Marien: “Proces re-integratie verloopt steeds moeilijker”

Marien Lokerse werkt al het grootste deel van zijn leven bij organisaties die hulp bieden aan ex-gevangenen of ex-tbs’ers. Het proces van re-integratie verloopt steeds moeilijker en hiervoor is hij samen met Exodus een project gestart om dit tegen te gaan.

Marien Lokerse

Marien Lokerse

Marien & gevangenissen

Het proces van re-integratie: het terugkeren naar de normale wereld na een leven zonder enige vrijheid. Het proces dat een groot deel uitmaakt van je gevangenistijd. Marien Lokerse weet er alles van. Hij werkt al lang bij organisaties die hulp bieden aan ex-gevangenen en ex-gedetineerden. Hij spreekt dan ook uit ervaring. “In mijn tijd als bewaker hoefden wij eigenlijk niks anders te doen dan cel inspecties, fouilleren, transporten, bewaken en mensen slaan. Dit was een heftige ervaring voor mij. Als gevangen moeilijk deden ging al het personeel weg en lag bij ons de taak om op wat voor manier dan ook ervoor te zorgen dat de gevangenen luisterden.”

“Hij moest huilen omdat hij met ontslag ging.”

Heftige ervaringen

Het heftigste wat Marien meegemaakt heeft in zijn tijd als begeleider is dat een gevangenen niet weg wilde. Zijn ontslagdatum was er en hij moest huilen op de dag dat hij weg ging. In de gevangenis heb je een dak boven je hoofd, eten, een veilige omgeving en structuur.

“Het grootste probleem bij re-integratie van gevangenen en tbs’ers naar mijn mening en ervaringen is het gebrek aan sociale vaardigheden.”

“Hij moest huilen omdat hij met ontslag ging. Dat heb ik meegemaakt en dat was wel echt heftig om te zien.” Marien verteld ook dat zodra de gevangenen met ontslag zijn gegaan, ze een raar gevoel hebben. “Ze hebben het idee dat iedereen aan hen kan zien dat ze vast hebben gezeten en dat zegt wel iets over het stempeltje dat men op gevangenen plaatst in Nederland.”

Sociale vaardigheden omlaag

“Het grootste probleem bij het proces van re-integratie naar mijn mening is het gebrek aan sociale vaardigheden.” In de Scandinavische landen hebben gevangenen en tbs’ers veel meer tijd met elkaar. Door de bezuinigingen in Nederland blijven de gevangenen bijna de hele dag en nacht in hun cel waardoor ze buitengesloten worden van de echte wereld. Ze hebben nog maar amper contact. Hierdoor gaat het proces van re-integratie een stuk moeilijker.

“Als iemand hier in Nederland zegt: ‘Ik krijg na mijn tijd in de gevangenis geen hulp.’ Vind ik dat echt wel een beetje moeilijk om te horen.”

Mensen hebben contact nodig. “Het is echt niet gezond om het contact met andere mensen volledig af te sluiten. Hierdoor ontwikkelen gevangenen hun sociale vaardigheden niet meer en krijgen ze het tijdens de re-integratie nóg moeilijker.”

Nieuw concept re-integratie

Samen met stichting Exodus is Marien bezig in Nederland een project op te zetten voor Tbs’ers die hun behandeling erop hebben zitten. Ze proberen een idee uit dat in België en Canada al goed loopt. Het idee is om 1 keer in de week met vrijwilligers een ex-patiënt te bezoeken. Dat betekent dat de vrijwilligers 1 keer in de week bijvoorbeeld koffie gaan drinken bij de ex-patiënt thuis om die persoon uit het isolement te halen. Zodra “deze figuren” geen contact meer hebben met anderen loopt de spanning bij ze op en ligt een nieuw delict al snel weer op de loer. Als de vrijwilligers een signaal oppikken van oplopende spanning (bijvoorbeeld porno op de tafel, gekke dingen zeggen of veel drinken) gaat er gelijk een seintje naar de wijkagent en de coördinator van het project om nieuwe delicten te voorkomen. De naam van het project is Circles of Trust.

https://www.exodus.nl/

Het project opstarten

“In Den Bosch wilden wij dit project ook heel graag starten. Er zijn drie mannen die net vrij zijn gekomen en die geven zelf aan dat ze mee willen doen aan dit project. Er zijn helaas weinig vrijwilligers te vinden. Veel mensen vinden het een te heftige doelgroep om mee te werken. Ze zeggen al snel: ‘met zo’n zedendelinquent (een persoon die wetten op het gebied van zedelijkheid heeft geschonden) wil ik niks te maken hebben.’”

Er is altijd hulp in Nederland

Vele ex-gedetineerden in Nederland benoemen dat ze amper hulp krijgen na het ontslag van de gevangenis. “Als iemand hier in Nederland zegt: ‘Ik krijg na mijn tijd in de gevangenis geen hulp.’ Dan vind ik dat echt niet leuk om te horen. Dan denk ik dat klopt niet helemaal. Ik vind dat echt wel een beetje moeilijk.” Marien verteld dat hij er altijd wat fel over wordt omdat het hem wel raakt. Hij komt met zijn werk ook in andere landen, in Zuid-Afrika bijvoorbeeld. “Als je daar zegt: ‘er is niks en ik krijg geen hulp.’ is dat waar. Die mensen hebben gelijk, die hebben daar echt niks. Mensen denken al snel dat ze overal recht op hebben. Dat is gelul. Je hebt nergens recht op, behalve op het gene waar je zelf voor knokt.”