“Er wordt steeds meer verwacht van studenten”

Heb je als student een grotere kans op een burn-out dan een fulltime werkende? Jazeker, zegt de Landelijke Studenten Vakbond (LSVB). Ik spreek hierover met woordvoerder Joyce van der Wegen. ”Het wordt tijd dat we dit probleem nu echt serieus gaan nemen.”

 

Volgens de berichtgeving van het LSVB eind oktober hebben studenten 2.5x meer kans op een burn-out dan de werkende bevolking. Wat voor reacties heeft dit losgemaakt?

“We hebben daar gemengde reacties op ontvangen. Aan de ene kant heb je de mensen die blij zijn dat er meer aandacht voor komt en dat de nadruk ook een keer op de studenten wordt gelegd. De andere kant bestaat dan weer uit de mensen die daar aan twijfelen. Je merkt dan dat het label ‘student’ voor veel mensen nog altijd een bepaald stigma heeft. Studenten hebben het vooral te goed.”

Zit in dat stigma ook niet gewoon een kern van waarheid?

“Dat stigma is ontstaan door de jaren heen en ik zal niet zeggen dat het helemaal onzin is, maar het is ook belangrijk om te beseffen dat er veel studenten zijn die zich hier niet in herkennen. Zo’n generalisatie is geen tegenargument en voelt voor mij als het bagatelliseren van een probleem dat er wel degelijk is.”

Waarom zijn het juist de studenten die zo vatbaar zijn voor een burn-out?

“Ons onderwijssysteem verwacht steeds meer van studenten. Je ziet vanaf het begin al een nadruk op selectie. Als je een HBO of WO studie wil doen krijg je steeds vaker te maken met een beperkt aantal plaatsen. Ben je eenmaal binnen dan hangt de druk van het Bindend Studieadvies ook nog eens boven je hoofd. Ondertussen bouw je een studieschuld op door het nieuwe leenstelsel.”

Daarnaast wordt er verwacht dat je netjes binnen 4 jaar je studie afmaakt. Het liefst nog met extra activiteiten naast je studie want toekomstige werkgevers zien graag een goed CV met werkervaring. Die moet je dan dus ook al tijdens je studie hebben opgedaan. Dat is niet alleen een lastige balans, maar dat stapelt zich ook allemaal op als stress. Stress die niet altijd zichtbaar is.

 “Het lijkt steeds normaler te worden om het druk te hebben”

Jullie hebben het ook over een taboe in jullie bericht. Kun je daar wat meer over vertellen?

“Wat opviel in ons onderzoek is dat veel studenten tekenen vertonen van een burn-out, maar ondertussen wel beweren dat alles in orde is. Het lijkt steeds normaler te worden om het druk te hebben. Twee baantjes, nevenactiviteiten naast je studie….alles om je CV een boost te geven. Dat hoort erbij en daar moet je dan ook maar niet teveel over zeuren, want dat is nu eenmaal je leven als student. Doordat we dit allemaal normaal vinden en er niets van zeggen is er een taboe ontstaan. Het is belangrijk om te beseffen dat we hierdoor meer stress ervaren en dat het juist normaal wordt om dat ook te gaan uitspreken. Een levensstijl met stress als constante factor is geen gezonde levensstijl.”

Kenmerken van een burnout

Een burnout, wat houdt dat ook alweer precies in? “Het begint vaak met een langdurig gevoel van lusteloosheid. Je hebt nergens meer zin in en je komt liever je bed niet meer uit. Ook haal je geen plezier meer uit de dingen die je leuk vindt. Een etentje met vrienden kost je nu meer energie dan dat het je oplevert. Dat zijn nog de mildere symptomen. Bij de ergste vorm kun je zelfs last krijgen van hartkloppingen en kortademigheid.”

Er is ook kritiek op het onderzoek  waar jullie je op baseren. Zo zouden de ondervraagden niet representatief zijn voor de gemiddelde student.

“Het onderzoek is gehouden onder ons studentenpanel, dat klopt. We doen voor dat panel echter wel ons best om vanuit alle opleidingen en hogescholen studenten te werven. Het is daarmee wat ons betreft een goede afspiegeling.

Daarnaast geven we ook aan dat er juist meer onderzoek nodig is, het liefst nog door de overheid. Hoe groot het probleem is kunnen we dus nog niet zeggen, maar wij zien en horen wel de signalen en vinden het tijd dat dit probleem nu echt serieus genomen wordt.”

Heb je zelf ideeën over hoe we dat kunnen veranderen?

“Het zou goed zijn als de overheid en de onderwijsinstellingen ook verantwoordelijkheid gaan nemen. Dat zij samen met ervaren psychologen gaan nadenken over hoe we de druk op studenten kunnen verminderen. De noodzaak wordt ingezien, maar nu moet iedereen er wel naar gaan handelen. Dat kan wat ons betreft niet vaak genoeg benadrukt worden.” – Mitch van de Vorst

 

Bron afbeelding: pixabay.com