Rotterdam: ‘De mooiste rotstad die er is’

Rotterdam is de mooiste rotstad die er is, volgens de Hermes House Band. Daar zijn wij het helemaal mee eens. Onze redactie loopt warm voor de authentieke directheid van de Rotterdammers, de moderne architectuur van de stad en de street art. Met het oog op de verkiezingen in maart gaan wij op ontdekking uit, op zoek naar bijzondere mensen en hun verhalen. Zo zullen wij jullie de komende tijd een kijkje geven in deze diverse, constant veranderende wereldstad. 

Het Oude Noorden
Als je Het Oude Noorden binnenloopt zie je rechts vooroorlogse herenhuizen en links moderne appartementencomplexen. De wijk was het decor van de dramaserie het Oude Noorden uit 1993. “Mensen met een migratieachtergrond en witte yuppen leven door elkaar”, vertelt Jochem Greweldinger. Het voelt hier als een dorp in de grote stad. Buurtbewoners geven aan dat iedereen elkaar kent en zomaar bij de ander naar binnen loopt.

Voor de bekendste Feyenoorder aller tijden, Coen Moulijn, is een monument opgericht in de Bloklandstraat, waar de Rotterdammer jaren woonde.

De mensen op straat spreken hartelijk over hun wijk, maar als hen wordt gevraagd naar verbeterpunten komt steeds hetzelfde boven water drijven: verkeersoverlast. Zeker de Bergweg en de Zaagmolenstraat kunnen veiliger worden ingericht voor fietsers, vindt Sandra, wiens dochter is aangereden op de Bergweg.

Daarnaast is Het Oude Noorden een multi-etnische wijk wat zorgt voor een flinke taalbarrière. Van de ruim 17000 inwoners heeft 64% een migratieachtergrond. Actieve buurtbewoner Ted Borghmans maakt hier zich druk over. “Dit heeft invloed op de sociale cohesie van de wijk.” Hij zegt dat door het gebrek aan communicatie tussen de Noorderlingen problemen niet worden opgelost. De gemeente moet inwoners hierin stimuleren. Ted vindt dat er stemplicht moet komen. “Als we willen dat er iets verandert in de wijk, moet iedereen daar actief aan bijdragen, al is dat maar door te stemmen.”

Kralingen
Eenmaal in Kralingen beland je al snel in het stadspark dat overloopt in het Kralingse Bos, het grootste park van Rotterdam. Kralingen is een beschermd stadsgezicht, wat betekent dat een deel van deze buurt wordt beschermd door de overheid. Daarnaast heeftde wijk een oud historische uitstraling. In het park lopen er mensen rond van allerlei verschillende leeftijden en achtergronden. Buurtbewoner Margo (40) vindt het fijn om hier te wonen, vooral door de gezelligheid. Het park ligt centraal en de sfeer in de wijk is altijd goed. Er zijn dan ook weinig mensen met plannen om te vertrekken uit Kralingen.

Opvallend is het gebrek aan ruimte voor fietsen, wat veel mensen stoort. Hierdoor worden ze geparkeerd tegen lantaarnpalen of huizen. In het welvarende centrum valt dit probleem nog mee, maar in de straten daaromheen staat de stoep vol met gestrande fietsen. De overgang van Kralingen naar Erasmus is groot. Waar je in Kralingen nog meerdere mensen tegenkomt, is het rustig op de straten rondom Erasmus. Naast wat geparkeerde fietsen is er weinig te zien.

Kop van Zuid
Kop van Zuid is nog flink in ontwikkeling. In de afgelopen twintig jaar werden er 1.981 adressen bijgebouwd en op vrijwel elke hoek van de straat zijn er nog steeds werkzaamheden. Dit komt doordat de wijk tot midden jaren negentig een in onbruik geraakt havengebied was. Ondertussen is het een verlengstuk van het Rotterdamse centrum geworden met moderne architectuur. De 50-jarige Anton de Swart ziet dat arme mensen hun huis ‘uitgeknikkerd’ worden. Dit zorgt volgens hem voor een blijvend cultureel, inkomens- en opleidingsniveau contrast, maar de cijfers bewijzen het tegendeel.

Het gemiddelde inkomen van Kop van Zuid ligt in vergelijking met omliggende Rotterdamse wijken over het algemeen hoog. (BRON: allecijfers.nl)

Katendrecht
Katendrecht heeft als een van de populairste wijken van Rotterdam het afgelopen jaar een grote verandering ondergaan. Vroeger was ‘de Kaap’ een beruchte probleemwijk, die bekend stond om drank, geweld en prostitutie. Anno 2021 is het er veilig, hip en modern.

De afgelopen jaren is er veel gebouwd, waardoor de Kapenezen veel lawaai en puin ervaren. Buurtbewoner Piet Hoekstraaten (80) vindt de nieuwbouw ‘echt verschrikkelijk’. “Alleen maar staal en lood hier, ziet er niet uit!”

De 20-jarige Jill vindt dat de wijk erop vooruit is gegaan, maar dat het een beetje te ‘yuppie’ is geworden. Oude bewoners verdwijnen voor een duurder en moderner Katendrecht, met bewoners met een trendy levensstijl. Dit verslechtert de verbintenis tussen de Kapenezen van het eerste uur en de nieuwe bewoners.

Delfshaven
Van origine was de wijk Delfshaven een onderdeel van Delft. In 1886 is het overgenomen door Rotterdam. Er staan vooral mooie, oudere panden in Delfshaven, gebouwd in de beginjaren van de twintigste eeuw. Er zijn in het historische gedeelte van Delfshaven nog steeds veel bezienswaardigheden zoals de Pelgrimvaderskerk en het Zakkendragershuisje.

Het is een zeer multiculturele wijk, wat te zien is aan de verschillende eettentjes aan de Schiedamseweg. Zo zitten er een Portugees, een Syriër en een Turk allemaal naast elkaar. Verderop zit er ook een Thai, een Italiaan en een Surinamer.

Allecijfers.nl laat zien dat de meeste inwoners van Delfshaven tussen de 25 en 45 jaar oud zijn. Dit waren er in maart 2020 27.140. 30,8 procent hiervan zijn Nederlanders zonder migratieachtergrond. Deze multiculturele woonomgeving is voor de meeste bewoners alleen maar een voordeel. Een buurtbewoner beschreef de wijk zelfs als ‘één grote familie’, en een moeder vertelt dat ze het belangrijk vindt dat haar kinderen met verschillende culturen opgroeien. Toch zijn er ook minder tevreden bewoners. “Het is geen Nederland meer,” zegt een vrouw op leeftijd die al 36 jaar woonachtig is in Delfshaven.

Volgens wijkbeheer Albert Caffa is Delfshaven een van de grootste PVV-wijken van Rotterdam. Dit wordt benadrukt door een 30-jarige man die vertelt hoe graag hij Geert Wilders in het kabinet wilt hebben: “Honderd procent Wilders!”. Uit een verkiezingsonderzoek van de gemeente Rotterdam uit 2018 (onderzoek010.nl) blijkt dat DENK hier de grootste partij is.

De Schiedamseweg is de hoofdweg van de wijk en het is er vaak erg druk. Een buurtbewoonster met kinderen vindt het daarom niet veilig om haar kinderen te laten spelen. “Er zijn niet goed speeltuinen voor de kinderen”, zegt ze. Dit is iets wat ze graag ziet veranderen. Er is wel genoeg keuze uit basisscholen voor de kinderen.

Voor de jongvolwassenen uit Delfshaven is hier vrij weinig te doen. De 18-jarige Sara vertelt dat er af en toe wel iets plaatsvindt: “Met Koningsdag staan er dan bijvoorbeeld een paar kraampjes, maar voor het stappen in de avond neem ik altijd de metro naar het centrum.”

Verderop in de straat hangt er een studente rokend uit haar raam boven een Surinaams eethuis. Hoe zou zij Delfshaven in één woord beschrijven? Ze neemt een hijsje van haar sigaret. “Eén dikke chaos, man!”

Rotterdam Bospolder
De Rotterdamse Bospolder is een sterk contrast tegenover de hectische Schiedamseweg in Delfshaven. Het is hier een stuk rustiger, maar er zijn meer kinderen op straat te vinden. In de miezerregen komen een opa en zijn kleinzoon het pleintje opgelopen om te voetballen met mondkapje op. In eerste opzicht is het een verzorgde wijk, maar doordat er veel gebouwd is voor de jaren 2000 zijn er wat afgebrokkelde huizen en missende stoeptegels te zien. Ook het zwerfafval valt op. Een man die meewerkt aan een bouwproject in de Bospolder vertelt dat hij het hier nooit écht schoon heeft gezien.

Volgens allecijfers.nl is Bospolder nog meer dichtbevolkt dan Delfshaven. In Delfshaven leven er ongeveer 15.000 mensen per km2, in Bospolder zijn dit er bijna 21.000 per km2. Dit was ook te merken aan de buurt, de rijtjeshuizen stonden dicht tegen elkaar aan, waren niet breed en hadden geen echte voortuin. Ook stonden er een hoop flatgebouwen in de buurt.

Buurtbewoners noemen Bospolder een ‘relatief prima buurt’. Toch vertelt een jongvolwassen vrouw over een straat waar zij altijd langs moet om haar appartement te bereiken. Er zit een coffeeshop en er zijn altijd veel hangjongeren. “Zonder een mes ga ik ‘s avonds niet de deur uit.” Ze zou haar kinderen dus nooit willen opvoeden in Bospolder, dat vindt ze te onveilig.

Bospolder heeft relatief veel sociale huur. Gemiddeld heeft Rotterdam 44 procent sociale huur. In deze wijk is dit 63%. Dit heeft te maken met het gemiddeld lage inkomen in Bospolder. Het gemiddelde inkomen in de buurt Bospolder ligt op €16.900 bruto per jaar. Dit ligt lager dan het gemiddelde inkomen in de wijk Delfshaven, daar ligt het gemiddelde inkomen op €20.600. Zie hieronder (BRON: allecijfers.nl). Het modale inkomen van Nederland is €36.500 bruto. Het gemiddelde inkomen in Bospolder is dus lager dan de helft van het modale inkomen in Nederland.

Feijenoord
Tijdens de bouw van Feijenoord aan het einde van de negentiende eeuw hield de gemeente Rotterdam zich afzijdig. Het gevolg was dat de kwaliteit van de woningen erg laag waren en zo werd Feijenoord het afvoerputje van de stad. In 1970 werden veel panden gesloopt en vervangen door sociale woningbouw. Vijftig jaar later is de situatie erg verbeterd en maakt de wijk nog steeds veranderingen door.

Als je het station uitloopt kom je meteen uit in de drukte op de Oranjeboomstraat. Dit is de belangrijkste verkeersader van de wijk. Een oudere man in een scootmobiel rijdt voorbij en een zwarte vrouw met twee boodschappentassen aan het stuur van haar fiets steekt de straat over. In de Oranjeboomstraat is te zien hoe multicultureel Feijenoord is. Een Surinaams Chinees afhaalrestaurant, een Turkse supermarkt en een Arabische supermarkt bevinden zich naast elkaar. Verderop is er een coffeeshop, waar de man die zojuist voorbij kwam gereden op zijn scootmobiel naar binnen gaat.

Van de 7.500 inwoners heeft ongeveer 85 procent een niet-Nederlandse achtergrond. Door de Oranjeboomstraat lopen dan ook allerlei verschillende mensen. Jong, oud, en met veel verschillende achtergronden. Opvallend is het contrast tussen de mensen en de klasse auto’s die er staan.

Buurtbewoners zijn veelal positief over hun wijk en zien de vooruitgang om hen heen. Zo   woont Hamza Saeed (27) hier nu negen jaar en hij zegt een grote verbetering te zien in de veiligheid. “Vroeger werd er buiten gedeald op straat, dat is nu veel beter gecontroleerd.” Yaesmin Sen (48) vindt dat er een fijne sfeer is: iedereen kent iedereen. Romano Secoc (40) beaamt dit. Ze woont al heel haar leven ‘met plezier’ in Feijenoord en vindt het fijn dat het overal bij in de buurt ligt.

Het enige wat naar boven komt als kritiekpunt is het zwerfafval. “Soms ruim ik het zelf op met handschoentjes,” vertelt Yaesmin. Romano vindt dit ook vervelend: “Kom op jongens, er staan genoeg prullenbakken.”

Een stuk verder in de wijk kom je uit bij de Nijverheidstraat. In het begin ziet er verzorgd uit, totdat je ongeveer halverwege de straat komt. De panden zien er verlaten uit, alsof er niemand meer naar om kijkt. Op straat ligt er veel afval. Yaesmin legt uit dat de mensen die daar woonden weg moesten voor een renovatie. “Laatst stonden al hun spullen buiten. Nu staat alles leeg.” Op een raam aan de zijkant van het gebouw heeft iemand met een zwarte stift zich erover uitgesproken: ‘woningnood = misdaad’.

Vreewijk
‘Niet in wat er gebouwd is, maar in wat er gedurfd, volgehouden en getrotseerd is, ligt de waarde van het Eerste Rotterdamse Tuindorp’, leest een bordje op een typisch Vreewijk huisje. Dit zegt M.J. Granpré Molière, de architect die in het begin van de vorige eeuw het idee kreeg om midden in de stad het dorpsgevoel na te bootsen.

Tuindorp Vreewijk is nu een beschermd stadsgezicht met 14.570 inwoners, waarvan 49 procent een niet-Nederlandse achtergrond heeft. Alle leeftijdsgroepen leven door elkaar, met een erg divers inkomens- en opleidingsniveau.

In Vreewijk is het groen. Langs de Groenezoom, de belangrijkste winkelstraat, staan er aan beide kanten een rij bomen. Vorige week was er eentje dood gegaan, maar er is meteen een nieuwe geplaatst. Er zijn veel grasveldjes, brede stoepen waar kinderen kunnen spelen en ouderen kunnen wandelen, veel water met houten bruggetjes, en speeltuinen. Om je heen lopen mensen van alle leeftijden en allerlei nationaliteiten. In de Groenezoom is er onder andere een buurtsuper, een bakkerijtje, een boekenwinkel en een friettent. Door de rust vergeet je even dat je midden in de stad bent.

De wijk is verzorgd en er is geen hoogbouw. De Vreewijkse huizen zijn niet erg ruim, maar vrijwel elk huis heeft een tuintje. Dat is dan ook waarom mensen hier graag komen wonen. Toch is dit volgens Monique Gareb (62) niet altijd terug te zien. “Mensen willen hier komen wonen want ze willen een tuintje, maar kijk naar hun tuin.” Verschillende bewoners geven aan dat de wijk ‘verpauperd’ is. “Het is geen Vreewijk meer.” Anneke van Kruining (78) is het hier mee eens: “Er komen mensen wonen die niet van hun tuintje houden.” Over het algemeen zijn zij en haar man tevreden over de wijk. Anneke moet er niet aan denken om in de stad te wonen. Haar man Ouwert voeg nog wat toe: “Het is hier grandioos.”

Afbeeldingen gemaakt door onze redactie.