Zijn drugs de bron van religie en spiritualiteit van het volk?

Prof. dr. Adam Cohen

Door: Max de Kok

De Amerikaanse professor Gary Laderman beweert dat drugs tegenwoordig de bron van religie en spiritualiteit van het volk zijn. Hoogleraar Klinische Farmacologie van de Universiteit Leiden Adam Cohen vertelt wat hij vindt van deze bewering. ‘’Moet iedereen dan in de kerk stoned zijn?’’

Cohen spreekt zich als farmacoloog, oftewel kenner van geneesmiddelen, ook uit over een bewering van Laderman op een presentatie in het Hash Marihuana & Hemp Museum in Amsterdam, genaamd In Drugs We Trust. Daar werd een verband gelegd tussen de opkomst van Big Pharma en de daling van het aantal religieuze Amerikanen. ‘’Ik bedoel de opkomst van alcoholmisbruik en de hoogleraar salarissen zijn ook gerelateerd aan elkaar, maar dat wil niet zeggen dat alle hoogleraren dronken zijn.’’

 

Hoe kijkt u tegen drugs aan?

‘’Als farmacoloog ben ik geïnteresseerd in hoe geneesmiddelen iets doen en kan ik op verschillende manieren tegen drugs aankijken. Eén van de manieren waarop ik er tegen aankijk is dat het enorm interessant is dat er stoffen zijn die door mensen worden misbruikt. Op dat moment vraag je jezelf af van ‘waarom?’. Dat komt doordat het beloningssysteem in je hersenen wordt gestimuleerd, ook al hebben we dat niet voor drugs. Hierdoor hebben mensen eigenlijk op allerlei plekken verschillende soorten dingen ontdekt die precies hetzelfde doen. Deze verschillende soorten dingen stimuleren ook in het dopanimesysteem.’’

 

Hoe denkt u dat het komt dat er in Nederland veel jongeren wel eens met drugs in aanraking zijn gekomen?

‘’De gedachten over drugs zijn de laatste 20 jaar ongeveer verruimd (er is meer kennis over opgedaan). Het is eigenlijk niet anders dan dat je vraagt van hoe bejaarden in aanraking zijn gekomen met rode wijn. Op een gegeven moment zijn deze dingen beschikbaar en heeft dat effect op wat mensen graag willen hebben. Eigenlijk kun je deze dingen zien als hetzelfde marketingsysteem van hoe jongeren in aanraking zijn gekomen met een smartphone.’’

 

De Amerikaanse professor Gary Laderman beweert dat drugs tegenwoordig de bron van godsdienst en spiritualiteit van het volk zijn. Wat vindt u van deze uitspraak?

‘’Ja, wat is nou de bron van godsdienst en spiritualiteit? De beste schrijver daarover vind ik Noah Harari met het boek Sapiens. Dat boek gaat over waarom we allemaal op de wereld zijn en waarom we allemaal ingewikkelde dingen doen. Dat komt omdat we instaat zijn om fictie te verzinnen, dus dat wij de enige soort in de wereld zijn die onzinverhalen kunnen verzinnen, dit allemaal aan elkaar kunnen vertellen en dit vervolgens ook nog geloven. Dit is voor ons een hele belangrijke vorm geworden van bij elkaar horen. Dus de bron van religie zit denk ik in onze soort die probeert om bij elkaar te horen en die kan het beter door een of ander gezamenlijk verhaal. Maar drugs hebben wel een effect op een zelfde soort systeem aangezien de mensen die drugs gebruiken zich goed voelen als ze doen wat ze doen. Dit is in onze hersenen ingebouwd dat je eigenlijk een goed gevoel krijgt.’’

 

Gary Laderman beweert ook dat nu de tijd meer dan ooit rijp is voor de vermenging van drugs met religie en spiritualiteit.

‘’Deze bewering is van een Amerikaanse ex-hippie, al weet ik niet of hij een ex-hippie is. Hij zal dat vast wel zijn doordat deze bewering daarbij past. Eigenlijk weet ik ook niet wat hij bedoelt met deze bewering. Moet iedereen dan in de kerk stoned zijn? Dat lijkt mij wat overdreven. Maar als je stoned bent, dan sta je misschien wel open voor nog meer irrationele verhalen. Niet dat ik iets heb tegen irrationele verhalen, maar ik weet niet of verhalen beter worden dankzij drugs en ik denk daar ook geen enkel bewijs voor is.’’

 

Laderman had afgelopen november een presentatie gehouden in Amsterdam waar hij beweerde dat drugs al eeuwenlang een bron en hulpmiddel zijn van religie en spiritualiteit.

‘’Ik zie dit als een soort mystieke ervaring. Bron zou dus betekenen dat als er geen drugs waren dat er ook geen religie was. Dit zou iemand mij dan moeten uitleggen. Ik bedoel er zijn steentijdnederzettingen in de buurt van Turkije waar enorme dingen zijn gebouwd waarin je niet kunt bedenken dat iets anders is dan een bepaald soort tempels. Als je dat soort constructies wil maken terwijl je stoned bent, dan gaat het niet. Dus je moet nog behoorlijk nadenken om dat soort constructies te maken. Dus of drugs nou de bron zijn dat denk ik niet. Of het een hulpmiddel is misschien wel, maar het lijkt mij geen essentiële component.’’

 

’Hij beweert eigenlijk dat die mensen religie vervangen door pillen, dus dat de ondergang van religie samengaat met de opkomst van Big Pharma. Maar dat slaat helemaal nergens op.’’

 

Laderman vermoedt ook dat er een verband bestaat tussen de opkomst van Big Pharma en de stijging van het aantal Amerikanen dat beweert geen bepaalde religie aan te hangen. Denkt u dat er in Nederland ook zoiets kan ontstaan?

‘’Big Pharma zijn dus de grote farmaceutische industrieën, oftewel mensen die pillen maken. Hij beweert eigenlijk dat die mensen religie vervangen door pillen, dus dat de ondergang van religie samengaat met de opkomst van Big Pharma. Maar dat slaat helemaal nergens op. Ik bedoel de opkomst van alcoholmisbruik en de hoogleraar salarissen zijn ook gerelateerd aan elkaar, maar dat wil niet zeggen dat alle hoogleraren dronken zijn. Daarom denk ik uiteindelijk dat zo’n zelfde soort complottheorie niet in Nederland zal ontstaan.’’