‘’Het was lastig, maar een hele mooie uitdaging.’’

Nazima Shaikh (42, half Indiaas-Pakistaans en half Surinaams-Hindoestaans, geboren en wonend in Nederland) werkte zes maanden lang als vrijwilliger in vluchtelingennoodopvang Heumensoord. De opvang werd gesloten vanwege de Paralympics en later de militairen die er ieder jaar verblijven tijdens de Vierdaagse. De vluchtelingen gingen hierna naar verschillende plekken in Nederland.

 

(Afscheid Irakese vluchtelingenvrienden die werden overgeplaatst naar Leusden en Doetinchem.)

(Afscheid Irakese vluchtelingenvrienden die werden overgeplaatst naar Leusden en Doetinchem.)

Hoe ben je begonnen met vrijwilligerswerk?

Deels door de berichtgeving dat er enkel alleenstaande mannen tussen de 18 en 35 jaar zouden komen ontstond er toch een beetje rumoer  en angst bij sommigen in Brakkestein, ook in de buurt waar mijn moeder en nog meer alleenstaande vrouwen woonden. Dat gaf mij wel zorgen. Uit dat stukje zorg dacht ik: ik ga actief worden. Sowieso zit vrijwilligerswerk er wel in bij onze familie, ons geloof en andere mensen helpen vind ik wel een norm.

 

Je gaf taalles in het kamp, hoe ging dat precies in zijn werk?

Dat was heel leuk. Alles was onofficieel natuurlijk. Ik gaf drie keer per week Nederlandse les aan vijf volwassen studenten, dat was ook wel spannend. Het was op een kleuterniveau met heel simpele woorden en zinnetjes, zoals: goedemorgen, enzovoort. Iedereen werd heel beleefd met U aangesproken. Een mooi cadeautje voor mezelf vond ik dat twee van mijn studenten, die nu een huisje hebben gekregen, zeiden: ‘’Dankzij jouw Nederlandse lessen kunnen wij nu iets makkelijker met Nederlands beginnen.” Deze mensen volgen nu Nederlandse les, aangeboden door een  COA of andere instellingen. Ondanks de goede ervaringen was het soms ook wel vermoeiend. Het steeds vertalen van je gedachte en woorden naar het Engels was intensief. Het was lastig, maar een hele mooie uitdaging.

 

Wat vond je lastige en/of juist bijzondere momenten?

Ik heb veel indrukwekkende vluchtverhalen gehoord. Bijvoorbeeld over hoe de vluchtelingen per boot hierheen kwamen. Je hoort ze aan, maar moet ze na een tijdje niet te veel tot je laten komen, want dan ben je gewoon zelf lamgeslagen. Sommige vluchtelingen blijven in dat negatieve hangen door traumatische ervaringen. Ik vond het lastig als je daardoor op een gegeven moment niet meer door die muur heen komt. Zondag hadden we een reünie feestje in Doornroosje voor bewoners, vrijwilligers en werknemers van Heumensoord. Dat was voor veel mensen leuk, maar de mensen die nog geen asiel hebben of terug moeten, waren nauwelijks aanwezig. Die zijn niet in de stemming om feest te vieren natuurlijk. Dat vond ik jammer, maar begrijpelijk. Ik vind het naar dat je op etniciteit wordt beoordeeld of je mag blijven of niet.  Dat vind ik lastig aan ons politiek beleid daarin, welke landen veilig of niet veilig zijn verklaard.

 

Denk je dat dit beleid beter kan in Nederland?

Ik denk dat Nederland dat zeker beter had kunnen aanpakken. Ook Heumensoord had efficiënter ingericht kunnen worden. Desondanks ben ik wel trots dat gemeentes Nijmegen en Heumen dit hebben gedaan en op meerdere punten ook goed dingen hebben aangepakt.

 

En wat vind je van de negatieve reacties op vluchtelingen?

Dat er ook mensen tussen zitten die misbruik maken van de regelingen hier, kunnen we niet ontkennen. Ik vraag me ook af waarom die mensen een andere identiteit aannemen. Dan kom je hier dus misbruik maken van de regeling voor religie-oorlogsslachtoffers. Waardoor je het moeilijker maakt voor iemand die ook écht asiel nodig heeft. Dus ik snap dat sommige Nederlanders negatief en angstig zijn. Maar ik schrok wel van Enschede en Geldermalsen waar veel negatieve reacties waren op het openen van een AZC.

 

Veel Nederlanders denken dat vluchtelingen zich niet kunnen aanpassen aan onze cultuur, hoe denk jij daarover?

Mensen die niet willen integreren, zullen niet blenden. Ze moeten integreren voor een plek in onze maatschappij. Taal is daarbij essentieel om in Nederland succesvol te zijn, maar Nederlands is een moeilijke taal om te leren. Ik vind het bijzonder hoe sommige mensen dat proberen en binnen een jaar hun Nederlands eigen hebben gemaakt. Ook heb ik bewondering en diep respect voor mensen die wachten op asiel en toch hoop blijven houden. Trouwens, een goede advocaat kan erg bij helpen bij die asielprocedure. Tegelijkertijd ken ik vluchtelingen die Nederland niet prettig vinden. Dan denk ik, misschien heel hard: Wat kom je dan in dit vrije land, die in het westen ligt doen? Waarom kies je voor Europa als dit niet met jouw ideeën en verwachtingen, zoals normen en waarden overeenkomt? Een islamitisch land zou beter passen. Ga dan alsjeblieft terug naar je herkomstland. Als je Nederland kiest dan moet je ook je best doen.

 

Hoe is jouw contact nu met de vluchtelingen?

Met veel heb ik contact via Facebook of WhatsApp omdat ze niet meer in Nijmegen wonen. Dat zijn toch wel de meest gangbare en goedkoopste dingen. Ook wat betreft kleding inzamelen etc. hebben sociale media een grote rol gespeeld en was het een makkelijke manier om te communiceren.

 

Je hebt ook etentjes in eetcafé De Plak in Nijmegen en daarbuiten georganiseerd, hoe is dat begonnen en hoe verliep dat?

Ja, dat was fantastisch. Samen met mijn moeder wilde ik wat doen. Toen hebben wij besloten zelf etentjes te organiseren. Mijn moeder heeft  vriendinnen gezocht om te helpen, en hebben we zo’n tien of vijftien mensen meegenomen. We hebben lekker gekookt en dat was echt heel gezellig. Hierna wilden we het eigenlijk nog een keer herhalen, maar dat kwam er uiteindelijk niet van door drukte.

De etentjes bij de Plak begonnen met Kerst. Het café organiseert elke tweede Kerstdag een driegangenmenu voor kwetsbare of eenzame mensen. In 2015 kozen ze voor vluchtelingen uit Heumensoord. Ik kwam een van de Plak medewerkers tegen. We hadden het over organiseren voor de christenen uit Heumensoord, want voor hun is Kerst een belangrijke feestdag. Ik kende nog een dj,  dj Maria. Toen mocht ik namens de Plak uiteindelijk tachtig mensen uitnodigen. Ik vond het geweldig om te doen. Het was echt top een feestje! We hebben zelfs het NOS journaal van tweede kerstdag gehaald. In januari besloten ze het vanaf toen iedere zondag te doen, iedere week een ander thema zoals vrouwen, mannen, of jongeren. Dat vond ik erg respectvol van de Plak als restaurant dat ze als enige in Nijmegen het aandurfden om hun keuken, hart en zaak open te stellen.

 

(Nazima op het Terrein voor Heumensoord. Ze ging er altijd met de fiets heen.)

(Nazima op het Terrein voor Heumensoord. Ze ging er altijd met de fiets heen.)

Terugkijken oktober 2015 – april 2016

Ik heb heel veel geleerd over mezelf. Bijvoorbeeld dat ik weer terug wil naar dienstbaar zijn in de samenleving. Het is heel dankbaar en fijn werk.  Wat ik het fijnste vond is vluchtelingen wegwijs maken in ons mooie land, Nederland.  Ik heb wel gemerkt dat ik heel veel tijd daarin heb gestoken. Ik ben heel blij en dankbaar dat mijn familie, kinderen en vrienden wel begrip hadden voor deze intensieve, indrukwekkende, liefdevolle periode uit mijn leven .

 

 

Door: Nathalie Kobus