Vrij spel voor GHB-gebruikers

Onlangs liet de documentaireserie ‘Tygo in de GHB’ de problematiek rondom Gamma-Hydroxyboterzuur (GHB) op het platteland zien. GHB is een extreem verslavende drug en moeilijk om van af te komen. Onder zware invloed wordt er roekeloos gereden door GHB-gebruikers waardoor zijzelf en andere weggebruikers in gevaar komen. De politie kan niet of nauwelijks handhaven als het op GHB-verslaafden aankomt.

 Geen verhoor en geen sanctie

Als een GHB-verslaafde wordt opgepakt door de politie kan hij tijdelijk worden vastgehouden in een normale cel in afwachting op verhoor. In de serie ‘Tygo in de GHB’ vertelt politieagent Bastiaan hoe dat in zijn werking gaat: “De GHB-arrestant wordt meegenomen naar het politiebureau en dan wil je met hem in verhoor gaan. Als je weet dat hij GHB-verslaafd is dan moet er ook een arts komen kijken of hij in de cel kan blijven. Daar moet je allemaal op wachten. En als dat te lang gaat duren dan kan de arts beslissen dat hij zo snel mogelijk naar buiten moet. Hij moet namelijk zijn GHB hebben en daar voorzien wij natuurlijk niet in”. Wegens de heftige afkickverschijnselen met een mogelijk dodelijke afloop kunnen GHB-arrestanten niet worden vastgehouden in een gewone politiecel. Het gevolg is dat ze zonder verhoor en zonder sanctie worden vrijgelaten.

Om hier een oplossing voor te bieden zijn er sinds 2012 speciale GHB-cellen. In deze cel hangen twee camera’s. De één verbonden met de verslavingskliniek Novadic-Kentron, de ander met het politiebureau. “GHB is natuurlijk erg verslavend, dat is duidelijk. Een negatief effect van GHB is dat, als je een paar uur niet gebruikt en je bent zwaar verslaafd, het dodelijk kan zijn. En dat is de reden dat deze cel in verbinding staat met Novadic-Kentron, die kunnen dan de verdachte die verslaafd is aan GHB monitoren. Voor zijn eigen gezondheid”, vertelt Bastiaan in de documentaireserie. Naast dat de verslaafde wordt gemonitord komt er regelmatig een arts die hem een dosis GHB toedient, zo kan hij langere tijd in de cel vastgehouden worden. Maar deze cellen mogen alleen worden gebruikt bij een misdrijf die voldoet aan twee voorwaarden: je moet een misdrijf zijn begaan waar een straf van minimaal vier jaar op staat én er moet complex onderzoek voor nodig zijn. Dit is een combinatie die onder GHB-gebruikers nauwelijks voorkomt, hierdoor worden de GHB-cellen bijna niet gebruikt.

 De politiek aan zet

Hoe kan het dat de politie nog niet de juiste middelen heeft om op het gebied van GHB goed te kunnen handhaven? En waarom zijn de eisen voor de GHB-cel zo hoog dat ze vaak leeg staan? Na dagen bellen met woordvoering van verschillende regionale polities, gemeenten en ministeries blijken deze vragen niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Men is niet goed op de hoogte van het bestaan en de functie van de cellen. Ook de gemeenten Rucphen en Breda, waar het GHB gebruik en de overlast groot zijn, kunnen de vragen niet beantwoorden en verwijzen terug naar de politie.

Het antwoord op deze vragen zal vanuit de politiek moeten komen. Na aanleiding van de serie ‘Tygo in de GHB’ zal er binnenkort vanuit het CDA Kamervragen worden gesteld over de problematiek rondom deze drug. Daar zal onder andere aandacht worden besteed in wat naar voren kwam in de serie: de politie kan een GHB-verslaafde niet lang vasthouden in een gewone politiecel, de GHB-cellen die daar een oplossing voor moeten bieden kunnen niet worden gebruikt door de hoge eisen en de politie is daardoor niet in staat om te handhaven.