‘Het passend onderwijs is nog niet op de juiste plek’

Na lang debatteren is de Tweede Kamer tot de conclusie gekomen dat het passend onderwijs moet veranderen. Het passend onderwijs moet ‘passender’ worden voor de kinderen. Dit wil Minister Slob van Onderwijs doen met 25 maatregelen om het passend onderwijs te verbeteren op het reguliere onderwijs. Renate De.Feo-Dudok (52) uit Dordrecht heeft veel ervaring met het passend onderwijs. Als voormalig fractievoorzitter van de SP in de politiek, als moeder van twee kinderen die in het autismespectrum zitten en als ex-voorzitter van het Autismecafé. ‘Je moet kijken naar wat kan een kind en wat kan een kind niet, want dit verschilt ook per kind.’

‘Sinds eind 2019 heb ik vanwege gezondheidsproblemen afscheid moeten nemen van de gemeenteraad in Dordrecht. Als voormalig fractievoorzitter van de SP in Dordrecht ben ik blij dat de Tweede Kamer eindelijk heeft besloten om het passend onderwijs te veranderen. Maar ik vind ook dat ze hier te laat mee zijn. Ze hadden dit eerste plan, passend onderwijs proberen te combineren op reguliere scholen, nooit moeten opstellen, want naar mijn idee werkt het niet goed. Dit plan is namelijk niet alleen voor de kinderen moeilijk, maar ook voor de docenten. Voor docenten is het passend onderwijs ook moeilijk, want die willen het wel en doen hun best om de kinderen te begeleiden. Alleen dat gaat in deze vorm niet. Dus ik hoop dat ze nu met een betere oplossing komen.’

“Het is voor een kind belangrijk dat ze op een school zitten waar ze op hun niveau mee kunnen doen en een fijne tijd hebben, want dit is belangrijk voor de rest van hun leven.”

Eigen kinderen met autisme
‘Tot een paar jaar geleden bestond het passend onderwijs nog niet en had je alleen het speciaal onderwijs. Toen mijn kinderen naar de basisschool gingen, kwam ik er al snel achter dat mijn dochter hier niet op haar plek was. Naar school gaan leverde veel stress op en daardoor kon ze zelfs agressief reageren.’

‘Vanaf groep 4 was het niet meer te doen om naar een reguliere school te gaan. Daardoor is ze van school gegaan en heeft ze een paar maanden les gekregen van een vriendin, die lerares is. Mijn dochter zei altijd: ‘Mama kan dat niet doen, want mama is geen juffrouw.’ Na deze thuislessen is ze naar autismeonderwijs gegaan. Dit is een speciaal onderwijs voor kinderen met autisme. Op de middelbare school is ze naar speciaal onderwijs gegaan, maar dat ging weer hetzelfde als op de basisschool en daarom is ze daarna naar een zorgboerderij gegaan. Nu is ze inmiddels 21 jaar, woont ze begeleidt en gaat ze naar de dagbesteding.’

‘Bij mijn zoon ging dit iets anders. Hij heeft wel meekunnen doen op het reguliere onderwijs en heeft zijn middelbare diploma gehaald op het speciale onderwijs. Daardoor heeft hij ook zijn eigen bedrijfje opgestart. Hij heeft nu op zijn negentiende zijn eigen bedrijfje in licht, geluid en op DJ-vlak.’


Helemaal niet passend

‘Tijdens het proces van mijn dochter op het reguliere onderwijs heb ik gemerkt dat de reguliere scholen met een beleid voor het passend onderwijs helemaal niet zo passend zijn voor elk kind. Ouders denken door de naam ‘passend onderwijs’ vaak dat iedere school passend is, maar dat is niet zo. De school heeft een zorgplicht en moet kijken naar een passende plek.’

‘Mijn visie toen ze met het passend onderwijs begonnen was: ‘nou mooi, dan kunnen alle kinderen op dezelfde school zijn en hoeven ze niet meer naar andere (verre) scholen. Ook kunnen ze zo meedoen met hun vriendjes. Maar deze visie is helemaal veranderd nu ik het in de praktijk heb gezien. Niet elk onderwijs is passend te maken voor elk kind. Ik denk dat er ook kinderen zijn die speciaal onderwijs nodig hebben, waar alleen maar kinderen zitten die op regulier onderwijs niet optimaal ontwikkelen. Dit zou geen probleem moeten zijn.’

‘Er wordt vaak gezegd dat het passend onderwijs is om alle kinderen mee te laten doen op sociaal- en schoolniveau. Op het speciale onderwijs is dit wel minder, maar dit wordt geaccepteerd. Niet ieder kind kan het hoogste niveau halen. Naar mijn mening wordt er tegenwoordig van iedereen verwacht dat ze eindigen op minimaal het hbo, maar dat is niet haalbaar. De banen waar een lager niveau voor nodig is verdwijnen en zonder een hbo-diploma kom je amper aan een baan. Sommige kinderen die passend onderwijs nodig hebben, halen namelijk dit hbo-niveau niet. We hebben juist mensen nodig die veel in de praktijk doen en bijvoorbeeld timmerman worden. Deze mensen doen er ook toe. Je hoeft echt niet overal een hbo voor te doen.’

“Mensen die met hun handen werken zijn gouden werknemers en deze moeten we niet achterstellen.”

 

Gelukkige schooltijd
‘Als ik een plan mag opstellen voor het passend onderwijs dan zou ik in elke buurt een goede school met voldoende ruimte voor kinderen creëren. Een plek waar kinderen zich prettiger voelen, waar meer geld is voor goede begeleiding voor de kinderen. Daarnaast moet er binnen de scholen genoeg kennis zijn over alle gebieden voor passend onderwijs, zoals ADHD, autisme, gedragsproblemen, faalangst etc. Het belangrijkste is dat de kinderen niet in de ‘picture’ worden gezet als ze achterlopen met iets, maar dat dit normaal wordt. Als kinderen het leuk hebben op school dan leren ze ook meer.’

“Het passend onderwijs is een mooie gedachtegang, maar dit kan alleen mooi zijn als de scholen accepteren dat ieder kind zijn/haar eigen leerlijn heeft.”

‘Ik denk dat als je dat accepteert, accepteert dat niet elk docent de begeleiding aan kan en meer personeel inzet. Dat dit dan heel mooi onderwijs kan worden.’

‘In de toekomst hoop ik dat de kinderen en docenten weer een stress loze en gelukkige schooltijd mogen hebben. Zonder de druk van de “normale” norm waar ze niet aan kunnen voldoen. Hopelijk gaat de regering eens goed beseffen wat ze hiermee aanrichten bij kinderen.’

Autismecafé voor acht jaar
‘Tijdens mijn tijd in het Autismecafé heb ik gemerkt dat de kinderen nog sneller in de stress schieten als er veel druk op ze komt. Dit hoorde ik van de ouders en merkte ik ook met mijn eigen kinderen. Met het autismecafé wilden we een plek creëren waar ouders van kinderen met autisme hun gevoelens konden uiten op een veilige plek met mensen die hetzelfde meemaken. Er kwamen deskundigen een lezing doen om deze ouders meer informatie te geven.’

‘Na acht jaar is er een einde gekomen aan dit café. Dit komt doordat we er niet meer de tijd in konden steken als bij het begin. Dus vonden we het een goed idee om te stoppen op ons hoogtepunt. Vanuit mijn hart zou ik het wel weer willen opstarten. Alleen door mijn ziekte, MS, ben ik afgekeurd om te werken. Ik heb een mooie tijd gehad, maar het opnieuw opstarten zit er niet meer in.’