De spoedeisende hulp, hoe gaat het daar mee?

De spoedeisend hulp kampt met een nationaal personeelstekort. De gezondheidsredactie ging op onderzoek uit om te kijken hoe een verpleegster dit zelf ervaart. Personeelstekort is een probleem in de hedendaagse zorg. Dit kan zorgen voor moeilijke situaties en een flink verhoogde werkdruk. In het Vlietland ziekenhuis in Schiedam is onlangs besloten om samen te gaan werken met het Franciscus Gasthuis te Rotterdam. De kwaliteit van de zorg kon niet meer gegarandeerd worden in het Vlietland. Dit is de reden dat zij nu in de nacht haar deuren sluit om het Franciscus Gasthuis te versterken. Om onderzoek te doen en een beeld te krijgen van de situatie op een andere spoedeisende hulp, gaat Coby Oosterhuis met ons in gesprek. Coby is verpleegster en praktijk-opleidster op de SEH in het Dordtse Albert Schweitzer ziekenhuis. Het Albert Schweitzer is een level 2 ziekenhuis. Level 2 houdt in dat alle ingrepen, behalve neurochirurgie, hier worden uitgevoerd. 

 

Met hoeveel mensen staan jullie op de spoedeisende hulp?

De spoedeisende hulp is overdag bezet met gemiddeld 7 a 8 mensen en een secretaresse. De secretaresse is erg belangrijk, omdat zij ervoor zorgt dat de verpleegsters zich kunnen focussen op de zorg aan patiënten. Zodra de avond/nachtdienst begint, verandert het personeelsaantal drastisch. Van ongeveer 7 verpleegsters en een secretaresse gaat de spoed naar 4 verpleegsters. Een secretaresse ontbreekt dan. Dit kan voor de verpleegsters stressvol zijn. “Het staan zonder secretaresse betekent dat één van de gewone verpleegsters achter de balie moet staan om binnenkomende patiënten te woord te staan. Er zijn dan dus nog maar 3 verpleegsters die actief met de zorg bezig kunnen zijn. In het Vlietland was het aantal patiënten te groot om goede zorg te garanderen. Het is daarom ook begrijpelijk dat het besluit is genomen om de krachten te bundelen met het Franciscus Gasthuis.”

Vakbonden zeggen dat er te weinig mensen hoogopgeleid zijn in de ziekenhuizen, wat is uw mening hierover?

“Bij ons in het Albert Schweitzer is iedereen op de SEH goed opgeleid. Dit moet ook wel want wij zijn een ziekenhuis dat studenten opleidt. Ook geven wij veel bijscholing aan verpleegsters. Alle bijscholing die gegeven moet worden, geven wij bij ons in het ziekenhuis”. Coby is van mening dat het personeel in de regio Rotterdam-Dordrecht adequaat is opgeleid en bijgeschoold. Zij vindt zelf dat de schuld dus niet bij ziekenhuizen ligt, want het ziekenhuis doet toch alles om haar personeel zo goed mogelijk opgeleid te houden. Volgens Coby zelf heeft de spoedeisende hulp, ondanks personeelstekort, normale verpleegsters in dienst van tijd tot tijd. “Een tekort aan kennis is er bij ons ook niet. Er is bijna geen baan waar je zoveel verplichtte en losse bijscholing volgt als op de Spoedeisende hulp.”

Het lage personeelsaantal kan in de nacht dus voor lastige situaties zorgen, maar aan het opleidingsniveau kan de slechtere kwaliteit van de zorg in sommige ziekenhuizen niet liggen. Het personeelsprobleem is een probleem dat dus snel getackeld moet worden. In de media is er de afgelopen jaren veel bericht over de zorg. Dit zijn soms positieve dingen, maar ook al te vaak negatieve dingen. De spoedeisende hulp zou op veel plekken de druktes niet meer aan kunnen. Hoe zit dit in Dordrecht?

In 2015 was er op de spoedeisende hulp 2300 keer een opnamestop. In 2013 was dit naar 430 keer het geval. In Amsterdam werden er ook ambulances geweigerd omdat er een tekort was aan personeel op de spoedeisende hulp (NRC 23-05-16).

Heeft u dit weleens in het Albert Schweitzer meegemaakt?

Het Albert Schweitzer weigert volgens Coby eigenlijk geen mensen, het is natuurlijk de bedoeling dat de spoed iedereen op kan vangen die zorg nodig heeft. Het sluiten van de kleinere ziekenhuizen, in het Schweitzers geval het Refaja in Zwijndrecht, zorgt wel voor een verdubbeling in patiënten. Het aantal patiënten verdubbelt dus, maar het personeelsaantal blijf hetzelfde. “Door deze verdubbeling kan het dus voorkomen dat wij een ambulance moeten vragen om uit te wijken”. Dit kan verschillende redenen hebben. De voornaamste is dat de spoedeisende hulp in Dordrecht dan zelf met patiënten zit die intensieve zorg nodig hebben. Er is dan soms geen tijd en/of ruimte om een extra patiënt op te nemen. “In de nachtdienst kan dit soms voor lastige situaties zorgen, want er zijn natuurlijk ook patiënten die dringend behandeling nodig hebben.”

In een artikel van de Volkskrant (26-11-2016) staat dat de spoedeisende hulp overspoeld wordt door oudere mensen. In het AMC was het zelfs 2 a 3 keer per week zo druk dat de afdeling een paar uur zijn deuren moet sluiten. Dit is natuurlijk een zorgwekkende situatie. 

Ervaren jullie in het Albert Schweitzer dat het drukker is geworden op de spoedeisende hulp de afgelopen jaren?

Door het sluiten van kleinere ziekenhuizen moet het Albert Schweitzer patiënten uit een steeds grotere regio ontvangen. Het is logisch dat dit voor meer drukte op de spoed zorgt. “Het bestellen van een pizza, zoals wij dat vroeger weleens deden tijdens de avonddienst, kan helaas niet meer.” In het Albert Schweitzer merkt Coby ook zeker dat er steeds meer oudere mensen op de spoedeisende hulp komen. Hoe dit precies komt is lastig te zeggen. Overvolle verpleeghuizen spelen er volgens Coby waarschijnlijk wel een rol in. Ook hebben ze op de spoed het idee dat de drempel voor veel mensen steeds lager wordt. Mensen komen sneller met minder erge klachten naar de spoedeisende hulp toe. “Huisartsen verwijzen ook steeds vaker oudere patiënten door naar ons. Ze willen geen klachten van patiënten dus dekken ze zichzelf in. Er wordt zo dus steeds defensiever gewerkt.” Het steeds ouder worden van de bevolking zorgt er natuurlijk ook voor dat er steeds meer mensen zijn die zorg nodig hebben. Het groeiende aantal patiënten en de hoger wordende eis onder de patiënten zorgt veel werkdruk.

In het Albert Schweitzer te Dordrecht merken de verpleegsters zelf dus ook dat het steeds drukker wordt. Steeds meer drukte, steeds minder mankracht om die drukte aan te kunnen. Het aannemen van nieuw personeel is dus essentieel om de kwaliteit van de spoedeisende hulp hoog te houden. In 2015 liet de vereniging hogescholen weten dat er een daling van 1.6% is van studenten die voor een opleiding in de zorg kiezen. 1.6% is natuurlijk niet veel, maar als dit blijft groeien worden de problemen erger.

Denkt u dat het aansterken van de economie ervoor zorgt dat minder jongeren kiezen voor de zorg en dat dit ervoor zorgt dat het personeelstekort lastig op te lossen is?

Zorginstellingen willen vanaf 2020 grotendeels hbo-opgeleiden in de zorg. Echter is er voor een hbo’er in het bedrijfsleven eenzelfde of zelfs een hoger salaris beschikbaar. Daar komt ook nog eens bij dat het bedrijfsleven een regelmatiger leven als zekerheid geeft. Dit is dus voor veel mensen een stuk aantrekkelijker. “Mijn vriendin, die juffrouw is, verdient net zoveel als ik, terwijl ik ook avonden en weekenden werk.”

Dit speelt voor veel mensen een grote rol. Maar er is één zekerheid in de zorg, en dat is dat er altijd werk is. Bang zijn dat je niet aan een baan komt is dus niet nodig, want banen zijn er echt wel.

“Een baan op de spoedeisende hulp schrikt jongeren waarschijnlijk ook af, omdat je al jaren in het vak moet zitten om hier terecht te komen. Het is een lang proces. Doorgroeimogelijkheden zijn er ook niet veel, dus je carrière is erg beperkt. Een voordeel is wel: je hebt geen studieschuld, je opleiding wordt betaald. Geen dag is hetzelfde en er is altijd een uitdaging. Het is een prachtig vak.”

Dankjewel Coby.

Door: Coen Gijbels