Ontwikkeling van toerisme in Bosnië en Herzegovina

Nu de corona pandemie zo goed als over is gaan we massaal weer meer op vakantie. Het aantal passagiers is op Schiphol in april met meer dan 460 procent gestegen sinds april vorig jaar. Bosnië en Herzegovina (B&H) hoopt ook op veel toeristen deze zomer. De toerismesector groeide snel voor Covid-19 kwam. Nu, een paar jaar later, probeert het land zich te herstellen van de schade die de lockdowns het land hebben gekost.

Hoewel Bosnië en Herzegovina nog in haar beginfase zit van het opkomende toerisme heeft het al wel een aantal successen gehad voor corona. De dienstensector groeide jaarlijks snel na de oorlog, en omdat Bosnië zowel een zomer- en wintervakantieland is, kwam het toerisme terug. In 2019 waren zelfs de Olympische Jeugd Winterspelen in de hoofdstad Sarajevo. Het land had in datzelfde jaar voor toerisme het op twee na hoogste groeipercentage ter wereld. Met een stijging van bijna 24 procent op het voorafgaande jaar 2018. Het bruto nationaal product bestond toen uit bijna tien procent van de toeristensector.  

Maar toen kwam corona. Met een daling van meer dan 85 procent van de inkomsten van het toerisme, werd de sector in 2020 erg geschaad. In 2020 waren er alleen nog maar binnenlandse vluchten toegestaan. Andrijana Mrkaic Ateljevic, professor toerisme en management in Trebinju. zegt: ‘’door de Coronacrisis hebben de toeristen andere behoeftes en voorkeuren. Toeristen zijn nu meer geïnteresseerd in alternatieve reizen en de gemiddelde vakantie duurt nu minder lang.’’ Mrkaic Ateljevic verwacht dat de toeristische trends van 2022 vooral buiten de stad zijn. ‘’Het platteland en de bergen worden over het algemeen steeds populairder’’, aldus Mrkaic Ateljevic.

Nu probeert het land de draad weer op te pakken. Sinds een paar jaar gaat er al een directe vlucht van Eindhoven naar Sarajevo. Eén van de nieuwste ontwikkelingen is dat Bosnië twee nieuwe luchtvaartmaatschappijen krijgt. Hiermee hoopt de regering meer directe vluchten naar het land te krijgen en zo meer toeristen te trekken. Deze maand vertrekken er ook voor het eerst directe vluchten naar Egypte vanuit Sarajevo.

In april was er een record aantal passagiers op Sarajevo Airport. Er was een groei van 27.7% sinds het vorige recordaantal in 2019. Het vliegveld bereid zich voor op drukte deze zomer. 22 vliegmaatschappijen bieden samen 34 bestemmingen over de hele wereld. De populairste bestemming is Istanbul.

De Europese unie is de grootste onafhankelijke sponsor van het toerisme in Bosnië en Herzegovina. De EU fundeert bijvoorbeeld een gedeelte van de RegionalCoorparationCouncel. Het project ‘toerisme ontwikkeling en promotie’ heeft als doel om regio’s in de westelijke Balkan internationaal meer op de kaart te zetten. In samenwerking met bijvoorbeeld vertegenwoordigers van de regering en toerismebureaus. Mrkaic Ateljevic zegt: ‘’Bosnië en Herzegovina heeft haar reformatieproces nog niet afgemaakt en Bosnië is het nog niet volledig overeen met de acquisitie die zijn voorgesteld door de Europese Unie. Er kan dus geconcludeerd worden dat de omstandigheden voor een volledige ontwikkeling van elke industrie, waaronder toerisme, nog niet hebben ontmoet.’’ Omdat Bosnië en Herzegovina geen EU-lid is en er geen duidelijke afspraken zijn, kan de EU nog niet helpen met de volledige ontwikkeling van de toerismesector in het land. ‘’Ze krijgen niet alle financiële support die beschikbaar is. Landen die wel lid zijn, krijgen meer ondersteuning’’, zegt Mrkaic Ateljevic.

De Europese Rekenkamer uit al meerdere jaren forse kritiek op de ‘investeringen’ van de Europese Unie in de Balkanlanden. De Rekenkamer is van mening dat de politiek er te weinig wil toont voor verandering. Ook zijn ze te weinig betrokken bij de EU. Juhan Parts, lid van de Europese Rekenkamer, zegt in een artikel van de NOS: “Op een gegeven moment moet je jezelf afvragen of het nog wel zin heeft om EU-geld op deze manier uit te geven”. De Rekenkamer raadt de Europese commissie aan om minder geld uit te geven aan de politieke vooruitgang in de Balkanlanden. Dit stopt waarschijnlijk niet, want de commissie is bang dat dan de invloed van Rusland en China te groot worden.  

Mrkaic Ateljevic zegt dat directe investeringen voornamelijk komen uit de buurlanden van het ‘hartvormige’ land. Westerse Balkanlanden als Kroatië en Servië investeren sinds 2014 steeds meer op het eten en minder op de accommodatie capaciteit.

Door de warrige politiek in Bosnië en Herzegovina is het moeilijk voor het land om economische vooruitgang te boeken. Ook omdat de overheidsbestedingen uit meer dan de helft van de Bosnische economie bestaat. Mrkaic Ateljevic zegt: ‘’De regering moet nauwkeuriger werken aan de uitvoering en het veranderingsproces van publieke en private samenwerkingen. Er moet meer aandacht worden besteed aan vergunningen en het privatiseren van de sector. Zo maak je het toerisme meer competitief.’’