Sioejeng Tsao (28), kunstenaar en activiste, doet gewoon haar ding

AMSTERDAM –– Degenen die vinden dat er tegenwoordig nog té weinig representatieve rolmodellen zijn: geen zorgen! Sioejeng Tsao is namelijk in een mum van tijd een rolmodel voor veel Aziatische jongeren geworden. ‘’Ik ben Sioejeng en ik doe gewoon mijn ding,’’ is inmiddels haar levensmotto. Na jarenlang zelf te maken hebben gehad met racisme, heeft zij besloten om zelf naar voren te treden.

 

Zijn mensen zich bewust van racisme?

‘’Ja, jazeker. Ik denk dat mensen de afgelopen tijd wel bewuster worden. Natuurlijk om de hele zwartepietenkwestie heen, wordt het steeds duidelijker dat het daadwerkelijk een probleem ís. Ik denk alleen wel dat racisme jegens Aziaten een hele grote blinde vlek is voor veel mensen. Ze staan er niet bij stil dat het inderdaad ook echt racistisch is. Dan maken ze er heel snel een grapje van, omdat zij niet bestempeld willen worden als racist.’’

 

Wat bedoel je daar dan mee?

‘’Dat ze zich heel snel aangevallen voelen. Dus als je zegt dat je iets een racistische opmerking vindt, dan zeggen ze ‘het was maar een grapje; ik bedoelde het niet zo’. Als de intentie niet racistisch is, dan gaan ze ervanuit dat het ook niet zo is. Terwijl de intentie misschien niet zo hoeft te zijn, kan wat je zegt letterlijk een racistische opmerking zijn. Ik denk dat we daar gewezen op moeten worden.’’

 

In het verleden heb je ook met racisme te maken gehad. Dit beïnvloedde je op een negatieve manier en toen besloot je uiteindelijk om hier iets aan te doen.

‘’Wij wonen hier al jaren in Nederland en ik vind dat wij ons te weinig hebben uitgesproken. Dat komt natuurlijk ook door de generaties voor ons die er nooit wat van hebben gezegd, waardoor wij het gevoel hadden dat we dit ook voor ons moesten houden. Wij moesten ons leven voortzetten door hard te werken en dan gaat het vanzelf wel voorbij, maar dat is uiteindelijk niet hoe het werkt. Als je niks zegt, wordt er natuurlijk ook niets gedaan.’’

 

Hoe voelen Aziatische ouderen zich over het feit dat deze generatie nu voor zichzelf opkomt?

‘’Het verschilt heel erg. De ene zegt dat we het erger maken dan dat het al was en dat we onszelf nu in de slachtofferrol zetten. De ander kijkt juist met heel veel bewondering naar ons. Zij vinden het goed dat we ons hierover uitspreken, want zij hebben ook gewoon nog steeds met racisme te maken.’’

 

Heb je tegenwoordig nog te maken met racisme, nu je zelf een rolmodel bent geworden?

‘’Jazeker. Alleen de mensen die zelf in deze industrie zitten, weten inmiddels wie ik ben. Negen van de tien mensen hebben geen idee wie ik ben, dus ik krijg gewoon nog steeds opmerkingen naar mijn hoofd gegooid. Ik liep laatst op straat en toen zag ik een groep jongens die ‘ey Chino!’ naar mij riepen. Ze begonnen van alles te roepen, waar ik ‘hou je bek’ op terug zei. Ze schrokken heel erg.

 

Dus je zei wel wat terug?

‘’Ja, ik zeg altijd wat terug.’’

 

Je activisme sluit aan op je kunst. Hoe zie je dit terug?

‘’Mijn activisme komt hier inderdaad in terug, omdat ik denk dat kunst een hele mooie vorm is om iets visueel duidelijk te maken zonder dat je daar gelijk een bericht aan vast hangt. Mensen kunnen dan zelf interpreteren hoe ze dat willen. Mijn kunstwerken gaan altijd over maatschappelijke problemen, waaronder racisme en discriminatie, maar ook het vrouwelijk lichaam en een bepaalde identiteit zoektocht van mezelf komt daarin terug.’’

 

En jij? Heb jij jezelf al gevonden?

‘’Ik heb wel het gevoel dat ik steeds dichterbij de kern kom, ja. Ik denk sowieso dat we als kinderen het meeste onszelf zijn, omdat we dan nog zo ongevormd zijn en tegelijkertijd heel veel passie en dromen hebben. Door de jaren heen worden we al heel snel teruggehaald in de realiteit over het feit dat bepaalde dingen niet mogelijk zijn.’’

 

Door wie dan?

‘’Door je ouders, je leraren of klasgenoten. Het is heel belangrijk om altijd terug te gaan naar de kern en om aan jezelf te vragen wie je was, voordat iedereen je vertelde wie je moest zijn. Je moet heel goed weten wat je passies zijn en zodra je je hiervan af wijkt en je ongelukkig voelt, moet je proberen om terug te gaan naar wanneer je wel gelukkig was.’’

 

Hoe ging dat bij jou?

‘’Bij mij was dit een heel lang proces. Ik heb in het begin eigenlijk wel altijd het pad gevolgd dat iedereen hoort te bewandelen. Naar school gaan, studeren en dan werken. Ik heb zelf een creatieve studie gedaan en op een gegeven moment ben ik samen gaan wonen met mijn toenmalige vriend. Ik had het leven uitgespeeld. Ik had een diploma, werk en een huis. Toen was ik doodsongelukkig. Ik nam iedere dag dezelfde metro en ik zag elke dag dezelfde mensen met hun koffertje naar beneden kijken van ‘we gaan er weer tegenaan’ en toen dacht ik echt van ‘wow, dit is echt messed up ofzo!’. Toen ging er uiteindelijk een belletje bij mij rinkelen van ‘oké, hier klopt iets niet. Er is iets fouts gegaan onderweg, dus ik moet weer gaan zoeken naar wat ik wil’. Ik besloot om ontslag te nemen, want dáár voelde ik me sowieso ongelukkig. Ik had gewoon even de tijd nodig om rustig na te denken over wat ik wilde gaan doen. Uiteindelijk kwam ik erachter dat ik gewoon heel graag mensen wilde helpen en hen mijn ervaringen wilde meegeven. Ik heb me toen ingeschreven bij de KVK als freelancer en ben naar Amsterdam verhuisd. Daarna heb ik alle vriendschappen verbroken, want ik voelde me vastgeketend. Ik ben voor drie dagen in de week voor een bedrijf gaan werken. Dit heb ik eigenlijk tot vorige week gedaan en nu ben ik klaar om de wijde wereld in te gaan.’’