Kritiek op miljoenenreservering voor studentenwelzijn

De Erasmus Universiteit reserveert 3.1 miljoen euro voor het welzijn van haar studenten. Het College van Bestuur wilde onder meer 1.1 miljoen euro investeren in het ontwikkelen van een mentale gezondheidsapp. De Universiteitsraad heeft deze afgewezen. De raad wil onder andere dat de focus verschuift naar hulp op de korte termijn.

Geschreven door Berke Hoogenveen

Marjolie Huis (19), tweedejaarsstudent Econometrie aan de Erasmus Universiteit, woont sinds september in een appartement in Kralingen samen met twee vriendinnen. In het appartement hangt een muffige geur. De woonkamer is donker. Naast een bank en een televisie staat er een wasrek met droge was en over de deur hangt een hoeslaken te drogen. Een paar opgestapelde bierkratten verwelkomen je bij de binnenkomst van de eetkamer. Twee boodschappentassen vol met Heineken bierflesjes staan in verschillende hoeken van de kamer. De eetkamer loopt direct door in een kleine moderne keuken. Enkele lege drankflessen staan in een hoek op het aanrecht en een stapel red cups staat verdekt opgesteld in het raamkozijn.

“Hebben jullie al gestemd?” vraagt iemand in de online break out room waar Marjolie voor haar werkgroep in zit. De studenten bespreken de verkiezingen, want het is woensdag 17 maart en vandaag mag er gestemd worden. Na tien minuten stelt iemand voor om aan de desbetreffende opdrachten te beginnen. De stemming is opgewekt ondanks dat de meeste van de studenten de opdrachten maar moeilijk lijken te begrijpen. Marjolie steunt met haar ellenboog op de eettafel terwijl ze haar hoofd met haar hand ondersteunt. Na bijna twee uur klapt ze haar laptop dicht en staat ze op. Ze laat een diepe zucht en lacht even.

Uit onderzoek van Caring Universities in juni 2020 blijkt dat 52.5 procent van de studenten zich eenzamer voelt en 44.6 procent somberder is sinds de coronapandemie. Hoogleraar ontwikkelingspsychologie en puberbreinexpert Eveline Crone van de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft het afgelopen jaar onderzoek gedaan naar het effect van de coronapandemie op jongeren. In totaal hielden negenhonderd jongeren, waarvan de helft studeert aan de Erasmus Universiteit, twee weken lang iedere dag een dagboek bij. Hoe ouder de jongeren, hoe slechter het met ze ging, zo bleek uit de resultaten.

Met het plan van het College van Bestuur om 3.1 miljoen euro te investeren in het studentenwelzijn erkent de Erasmus Universiteit dat het allesbehalve goed gaat met het mentale welzijn van haar studenten. “De universiteit realiseert zich dat het een lastige tijd is voor studenten”, zegt een woordvoerder van het College van Bestuur. Bram Heesen (22), Masterstudent Internationale Economie aan de Erasmus Universiteit, zit sinds 2020 in de Universiteitsraad. Hij woont net als Marjolie Huis op kamers en maakt zich zorgen over het studentenwelzijn. “Perspectief ontbreekt. Er is weinig vooruitzicht en dat hakt erin”, geeft hij aan, “Het is alleen, eentonig, niet inspirerend en er gebeurt weinig.” Hij voert het Zoomgesprek op zijn kamer. Achter hem staat een vakkenkast waar kleren slordig uitpuilen.

Heesen vindt het goed dat er zoveel geld naar studentenwelzijn gaat, maar is kritisch: “Je ziet dat er veel verborgen kosten zijn. Een goed voorbeeld is het plan van de mentale gezondheidsapp waar 1.1 miljoen euro voor is gereserveerd. Daar zit heel veel onderzoek in. Je kunt je dan afvragen hoeveel geld er daadwerkelijk naar studentenwelzijn gaat.” De kosten van de app worden verdeeld over de jaren 2020 tot 2024. Daarvan worden onder meer twee universitair docenten en drie promovendi voor 480.000 euro ingehuurd. De productiekosten bedragen daarnaast 625.000 euro volgens het plan.

De Universiteitsraad heeft het plan van de mentale gezondheidsapp afgewezen. Naast de verborgen kosten die de app met zich meedraagt, is het draagvlak onder studenten een kritiekpunt. “Het College van Bestuur heeft niet aan studenten gevraagd of zij zo’n app daadwerkelijk zouden gebruiken. Wij als Universiteitsraad hadden onze vraagtekens erbij”, aldus Heesen. Ook Hans van den Berg, voorzitter van de Universiteitsraad, vraagt zich af in hoeverre dit is uitgezocht. “Zover ik me kan herinneren heb ik geen stukken gezien waarin ik écht daadwerkelijk heb gelezen dat er onderzoek naar is gedaan,” zegt hij.

Een woordvoerder van het College van Bestuur geeft in een schriftelijke reactie aan dat er momenteel naar wordt gekeken of de speciale mentale gezondheidsapp app ontwikkeld kan worden. “Als blijkt dat hier geen draagvlak voor is, kijken we hoe we het geld snel en goed kunnen inzetten op een alternatieve manier waar studenten gebaad bij zijn”, aldus de woordvoerder.

“De plannen van het College van Bestuur zijn vooral gericht op de lange termijn, terwijl er nú juist hulp nodig is. Voor 1.1 miljoen euro zou je bijvoorbeeld een paar studentenpsychologen extra kunnen inhuren. Ik denk dat dat heel redelijk is aangezien er nu wachtrijen zijn voordat studenten daarbij kunnen”, aldus Heesen. Tot op heden is er echter nog geen ‘briljant’ idee voor wat de universiteit op de korte termijn voor het studentenwelzijn kan betekenen, geeft Van den Berg toe.

“Het is belangrijk om nuance aan te brengen”, benadrukt Van den Berg. Naast de geluiden dat de mentale gezondheidsapp niet is wat de raad zoekt, komen er ook andere geluiden uit de raad. Zo zitten er misschien elementen in de app die wél bruikbaar zijn. “Het is daarom ook niet zo zwart-wit dat we het plan hebben ‘afgewezen’. Er zitten gewoon elementen in waarvan wij zeggen dat daarvan de prioriteit moet verschuiven”, legt Van den Berg uit.

Er is niet alleen maar kritiek vanuit de Universiteitsraad op de investeringsplannen van het College van Bestuur. Onder andere de studentenhuiskamer en de ondersteuning van studenten door medewerkers en docenten kunnen wel op steun rekenen. De raad wil tevens kijken naar eventuele uitbreiding van het platform Are u OK out there? dat is ontwikkeld toen corona haar inzet deed. Studenten kunnen hier naartoe met uiteenlopende vragen en krijgen de kans in contact te komen met elkaar of met psychologen. “Vanuit de universiteit gezien is het een succes, want er wordt veel gebruik van gemaakt”, legt Van den Berg uit. “Maar ik durf daarbij niet te zeggen hoe de student het platform ervaart. Dat is voor mij nog een openstaande vraag.” De Universiteitsraad vindt dat er duidelijkere, directere en ambitieuzere indicatoren mogen zijn voor het meten van de impact en het succes van de verschillende projecten.

“Wat erg belangrijk is, en dit is iets wat wij ook bij het College van Bestuur onder de aandacht hebben gebracht, is de manier waarop studenten worden betrokken bij de besluitvorming of de ontwikkelingen van bepaalde ideeën”, zegt Van den Berg. Volgens de voorzitter wordt dit vaak onvoldoende of helemaal niet gedaan, waardoor er een idee van machteloosheid ontstaat bij studenten. Het onderzoek van hoogleraar Crone ondersteunt dit. “Jongeren willen graag impact hebben, respect krijgen, de samenleving veranderen”, zegt ze in een interview met het Erasmus Magazine. In een interview met de NOS gaat ze hier dieper op in. Zo zegt ze: “Je moet jongeren niet alleen tips geven over hoe ze uit hun dip kunnen komen, maar ook voorzien in de behoefte die zij hebben om bij te dragen aan de samenleving.”

Het College van Bestuur gaat nu per project kijken waar ze support voor kan krijgen, zodat ze daarmee verder kan. “Daarnaast zijn er een paar punten die we niet willen of juist hard willen aanpakken. Daarvoor hebben we een manier van samenwerking ontwikkeld genaamd co-creatie. Twee afgevaardigden van de Universiteitsraad gaan dan met de beleidsmakers om de tafel zitten”, legt Van den Berg uit. Heesen stelt dat de universiteit in deze tijd niet genoeg kan doen aan het mentale welzijn van haar studenten. “De intentie is er zeker, maar ik denk dat het geld gerichter kan worden besteed en dat er dus meer mee bereikt kan worden”, aldus Heesen.