan draaien om de cijfertjes op de weegschaal. Er is meer in de wereld dan die paar getallen.’