Typisch Uteregs

Door: Judith van den Berg

Elke stad heeft zo zijn typische gebruiken, gebouwen, eten en taal. Utrecht zou Utrecht niet zijn als de stad er heel wat kenmerkende dingen op na houdt. Wat is typisch Utrecht?

Domtoren

Wie Utrecht zegt, zegt Domtoren. De stad wordt ook wel de Domstad genoemd en dat is niet voor niks. De 112,32 meter hoge toren is de hoogste kerktoren van Nederland en het hoogste gebouw van Utrecht. De toren werd vanaf 1321 gebouwd, maar de toren was pas 61 jaar later af. Wij beklommen al eerder de 465 (!) traptreden en dat zie je hier

 

Nijntje

Op veel verschillende plekken in Utrecht vind je haar; Nijntje! Dit komt omdat de schrijver en tekenaar van dit bekende konijntje, Dick Bruna, geboren en getogen is in Utrecht. In het Centraal museum is het Nijntje museum te vinden. Op het ‘Nijntje pleintje’ vind je een standbeeld van Nijntje dat gemaakt is door de zoon van Dick Bruna. Tegenover de Bijenkorf kun je oversteken met Nijntje, op het Mariaplein staat een groot Nijntje en op de Neudeflat zijn konijnen oren te vinden.

 

 

 

 

 

 

Grachten

Veel mensen denken bij grachten aan Amsterdam, maar de Oudegracht van Utrecht valt niet te onderschatten. Deze gracht is ongeveer twee kilometer lang en doorsnijdt de hele binnenstad.In 1122 wordt er begonnen met de aanleg van een vaarroute door de stad: de Oudegracht. De gracht, is zoals de naam het al zegt, de oudste gracht van Utrecht. Doordat bij het graven de vrijgekomen grond op de oevers werd gegooid, kwamn de straten een stuk hoger te liggen. De lagergelegen aanlegkades stonden door tunnels onder de straat direct in verbinding met de opslagkelder van de grachtenpanden. Nu vind je in die werfkelders veel leuke restaurantjes.

 

Douwe Egberts

Koffie, we drinken er veel van in Nederland. De koffie van het welbekende merk Douwe Egberts wordt gemaakt in de fabriek die staat in – je raadt het al- Utrecht! De koffie werd tot 1919 alleen gemaakt in het Friese Joure, maar wegens de centrale ligging werd er een tweede fabriek geopend in Utrecht. In 1753 werd er een winkel in ‘koloniale waren’ begonnen door Egbert Douwes, later neemt zijn zoon Douwe Egberts het bedrijf over en zijn naam leent tot de dag van vandaag voor het merk.

 

 

 

 

 

 

Domtorentjes

De Dom is zo populair dat er zelfs een bonbon naar is vernoemd. Het recept, dat geheim is, is in 1922 bedacht door Theo Blom en worden nu nog steeds gemaakt bij banketbakkerij Theo Blom. Het Domtorentje is een grote bonbon van pure chocolade met een romige, luchtige chocoladevulling. Per week worden er zo’n 3,5 tot 4 duizend torentjes gemaakt.

Rietveld Schröderhuis

In 1924 is het huis ontworpen door de Utrechtse architect en vormgever Gerrit Rietveld. Ook heeft hij het huis ingericht. Het huis is volledig uitgevoerd volgens de ideeën van de kunstbeweging ‘De Stijl’. Het Rietveld Schröderhuis is zo bijzonder dat het zelfs staat op de Unesco werelderfgoedlijst. Rietveld is ook bekend van zijn Rood-blauwe stoel, die sinds 2017, in het groot op verschillende plekken in de stad te vinden is.

Uteregs praoten

Je hebt het vast wel eens iemand horen zeggen: ‘Utereg me stadsjie’. Dat is het stadsdialect Stad-Utrechts, in de volksmond ook wel Uteregs genoemd . Typisch voor het dialect is: de t-verplaatsing, het verwijden van de a, verkleinwoordjes die eindigen op -ie, chie, -sjie, etc. Typisch Utrechtse woorden zijn ‘jochie’ en ‘wijfie’. Tegenwoordig hoor je het dialect nog weinig in de stad zelf, daarvoor moet je naar de dorpjes rondom Utrecht.

Uterech, me stadsjie daor gebeurt van allerhând

‘t bruis an alle kânt, in ‘t hartsjie van ‘t lând

‘t Sterrewijk, ‘t Houtplein en ‘t Lânge Roazedaol

Uterech, ‘t moais van allemaol

(Het eerste couplet van ‘Utereg me stadsjie’ van Herman Berkien)