“Ouderen zien hun kinderen amper, dan is het misschien vervelend als de pastoor ineens op de stoep staat”

Door de coronacrisis moeten kerken innovatief zijn. Livestreams, aangepaste looproutes en zitplekken, een maximum aantal bezoekers en het afschaffen van zingen in de kerk zorgen ervoor dat men veilig haar geloof kan uitoefenen. In het protestantse Staphorst werden 600 van de 2300 zitplaatsen in de kerk benut, wat ook gevolgen had voor de katholieke kerk. Met kerst wordt het er niet makkelijker op en ook het werk van pastoor Jos LOrtye (58) wordt belemmerd.

Interview Pim Takkenkamp | 27 november 2020

LOrtye

“Ik koos er ongeveer 35 jaar geleden voor om pastoor te worden. Na de middelbare school had ik de neus vol van studeren en ben ik gaan werken, maar toen kwam dit ertussen. Ineens kom je op een idee of heeft misschien zelfs onze lieve Heer mij op een gegeven moment op het idee gebracht om dit te gaan doen. Ik ben niet strenggelovig opgevoed, maar mijn ouders hadden er niets op tegen dat ik dit beroep ben gaan doen. Ze hadden wel zoiets van: waar ga je aan beginnen?”

Mondkapjes

“Sinds dat het aangeraden wordt zie je het steeds meer, maar ook aftastend in het begin. Dan had iedereen een mondkapje bij zich en zoiets van: ‘Ja, het zal wel moeten’. Sommige mensen, vooral de oudere generatie, heeft er last van in verband met gehoorapparaten of een bril. Het is niet verplicht. Als je een mondkapje wilt dragen zou mijn ‘policy’ zijn: draag ‘m als je binnenkomt en doe ‘m af als je gaat zitten of naar buiten gaat.”

Livestream

“Onze diensten zijn bijna allemaal fysiek. Bij een uitvaart wordt het door de mensen zelf geregeld. We hebben laatst bij een jubileum een livestream gehad en het ziet er naar uit dat we op eerste kerstdag een livestream vanuit de basiliek hebben, maar dat kost handen vol geld. Er zijn parochies die dat week in week uit doen, sommigen zelfs iedere dag. Hoe ze dat doen vraag ik me wel eens af. Wij trekken dat financieel gezien niet en er zijn genoeg mogelijkheden om een mis te volgen op de televisie of via het internet.”

Geestelijke zorg

“Het komt wel eens voor dat mensen om het sacrament van de zieken vragen. Dat is speciaal voor mensen die ernstig ziek zijn, zodat ze zich gesterkt voelen en we iets voor ze kunnen doen, of ze nu overlijden of blijven leven. Als mensen thuis, in het ziekenhuis of in een zorgcentrum zijn. Maar de vraag hiernaar (sinds de pandemie) is in mijn geval niet toegenomen. Het moeilijkst aan mijn werk in deze periode is dat ik nog minder contact heb met de mensen dan dat ik al had. Ik merk dat ik vanuit mijzelf niet meer zo snel mensen bezoek, los van mijn privéleven dus ook in mijn werk. Op uitnodiging doe ik dit wel, maar spontaan niet meer. Ik wil mensen hier niet mee overvallen in deze tijd. Veel ouderen zien hun kinderen niet of nauwelijks, dan zou het misschien vervelend zijn als de pastoor ineens op de stoep staat. Vooral in ziekenhuizen en zorgcentra is het lastig om zonder afspraak iemand te bezoeken.”

Staphorst

“Het is zo dat de vrijheid van godsdienst het mogelijk maakt dat kerken zelf bepalen wat ze doen en ofwel; de adviezen van de overheid ter harte nemen of; ze vinden dat het niet voor hen geldt of; dat zij het op een veilige manier kunnen inrichten, ondanks het feit dat ze over het maximale aantal personen in de kerk gaan. De bisschoppen hebben tot nu toe altijd gezegd: als de overheid zegt: ‘Dit is het advies’, dan volgen we dit advies op. Alleen bij de protestanten werkt dat dus niet op deze manier. Zij vallen volgens mij niet allemaal onder één koepel zoals de katholieken dat hebben. Hierdoor kunnen sommige protestantse kerken zelf regelen hoe ze omgaan met de coronamaatregelen en maken dan optimaal gebruik van de mogelijkheden die ze hebben. Het bijzondere van die kerk in Staphorst is dat zij 2400 zitplaatsen hebben. Ze ontvingen 600 mensen, dus een kwart van de capaciteit werd gebruikt. Wij hebben helaas niet zo’n grote kerken en helaas ook niet zoveel kerkgangers. Het was vervelend om terug te gaan naar dertig personen, want we moesten de misintenties weer buiten beschouwing laten. Door geen misintenties aan te bieden houden we de vaste kern over en dat zijn er ongeveer dertig. Het is eigenlijk nog niet voorgekomen dat er te veel mensen tegelijk een mis wouden bijwonen. Een keer 33, maar dat telt niet, vind ik. Het is niet zo dat er opeens vijftig mensen staan die allemaal een mis willen bijwonen. We hebben het zo bedacht en het werkt, maar we zien natuurlijk de bui hangen met kerstmis. Dan willen mensen traditiegetrouw naar de kerk.”

Kerst

“Zo gauw kerst in zicht is denk ik dat mensen staan te popelen om naar de kerk te mogen komen. We beginnen daarom nu al met intekenen. De mensen die iedere zondag naar de kerk komen geven we voorrang bij de inschrijvingen. We hebben gelukkig meer missen. Op kerstavond en kerstochtend wordt het natuurlijk wel heel spannend, maar we hebben dit jaar drie zondagen. Hierdoor kunnen we de missen uitsmeren, alleen ik vrees dat de mensen die niet op kerstavond kunnen komen iets hebben van: we gaan niet over drie dagen pas. Maar het kan dus wel en daarin voorzien we op dit moment geen problemen.”

Basiliek St. Odiliënberg, een van de kerken waar dhr. L’Ortye pastoor van is.