“Gelukkig kunnen we streamen”

De kerk wordt vaak gezien als een plek die niet met de tijd meegaat. De coronaperiode vraagt echter de nodige inzet van digitale middelen in gebedshuizen, zodat kerkbezoekers toch samen kunnen zijn en deel kunnen nemen aan heilige missen en vieringen. “Het zou dom zijn om de middelen van deze tijd niet te gebruiken,” zegt Ans Maaijwee-de Kort, catechist van de parochie Sint Jan de Doper te Waalwijk en Waspik.

 

Wat is een catechist?

“Catechist is een vrijwilligers ‘job’, maar wel met een behoorlijke verantwoordelijkheid.” Zo mag Maaijwee-de Kort bijvoorbeeld uitvaartdiensten doen. Maar haar grootste verantwoordelijkheid is het geloof doorgeven middels communies en vormsels voorbereiden. Het is een benoeming die geldig is voor vier jaar, daarna kan je weer opnieuw benoemd worden. Hiervoor was Maaijwee-de Kort pastoraal assistente. “De pastoor wilde pastoraal assistente naar een hoger plantillen zodat er meer verantwoordelijkheid genomen kon worden.” Omdat Maaijwee-de Kort de opleidingen pastoraal assistente en theologie heeft beoefend, kon ze een verkorte versie van de catechistenopleiding volgen. “Nu mag ik met de vuist op tafel slaan,” zegt ze lachend. Sinds één oktober is Maaijwee-de Kort officieel benoemd tot catechist, maar of ze over vier jaar weer opnieuw benoemd wil worden weet ze nog niet: “ik ben dan 72 jaar en dat zie ik dan wel weer.” Het belangrijkste van het geloof is voor haar hoop. “Hoop is houvast.”

Catechist Ans Maaijwee-De Kort

Livestreams

De parochie werkt sinds de corona maatregelen van kracht zijn met livestreams. De livestreams gebruiken ze voor elke openbare dienst. Zo is, vanuit de drie kerken (Sint-Janskerk, Sint-Antoniuskerk en Sint-Bartholomeuskerk) die onder de parochie vallen, de eucharistieviering elke zondag te zien. Ook kunnen de livestreams later terug gekeken worden. “Je kunt tegenwoordig heel veel verschillende eucharistievieringen volgen. Nog meer mensen kunnen het op deze manier meemaken.” Maaijwee-de Kort denkt dat daardoor het stramien van elke zondag naar de kerk er niet meer is en dat de technieken ook na corona blijven. “Ik vind het fijn dat die apparatuur er is in deze periode, zodat mensen het toch mee kunnen vieren.” Kerkbezoekers vinden over het algemeen ook fijn dat dat kan. Mensen die in de risicogroep vallen willen de contacten met mensen buiten hun huishouden vaak niet opzoeken, maar dan hebben ze de livestream. “Het streamen was eerst met één camera en het geluid was een beetje krakkemikkig. Daarom heeft het bestuur besloten om in alle kerken elke eucharistieviering te streamen met goede camera’s op twee plekken. Dat is een mooie investering.”

 

Samenzijn

“Bidden mag en kan overal, maar als gelovige wil je bij elkaar komen en de eucharistieviering bijwonen.” Maaijwee-de Kort vindt dat er wel naar de regels en de bisschop geluisterd moet worden. Ze vindt het echter jammer om een kerk te zien met 30 bezoekers waar er normaal 400 in kunnen. “Dat is hetzelfde met theaters. Dat teleurstellende gevoel hebben wij ook, we vinden het jammer. In mijn ogen slaat de verhouding nergens op. Maar we moeten het met de maatregelen eens zijn, ik ben ook voor de gezondheid van mensen.” De parochie wil dat de kerk niet de oorzaak van besmetting is, ze willen het welzijn van mensen niet op het spel zetten. Aanmelden om fysiek naar de dienst te gaan is daarom verplicht. “Dat maakt het ook een beetje lastig, want als je toch ergens welkom zou moeten zijn is het in de kerk.” Mensen zijn bij de deur geweigerd omdat de kerk ‘vol’ was. “Dan leg ik het uit op een vriendelijke, humorvolle manier, daar ben ik wel voor. Mensen snappen het dan wel, maar snappen is iets anders dan gevoel. Mensen begrijpen dat die maatregelen er zijn, maar het gevoel zegt dat ze toch naar de kerk willen gaan.” Toch krijgt de kerk ook negatieve reacties op de maatregelen en werd het aan het begin vergeleken met de oorlog. “Ze zeiden: ‘het is nog erger dan de oorlog, toen is het nooit gebeurd dat we de kerk niet in mochten’. Ik oordeel niet over die reacties, iedereen mag zeggen en denken wat hij wil. Maar de maatregelen dienen wel gevolgd te worden.” De kerk was in maart niet open en dat was voor de parochianen een schok. Maar de heftigste reacties zijn nu voorbij.

 

Uitvaarten op afstand

Uitvaarten mochten wel plaatsvinden toen de kerk noodgedwongen moest sluiten, maar ook met maximaal 30 personen. Daarnaast was er een livestream. “Dat is zo triest. De uitvaarten zijn niet gevierd zoals het zou moeten,” zegt Maaijwee-de Kort emotioneel. “We konden niet bij elkaar zijn en dat is het belangrijkst.” Er wordt nu vaak op rouwkaarten gevraagd of de mensen in de periode van de uitvaart ook een kaarsje willen branden. “Maar dat is een gevoel van heel ver af. Die troost om samen te zijn is er nu niet.” In het begin van corona is er een toename in het aantal uitvaarten geweest. “We hebben zelf ook sterfgevallen gehad. Onze pastoraal werker is aan corona overleden.”

 

Digitaal collecteren

Omdat er minder mensen in de kerk aanwezig mogen zijn en de collectanten niet meer mogen collecteren denkt Maaijwee-de Kort dat er minder geld op wordt gehaald. Inmiddels is er wel het alternatief om via de bank het geld over te maken. “Dat wordt steeds meer gedaan, steeds meer met technologie.”

 

Aanpassen

“Toen de kerk dicht moest vond ik dat echt balen.” Maar de parochie heeft zich snel aangepast aan de coronamaatregelen. “We hadden al heel snel iemand gevonden die in de kerk een camera heeft geplaatst. Heel die periode dat de lockdown was hebben wij als pastoraal team hier de eucharistie gevierd, dus geen andere mensen erbij, want de kerk was op slot. Ik mocht lector zijn en daarnaast waren de priester en de diakens er.”