‘Tijdens pelgrimstochten komen fijne mensen zomaar op je pad!’ 

Reisbeperkingen vanwege corona zetten ook een streep door buitenlandse pelgrimsreizen, terwijl bedevaartreizen wel een in populariteit toenemend fenomeen zijn. Cabaretier Jochem Myjer liep recent een zelfverklaarde pelgrimstocht van Leiden naar Texel. Wat beweegt mensen bedevaartstochten te lopen? Ted van den Berg (63) loopt naar Santiago de Compostella in etappes. “Pelgrims staan vaak op een kruispunt in hun leven.” 

Op m’n sloffen 

“Ik ben in het verleden twee keer aan mijn rug geopereerd. Daarna ben ik meer gaan wandelen. Het is echt mijn uitlaatklep! Dat wandelen voelde goed. Zowel geestelijk als lichamelijk. Zo goed dat ik op mijn zestigste de Vierdaagse van Nijmegen heb gelopen, 120 kilometer in totaal. Ik liep het op mijn sloffen, bij wijze van spreken. Het ging pijnloos en dus dacht ik de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella in etappes ook wel aan te kunnen. Wel met extra training natuurlijk.” 

“Via internet vond ik georganiseerde tochten naar Santiago, waarbij verblijf en dergelijke zijn inbegrepen. Met maximaal vijf personen loop je zo’n 300 km in twee weken. Binnen dat gezelschap, dat steeds van samenstelling wisselt, zijn ook vriendschappen ontstaan. Met enkele wandelaars heb ik nu nog steeds contact.” 

“Tijdens een van de etappes zat er een dame van 77 jaar in ons gezelschap. Zij kon het tempo niet meer goed bijhouden, maar de groepsleden keken wel naar haar om. Als ik 77 jaar ben, hoop ik dat er ook nog mensen zijn die rekening houden met mij en gesprekken met me willen voeren.” 

“In 2019 liep ik de etappe van Den Bosch naar Scherpenheuvel (België). Ik vond het eigenlijk een makkie, dus in het voorjaar van 2020 liep ik van Scherpenheuvel naar Reims. Voor het voorjaar van 2021 staat de tocht van Reims naar bedevaartsoord Vézelay (Frankrijk) op het programma. We zullen zien of dat door kan gaan. Met een paar vriendinnen heb ik besloten zelfs nog wat verder te willen lopen dan naar Santiago. We willen nog zo’n 100 km verder door naar Finisterre, waar de pelgrims traditioneel hun kleren verbranden.” 

Kruispunt in je leven 

Ted van den Berg in gesprek met een pater.

“Pelgrims die je tegenkomt hebben vaak zo hun redenen om te lopen. Een pelgrimstocht loop je niet zomaar! Zij staan vaak op een kruispunt in hun leven en weten even niet meer wat ze willen. Zelf heb ik ook een rugzakje. Gelukkig is die zo goed als leeg nu, door te praten met vrienden en familie. Ook tijdens wandelingen. Zelf praat ik vrij gemakkelijk en zo komen ook de minder leuke dingen in het leven aan bod. We hebben onderweg eens overnacht in een prachtig klooster, waar vier mannen op retraite (afzondering voor spiritueel zelfonderzoek en geestelijke oefening, red.) waren. Je raakt in gesprek met die mannen en met de paters. Een hele mooie ervaring!”

“Mijn vader overleed toen hij 58 jaar was aan leukemie. Veel te jong! Tijdens mijn wandelingen draag ik een steen van zijn graf met me mee. Die steen wil ik achterlaten bij Cruz de Ferro, een kruis op 1500 meter hoogte. Meer pelgrims laten daar een steen achter, waardoor ze letterlijk en figuurlijk verlicht hun weg kunnen vervolgen. Mijn vader is er in mijn beleving bij tijdens de tochten. Hij zou trots zijn geweest. Als het regent en stormt, denk ik aan hem. Bergopwaarts en in de stromende regen wandelen kan zwaar zijn, maar mijn vader zou graag nog in de regen hebben kunnen lopen. Na zo’n zware dag ben je extra dankbaar dat je weer ergens kan slapen. Mensen die aan zo’n pelgrimsroute wonen stellen hun huis open. Er gaan letterlijk gewoon deuren open en mensen nodigen je uit bij hen te schuilen. Je denkt dat zoiets niet meer bestaat en tóch gebeurt het tijdens zo’n pelgrimstocht!”  

“Dingen lopen zoals ze lopen. Als perfectionist heb ik vaak ervaren dat je niet alles kan plannen. Het is maar hoe je ermee omgaat. Na het overlijden van mijn vader probeerde ik in te zien dat in ieder geval de band met mijn moeder sterker was geworden. Ik probeer lichtpuntjes te zoeken. Zo’n instelling is ook fijn voor de mensen met wie je samenwerkt. En wie goed doet, goed ontmoet. In onze supermarkt merk ik dat klanten en medewerkers stralende ogen krijgen van wat persoonlijke aandacht.” 

“Tijdens het wandelen bied ik een luisterend oor aan mensen die dat nodig hebben. Diezelfde mensen kunnen op hun beurt mij weer een luisterend oor bieden. Ik voer graag diepgaande gesprekken en dat wat wordt verteld zal ik ook voor mezelf houden! Dat kost niks en je kan iets betekenen voor een medemens. Daarom doe ik ook vrijwilligerswerk bij een ontmoetingsruimte in het dorpshuis en ga ik regelmatig op bezoek bij mensen die ik nog ken van mijn werk op kantoor. Dat is mijn manier van leven en daar haal ik kracht uit! Mijn moeder is nu achter in de tachtig en nog steeds actief als vrijwilligster in een verzorgingstehuis. Mijn kinderen zetten zich in voor het dorpsleven.” 

“Tijdens mijn wandelingen is het ook wel eens lekker om alleen te zijn. Dan doe ik een muziekje in mijn oren en kom ik even tot rust. Ik maal erg veel en tot rust komen is een struikelblok. Het is lastig los te laten! Ik zou graag soms wat meer tot rust willen komen. Het vaste ritme tijdens de tochten zorgt er wel voor dat je hoofd wat leger wordt.”

Alleen van huis gaan 

“Soms vind ik het nog wel lastig om lange tijd alleen van huis te gaan. Ik ben pas op mijn vijftigste naar mijn zus in Australië gegaan, op aandringen van mijn man. Voorheen durfde ik niet te gaan en nu ging ik in mijn eentje zes weken van huis. In het begin had ik wel tranen in de ogen, maar uiteindelijk was het een prachtige ervaring. Ik heb drie weken lang samen met mijn zus delen van Australië ontdekt en daarna zijn we nog samen drie weken naar Indonesië geweest. We hebben mijn vaders laatste reis gemaakt. We zijn in zijn voetsporen getreden. Het alleen reizen vind ik nu geweldig! Ook fantastisch dat mijn man me dat gunt!”  

“Mijn man is inmiddels gepensioneerd en onze kinderen runnen nu grotendeels de supermarkt. Ik heb ook het voornemen wat minder te gaan werken. Zo kan ik wat meer genieten van mijn vrijheid en vrije tijd. Ik wil me ook meer gaan toeleggen op fotografie. Ik ben onder andere in Colombia en Sri Lanka geweest en je proeft daar echt dat mensen zo dankbaar zijn voor wat ze hebben. Ze halen hun geluk uit muziek en uit bidden. Het is mooi om met dat soort mensen te praten en foto’s van hen te maken.” 

“Naar fijne mensen ga je niet op zoek, die ontmoet je gewoon. Die komen zomaar op je pad. Als er een klik is, blijven ze op je pad. Als die klik er niet is, wijken ze van je pad af. Met de jaren groeit op dat gebied je wijsheid!”