Vooroordelen zijn geen taboe in Bibliotheek Tilburg Centrum

Twee houten stoeltjes, een fel oranje poef en ongeveer 36 kasten vol met boeken. Dit is de locatie waar we plaatsnemen.Desiree van Beurdenen Gitta Camfferman zijn mijn interviewkandidaten.
Wezitten in de Bibliotheek Tilburg Centrum waar deze avond, 23 november, een Human Library wordt georganiseerd, mede door hen.
Desiree heeft me uitgelegd dat het een vanoorsprong Deens concept is,om vooroordelen weg te nemen en sociale cohesie te bevorderen. Hoe dit aangepakt wordt?
‘’Je converseert met een ‘boek’, dit iseen persoon die dagelijks vooroordelen ervaart of heeft ervaren. Je schuift 20 minuten bij de desbetreffende persoon aan tafelom hen te ‘lezen’, oftewel; dialoog voerenover devooroordelen.Dit jaar wordt het georganiseerd inde bibliotheek van Tilburg, wijhebben ditmaal twee vluchtelingen uitgenodigd.’’

 

 Laten webij stap één beginnen: Hoe werf je nu precies de‘boeken’?

‘’Bij de Human Library werven we ‘boeken’ door middel van relatiekanalen. We vragen aan mensen in eigen kringen of zij mensen kennen die dagelijks te maken hebben met vooroordelen en hierover willen converseren.
We wierven vorig jaar mensen door middel van posters maar de ervaring leert dat we het beste resultaat boeken uit ons eigen relatienetwerk. We werven ‘boeken’ uit heel Nederland, ditmaal zijn er 28 kandidaten. Beide vluchtelingen komen oorspronkelijk uit Syrië, maar zijn sinds een paar jaar in Tilburg gehuisvest.’’

Dit jaar werd op 23 november de Human Library georganiseerd in de Bibliotheek Tilburg Centrum, de dag duurt van 14:00 tot 18:00 uur. Dit betekent dat de 28 geworven ‘boeken’, zo’n vier uur aan het vertellen zijn, hoe stoom je henhier klaar voor?
‘’Ontzettend belangrijk zijn: de voorgesprekken. Als je te maken hebt met vooroordelen dan heeft dat vaak een enorme impact, hierover gaan wij in gesprek. Wij peilen of de mensen het dusver verwerkt hebben dat zij hier zo’n vier uur over kunnen praten. Een van de vluchtelingen uit Syrië is hier bijvoorbeeld al voor de tweede keer. Maar zo hebben we in het verleden ook mensen afgewezen omdat zij te diep in het verwerkingsproces zaten. Natuurlijk nodigen wij hen dan alsnog graag uit om langs te komen!’’

Een hoop werk komt er bij de organisatie van een Human Library kijken. Gitta vertelt mij dat er ruim een half jaar aan voorbereiding wordt besteed. Van het werven van boeken; het houden van voorgesprekken; het regelen van de locatie tot de evaluatieformulieren uitdraaien.

 

Waarom doen de organisatoren van de Human Library ditnu precies? Wat is de drijfveer, en wie kwam er op het idee?

‘’De eerste Human Library in Nederland werd georganiseerd in Groningen. Een nieuwsgierig lid van de organisatie is hier geweest en kwam razend enthousiast terug. Zij heeft het concept geïntroduceerd in Tilburg, één jaar geleden. De eerste editie werd gezamenlijk neergezet door studieverenigingen Animo en Complex, Tilburg University en Bibliotheek Tilburg Centrum. Waarom? ‘’Om een ander, en onbekender, geluid te laten horen. Als Human Library willen we de vaak ten onrechte onderbelichte verhalen delen en zo mensen verbinden, hiervoor is dit concept simpelweg perfect. De organisatoren denken hier unaniem zo over. Maar er is nog werk aan de winkel want vooroordelen bestaan er helaas nog, wij zetten hier alle schouders onder. Het belang van dit evenement moet geuit worden.’’

Toen ik de bibliotheek op het Koningsplein in Tilburg binnenliep, de locatie waar de Human Library dit jaar werd georganiseerd, was het razend druk. Een goede opkomst, al zegt de organisatie het zelf. Maar er prangt wel een belangrijke vraag: Bereikt dit evenement óók juist de mensen met vooroordelen?
‘’Als het aan de evaluatieformulieren ligt: ja. We evalueren het evenement door middel van evaluatieformulieren.
En het blijkt dat mensen na afloop inderdaad indiceren dat ze hebben geleerd over vooroordelen. Het idee dat er een bepaald beeld bij een bepaald soort mens hoort, blijkt keer op keer niet te kloppen.
Maar toch krijg ik van Gitta een tegenreactie: personen met extreme vooroordelen, nee, die bereiken we niet. Zij zijn zo bezig om zich tegen hun ongelijk te verzetten dat zij helemaal niet geïnteresseerd zijn in hoe het daadwerkelijk zit, dat vind ik persoonlijk heel jammer. Wij denken dat we meer kunnen bereiken bij mensen die naar vooroordelen neigen. Bij mensen die het toch eigenlijk ook wel erg eng en vreemd vinden dat er vluchtelingen in hun dorp zitten, maar de deur niet totaal op slot hebben gedraaid.’’

‘’Vooroordelen horen helaas niet bij een oudere generatie, dit onderwerp valt niet te beperken tot éénleeftijd.’’

En inderdaad, er zijn mensen die het erg eng en vreemd vinden dat er vluchtelingen in hun dorp of gemeente zitten, dit wordt bijvoorbeeld bevestigd door het groot aantal zetels dat de PVV heeft. Ook nare opmerkingen over vluchtelingen zijn niet onbekend.

 

Wat gaat er dan door je heen als je zo veel moeite doet om juist óók deze vooroordelen tegen te gaan, terwijlde PVV zo hard groeit?

Over politiek wil Desiree geen uitspraken doen. ’’De Human Library is echt het delen van verhalen en het wegnemen van vooroordelen los van welke politieke voorkeur dan ook. Als partij staat de Human Library los van de politiek.’’ Toch hoor ik Gitta diep zuchten. ‘’Ik ben zelf erg geïnteresseerd in politiek, voornamelijk vind ik het eng dat het zo’n grote groep aanhangers wordt’”. Ze vult aan wat ze eerder heeft vermeld: “De mensen die consequent stemmen op de PVV zijn een vaste kern, maar de groep hieromheen, de zwijgende PVV-stemmer, kan evengoed wel openstaan voor andere perspectieven, voor hen biedt de Human Library mogelijkheden.’’

Zoals het er nu voor staat, is er nog genoeg werk aan de winkel. De stille PVV-stemmer, de mensen die neigen naar vooroordelen maar ook juist de mensen die het face-to-face willen bespreken. Hiervoor doet de organisatie flink hun best.
Als ik vraag of er volgend jaar weer een Human Library wordt georganiseerd, knikken beiden enthousiast ja.
‘’Volgend jaar wordt het georganiseerd bij de Universiteit van Tilburg, in maart. Desiree heeft nog een urgente boodschap: jongeren en adolescenten, kom ook naar de Human Library. Vooroordelen horen helaas niet bij een oudere generatie, dit onderwerp valt niet te beperken tot één leeftijd.’’

Door: Eefje van Bommel