Straatintimidatie: waar ligt de grens tussen flirten en intimideren?

Anneke de Rond © Fotograaf Kiri FrederiksGijsje van Gils | Props

 Anneke de Rond © Fotograaf Kiri Frederiks

Sommige straten vermijden omdat je je niet veilig voelt? Slachtoffer zijn geweest van (seksuele) intimidatie? Voor 81% van de Amsterdamse vrouwen en 84% Rotterdamse vrouwen is dit werkelijkheid. Dat blijkt uit een onderzoek van de gemeentes. Anneke de Rond van stichting Stop Straatintimidatie vertelt waarom straatintimidatie aangepakt moet worden.

Jullie stichting heet Stop Straatintimiditatie, maar wat valt onder straatintimidatie?

Er valt eigenlijk van alles onder. Ik zeg zelf vaak elke vorm van benadering of toenadering waar het slachtoffer zich geintimideerd door voelt, dat verschilt natuurlijk wel per persoon. Je kunt natuurlijk denken aan voorbeelden die iedereen kent, zoals nageroepen of uitgescholden worden, maar bijvoorbeeld ook achternagelopen worden. Alles wat een persoon een onveilig gevoel brengt.

Wie zijn de slachtoffers van straatintimidatie?

Vaak zijn het vrouwen, maar ook leden van de LHBTI+ gemeenschap die worden lastiggevallen of uitgescholden op straat. Vaak worden mannen aangewezen als de dader, dat is natuurlijk niet altijd zo natuurlijk, maar grotendeels wel. Dat heeft dan toch vaak te maken met de machtspositie van de mannen, dat ze bijvoorbeeld denken dat publieke ruimtes, waaronder dus de straat, van hen is. Ze voelen dan meer dat ze dat gewoon kunnen maken, om naar vrouwen of andere minderheden een opmerking te maken omdat jij daar loopt, ongeacht hoe je eruit ziet of wat je draagt, maar dat komt er vaak nog wel bovenop.

Wat is het doel dat jullie willen bereiken?

Dat straatintimidatie de wereld uitgaat. Dat iedereen zich veilig kan voelen op straat, wat ook een norm is als je je bevindt op een publieke plek, want die is van ons allemaal. Daarom is het heel gek dat nu, even grofweg gezegd, de helft van de mensen al dan niet meer zich gewoon soms niet veilig voelt op straat. Ik wil bijvoorbeeld dat ik gewoon even om elf uur ´s avonds een rondje kan gaan hardlopen zonder dat ik mijn locatie hoef te delen met vriendinnen of ik mijn sleutels tussen mijn vingers moet klemmen. Maar dat kan dus nu niet omdat ik me te onveilig voel. We willen dat de publieke ruimte weer van iedereen wordt, zonder onveiligheid en straatintimidatie.

Wat doen jullie eraan om dit doel te behalen?

Wat wij als stichting kunnen doen is voorlichtingen geven, en meewerken aan het maken van beleid door veel samen te werken met nationale en lokale politici maar ook door in gesprek te gaan met mensen die aandacht willen besteden aan dit onderwerp. Door middel van media of bij bepaalde bijeenkomsten of verenigingen geven wij voorlichting en creeëren we bewustzijn over het onderwerp, want dat is voor ons de belangrijkste oplossing voor het probleem.

De overheid is bezig met het invoeren van een landelijke wet om onder meer straatintimidatie strafbaar te stellen. Dit wetsvoorstel ligt nu mede door jullie ondersteuning in de Tweede Kamer. Wat hebben jullie hiervoor gedaan?

Dit hebben wij door middel van een petitie de Tweede Kamer in gekregen. Ook hebben wij onze steun ervoor uitgesproken en we hebben meegedacht aan de tekst van dit wetsvoorstel. Wij vinden ook dat de strafbaarstelling van straatintimidatie een heel belangrijke stap is om het de wereld uit te helpen. Op dit moment is het niet strafbaar omdat onze wetgeving zegt dat het oke is om te doen, maar dat is het natuurlijk helemaal niet.

In het wetsvoorstel staat dat straatintimidatie strafbaar moet worden gesteld onder een bedreiging van een gevangenisstraf van drie maanden, of boete uit de tweede categorie.

Waar maak je het onderscheid tussen flirten en complimentjes geven, en iemand daadwerkelijk seksueel intimideren?

Die grens zal ook per persoon verschillen. Wat de een als een compliment kan ontvangen is voor de ander natuurlijk een gevoel van bedreiging, en dat gaat ook weer andersom. Maar stel er rijdt iemand langs met een open raam en die zit je na te sissen en achtervolgt je langzaam terwijl hij dingen roept, dat kun je onmogelijk opvatten als een compliment of een daadwerkelijke flirtpoging. Dat doe je gewoon om een ander te intimideren, niet omdat je er iets liefdevols mee wilt bereiken. In veel praktische voorbeelden is het onderscheid wel duidelijk, maar je legt het verschil echt wettelijk vast door het intimiderende aspect ervan. Dat is dus niet per se iemand een keer roepen, want dat is lastig om te controleren, maar bijvoorbeeld wanneer iemand meerdere keren naar je roept, of blijft doorgaan nadat je hebt aan kunnen geven dat je er niet oke mee bent. Zoiets is haast onmogelijk op te vatten is als een compliment of daadwerkelijke flirtpoging. Dat intimiderende aspect maakt dat het strafbaar wordt.

Is er iets wat wij als de jeugd van tegenwoordig kunnen doen om straatintimidatie bij leeftijdsgenoten te voorkomen?

Wat iedereen zelf kan doen om mee te helpen aan de oplossing is het gesprek aan te gaan, met name dus bewustwording creëren bij potentiële daders, bijvoorbeeld je jongensvrienden, hoe vervelend het is om dat mee te maken. Je kan ze aanspreken als het een keer gebeurt zodat ze beseffen dat het niet weer zo kan. Wat jonge meiden vaak meemaken is als ze een straat inlopen en ze zien een groep jongens staan, ze vaak al een opmerking van 100 meter kunnen zien aankomen. Je loopt langs en een jongen zegt iets, en de rest staat te lachen. Hoe mooi zou het zijn dat als een jongen iets zegt, zijn vrienden niet eens meelachen, maar ook nog eens iets zeggen van: wat doe jij nou? Wanneer daders door andere mensen, maar zeker door hun vrienden of familie, direct worden aangesproken op hun gedrag, is dat natuurlijk een super effectieve manier om straatintimidatie de wereld uit te helpen. Het is waanzinnig belangrijk dat iedereen vanaf jongs af aan wordt geleerd dat je een ander met rust moet laten, ook op straat!