Sleepwet debat Tilburg

‘Die sleepwet, dat is écht met een kanon op een mug schieten’, verkondigt Hans Smolders (LST) ferm tijdens het debat afgelopen woensdag 21 februari. Hier werd door verschillende Tilburgse gemeenteraadsleden aan de hand van stellingen gesproken over de Wet op inlichtingen en veiligheidsdiensten 2017.

De Peilbus van organisatie ‘Dichter Bij De Burger’ streek neer in de FHJ (Fontys Hogeschool Journalistiek) in Tilburg tijdens huntour door Nederland. Ze probeerden de discussie over het referendum dat plaatsvindt op 21 maart opgang te brengen en zo meer mensen geïnformeerd naar het stemhokje te sturen. Vandaag houden ze een debat met lokale politici, waar burgers zowel fysiek als via de livestream aanwezig kunnen zijn.

De sleepwet

De wet die ter discussie staat: de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 – die ook wel de sleepwet wordt genoemd-, is de vervanger van die uit 2002. In het proces van digitalisering, zijn sindsdien steeds meer mensen internet gaan gebruiken. Waar vroeger communicatie plaatsvond via satellieten, loopt die nu veelal via kabels. Denk aan mobiele telefoons, laptops en andere apparaten die bijvoorbeeld via een wifi-verbinding aan kabels gekoppeld zijn. Deze informatie mogen de veiligheidsdiensten (AIVD en de MIVD) vandaag de dag, door de oude wetsregeling, slechts deels onderscheppen en controleren.

Door de nieuwe wet mogen de AIVD en de MIVD meer van deze informatie onderscheppen. Het doel is om met die gegevens, kwaadwillende personen te traceren, voordat ze actie kunnen ondernemen. Dit betekent echter ook dat informatie van niet kwaadwillende personen terecht kan komen bij de veiligheidsdiensten, waardoor er een privacy kwestie ontstaat.

Het debat

Studenten, docenten en andere geïnteresseerden lopen de aula van de journalistiek school binnen, die voor een middag is omgebouwd tot podium voor de lokale politici. De achtergrond van het debat wordt gevormd door een dieprode muur, die de te doorbreken muur tussen de politiek en burgers voorstelt. Nadat Sid Lukkassen (VVD), de middag opent, worden alle andere aanwezige gasten voorgesteld. Hans Smolders (Lijsttrekker LST), Jan Heijman (Lokaal in de kamer en wethouder gemeente Bladel) en Oscar van Dunsschoten (Lijsttrekker VVD).

Tweesplitsing

Er blijken al snel twee zeer duidelijke meningen op het podium, wanneer het aankomt op het wel of niet invoeren van de sleepwet. Van Dunsschoten (VVD) verkondigt duidelijk dat hij absoluut vindt dat de wet ingevoerd moet worden: ‘‘De huidige criminaliteit is ontzettend gevaarlijk en trekt zich nergens wat van aan, een onderschat probleem. Ik vind dat we alles moeten doen om de politie te helpen bij het vangen van die criminelen. In veel gevallen rent de politie momenteel met handen op de rug achter de criminelen aan.’’ Later benoemt hij de drugsproblematiek in Tilburg daar als voorbeeld van. Uit het publiek volgt daar een kritische reactie op: ”Alsof de AIVD en MIVD zich bezighouden met drugsproblemen of lokale politiekorpsen?’’ Van Dunsschoten reageert daarop ontwijkend: ‘‘Die problematiek is veel groter dan je denkt. Daarnaast: die angst voor het feit dat met de wet de veiligheidsdiensten ‘alles’ van je weten… Dat begon bijvoorbeeld al toen er camera’s in de binnenstad werden opgehangen en de kreten: “Oh, dan kan ik niet meer over straat met mijn geheime vriendinnetje zonder dat mijn vrouw het ziet!”. Als je daar op straat loopt… dan loop je daar al openlijk. Dan kan je vrouw je al zien. Datzelfde geldt nu, met betrekking tot de nieuwe wet.’’

Direct daarop varen Smolders (LST) en Lukkassen (VVD) flink tegen hem uit. Ze vinden beide dat het dan een totaal ander verhaal betreft. Lukkassen: ‘’Als je over dat soort dingen stiekem moet doen, dan heb je eerder een probleem in je relatie.’’

Smolders vindt de Sleepwet ook onnodig: ‘’Het heet niet voor niets een sleepwet, je gaat met een kanon op een mug schieten. Je gaat onnodig veel informatie binnenhalen. Natuurlijk zijn er goede argumenten te vinden waardoor je de mensen bang kunt maken, die gaan denken dat we nu de terroristen niet op kunnen pakken.’’ Een stem uit het publiek valt hem bij: ‘‘Waarom zouden we ze überhaupt nog meer toestaan te controleren? Ze kunnen nu al mensen in Rusland hacken.’’

Een van de gespreksleiders brengt onder de aandacht dat niet-relevante informatie – gegevens van mensen zonder kwade bedoelingen – zo snel mogelijk zal worden verwijderd. Het gaat om de bescherming van het volk. Te vaag, vindt Smolders. Er moet eerst meer duidelijkheid komen, want hoe kunnen burgers stemmen bij een Referendum, als ze niet écht kunnen begrijpen waar het om gaat. Weer een reden voor hem, om op dit moment te kiezen voor een stem tégen de wet. De vraag of en waarvoor er gestemd gaat worden, wordt ook Heijman (Lokaal in de kamer en wethouder gemeente Bladel) gesteld. Die zegt ook dat hij tegen de wet zal stemmen: ‘‘Als onderzochte – burger onder de aftapwet – moet je beter op de hoogte gehouden worden van wat er met je gebeurt. Dat is nu te onduidelijk. Als burger heb je vrijheid van meningsuiting, maar je hebt ook het recht om die mening voor je te houden. Ik vind dat als je je mening bij je wilt houden, dat die dan ook niet gecontroleerd mag worden door de Staat.’’

Over één ding lijken de heren het eens en in die strekking sluit Lukkassen – die eerder de middag opende – het debat ook: ‘’Gebruik je stem. Zelfs als jij niet aan politiek doet, doet politiek aan jou.’’

Mocht je nog niet weten wat je wilt gaan stemmen?

De livestream van het debat is volledig terug te vinden op

In de volgende drie bronnen worden de wet aanpassing, de argumenten voor- en tegen de wet uitgebreid belicht.