Fiom wil gespecialiseerde hulp voor abortusverwerking beter in kaart brengen

Jaarlijks kiezen 30.000 vrouwen in Nederland voor een abortus. Na dit besluit kunnen gevoelens van verdriet, schaamte of spijt opspelen. Fiom is een kennisorganisatie die gespecialiseerd is in ongewenste zwangerschap en biedt voor deze vrouwen online begeleiding aan. Toch vervult dit niet voor alle vrouwen hun hulpbehoefte. Waar ze moeten zijn voor passende begeleiding blijft dan bij een oneindig lange zoektocht. Fiom wil vrouwen weg wijs maken in deze zoektocht door in kaart te brengen waar specialisten op dit gebied in Nederland zijn.  Daphne Latour-Oldenhof, Specialist Beleid – Ontwikkeling en kennisoverdracht Programma Ongewenste Zwangerschap van Fiom, vertelt hier meer over.  

 Door Roos van de Plassche 15-01-2022

Daphne Latour-Oldenhof. Foto gemaakt door Roos van de Plassche

 “Bij Fiom melden zich elk jaar 400 vrouwen voor ons online begeleidingstraject. Ze zoeken hulp om verschillende redenen. Zo hebben sommige vrouwen last van schaamte of schuldgevoel. Wat je vaak ziet is dat vrouwen verdriet en spijt verwarren. Ze denken dan: ‘ik ben verdrietig, dus ik zal wel spijt hebben.’. Niet perse zo zwart wit, maar zo werkt dat dan wel in hun hoofd. Verder heerst er ook nog een taboe op abortus. Dit taboe kan gevoelens van schaamte op wekken.

De laatste tijd hoor je verschillende conservatieve geluiden over abortus. Bijvoorbeeld tijdens de Week van het Leven. Ook in Amerika laat de pro-life beweging zich luid horen. Desondanks zien we geen stijging in het aantal aanmeldingen voor ons begeleidingstraject. Bovendien zijn er altijd een beetje golfbewegingen in hoe er in de maatschappij over abortus wordt gedacht.

Om deze vrouwen te begeleiden bieden wij een online traject aan. Dit is gratis en anoniem en hierdoor laagdrempelig. Tijdens het traject wordt een vrouw gekoppeld aan een van de maatschappelijk werkers van Fiom. Tijdens het traject helpen wij vrouwen door middel van psycho-educatie. Hierbij geven wij informatie over wat een abortus op psychologisch vlak met zich mee brengt. Alleen al het feit dat je nog een tijd hormonen in je lichaam hebt na een zwangerschap -ongeacht of je hem afgebroken hebt of niet- doet van alles met je. Het informeren van vrouwen hierover helpt vaak al veel. Daarnaast vragen we ze om dingen van zich af te schrijven, zoals bijvoorbeeld de ervaring in de kliniek. Ook komen er verhalen van andere vrouwen in terug. Op deze manier proberen we duidelijk te maken dat het niet gek is hoe een vrouw zich voelt en ze niet de enige is.

Toch voldoet deze online vorm van begeleiding niet aan ieders behoefte. Sommige vrouwen willen liever face-to-face begeleiding. Voorheen bood Fiom dit ook op landelijk niveau, maar door de decentralisatie van de zorg in 2013 zijn we van een hulporganisatie naar een kennisorganisatie gegaan. Voor de begeleiding bij abortusverwerking is deels een uitzondering gemaakt, omdat er in Nederland maar beperkt aanbod is als het gaat om psychosociale hulp na een abortus. Hierdoor mogen wij nog wel online hulp aanbieden, maar niet meer fysiek. De fysieke nazorg wordt nu dus regionaal georganiseerd.

Bij sommige van deze regionale hulpverleners is er de mogelijkheid om een deel te vergoeden, mits je aanvullend verzekerd bent. Bij andere zijn de kosten voor de vrouw zelf. Deze kosten kunnen een drempel zijn voor vrouwen om hulp te zoeken. Tenzij je naar de GGZ gaat. Dan worden de kosten wel vergoed. De ervaring is alleen dat ze daar niet altijd voldoende kennis hebben van de problematiek en niet herkennen wat er aan de hand is. Vrouwen die bij ons komen geven aan daar niet het luisterende oor te vinden waar ze naar zoeken. Het gebrek aan expertise van deze hulpverleners komt omdat ze niet vaak in aanraking komen met vrouwen met deze klachten.

Naast de hoge kosten van deze gespecialiseerde zorg is het voor vrouwen ook lastig om te weten waar ze hiervoor moeten zijn. Er zijn er namelijk niet veel specialisten en het is onduidelijk waar ze zitten. Het is wel een lastig probleem. Je wil namelijk dat de vrouw dicht bij huis goede hulp krijgt. Tegelijkertijd is de groep die die hulpvraag heeft ook weer niet heel groot. Als je heel veel gespecialiseerde mensen door het land zou hebben zou de zorg dus enorm versnipperen. Hierdoor houd je de kennis niet op peil en dit zou ten koste kunnen gaan van de kwaliteit.

Om vrouwen de juiste zorg aan te bieden pleiten wij dus ook niet perse voor veel meer hulpverleners. Wat wij wel willen doen is het inzichtelijker maken waar de specialisten zitten zodat het voor vrouwen niet een oneindige zoektocht is. We zijn nu bezig met een kaart voor op onze website waar hulpverleners op staan die met enige regelmaat deze vrouwen zien. Verder willen we de hulpverleners met elkaar in contact brengen zodat ze ervaringen uit de praktijk uit kunnen wisselen. Op deze manier proberen we de zorg te verbeteren.

Daarnaast zijn we bezig de politiek en het ministerie van VWS te bewegen om hier wat meer in te betekenen en te financieren. Door bij hen het probleem onder aandacht te brengen en aan te geven waarom het belangrijk is hopen we interesse te wekken. Het is namelijk echt belangrijk om vrouwen goede en passende nazorg te bieden. Als je een groter deel van de zorg vergoedt, verlaag je de drempel om fysieke hulp te zoeken in plaats dat vrouwen er jarenlang mee rond lopen. Uiteindelijk kost dat alleen maar meer tijd en geld. Het loont dus echt om meteen kosteloze gespecialiseerde hulp te bieden.  ”

RoosvandePlassche | Props