‘Was ik maar een jaar eerder begonnen met mijn studie’

Basisbeurs is sinds het begin van studiejaar 2015/2016 afgeschaft. Als vervanging van de beurs is er toen het sociale leenstelsel ingevoerd. Sinds het studiejaar 2018/2019 betaal je als beginnend student in het eerste studiejaar de helft van het wettelijk collegegeld. Een student die begonnen is in 2015 valt dus tussen wal en schip, maar wat zijn nou de gevolgen daarvan? Heb je echt meer kosten en voel je je ongelijk behandeld? Student Koen Huisman vertelt of het zijn studentenleven heeft beïnvloedt.

Van basisbeurs naar leenstelsel
De basisbeurs is een vergoeding voor het onderwijs in Nederland, ook wel een studiefinanciering genoemd. Het was onafhankelijk van de prestaties van de student: zolang deze als student ingeschreven stond, had de student een maximaal aantal jaren recht op de basisbeurs. “Het idee van de basisbeurs was goed, het motiveert je als student om je best te blijven doen want als je je diploma binnen tien jaar hebt gehaald, hoefde je niks terug te betalen”, zegt Koen Huisman. “Nu is de beurs altijd een lening, wat betekent dat ik – student uit het jaar 2015 – géén gift heb gekregen van de overheid en mijn studie helemaal terug moet betalen. Ik loop €103,78 euro per maand mis omdat ik thuis woon, maar als ik een kamer zou hebben liep ik €288,95 euro per maand mis.”

Halvering collegegeld in het eerste studiejaar
Sinds het studiejaar 2018/2019 betaal je als beginnend hbo-student in het eerste studiejaar de helft van het wettelijk collegegeld. “Ik vind het zuur dat ik alles heb misgelopen: de basisbeurs én de halvering van het collegegeld in je eerste studiejaar. Een huidig beginnend student betaalt €1041,5 euro, ik heb €2083 euro moeten aftikken”, zegt Koen op een grimmige toon. Als je zelfs een lerarenopleiding begint krijg je niet alleen een halvering op het collegegeld het eerste jaar, maar ook het tweede jaar. Een PABO-student betaalt dus sowieso minder geld aan colleges dan alle andere studenten. “Beetje raar vind ik dat wel, ik snap dat het basisonderwijs meer leerkrachten nodig heeft, maar wie zegt dat er geen tekorten zijn in de zorg. Zo kun je elke studie wel een gift geven, maar uiteindelijk moet je toch een studie volgen die jou interesseert. Anders volg je een studie alleen omdat de kosten minder hoog zijn, dat is niet de bedoeling.”


Koen Huisman (21)
Koen is een hbo-student accountancy en studeert aan de HAN Nijmegen. Hij is deze studie begonnen in het jaar 2015/2016, daarmee is hij de basisbeurs en de halvering van het collegegeld nét misgelopen.


Basisbeurs niet helemaal afgeschaft
Studenten die vóór 1 september 2015 al met hun opleiding zijn begonnen en daarvoor studiefinanciering kregen, hebben voor die opleiding recht op een basisbeurs. Ook als deze studenten stoppen met hun opleiding maar binnen tien jaar een nieuwe studie volgen, hebben ze nog altijd recht op basisbeurs. “Dat vind ik echt achterlijk. Als je iets in- of uitvoert moet dat voor iedereen hetzelfde zijn”, zegt Koen. “Ik denk dat veel studenten niet eens weten dat dit zo werkt, zelf wist ik dit ook lange tijd niet. Mijn neef is in 2013 een studie begonnen, die hij nooit afgemaakt heeft. Jaren later begint hij een nieuwe studie en hij kwam erachter dat hij nog recht op basisbeurs heeft. Dan voel ik me pas écht ongelijk behandeld.”

Compensatie
Studenten zoals Koen staan niet helemaal met lege handen; ook zij hebben wel een vergoeding. “Ik mag wel gebruik maken van studenten OV, wat om wordt gezet in een gift mits je een diploma haalt binnen tien jaar. Ook hoef ik mijn studieschuld pas binnen 35 jaar af te betalen, iemand met een basisbeurs moet dat binnen 10 jaar gedaan hebben”, aldus Koen. Dat zorgt wel voor een lager maandbedrag, maar het zorgt er wel voor dat je er langer aan vast kan zitten. “Eigenlijk zal ik een compensatie van de overheid wel waarderen, onbewust heeft zij mijn generatie wel ongelijk behandeld.” De overheid is wel aan het discussiëren of er een compensatie moet komen voor studenten die begonnen zijn in 2015, maar Koen ziet daar geen hoop in “Dat heeft geen prioriteit, zeg nou zelf wat is belangrijker: stikstof uitstoot of studenten die een compensatie moeten krijgen van de overheid. Helaas is mijn generatie tussen wal en schip gevallen, ik hoop dat dat in de toekomst niet meer gebeurt.”