Senioren hollen achter het digitale tijdperk aan

Alle buurtbibliotheken in Utrecht bieden wekelijks speciale computercursussen voor ouderen. In bibliotheek Hoograven is deze dinsdagochtend vooral 65-plussers aanwezig. Er wordt gezucht en gesteund: “Een grote hindernis is dat je niet meekunt met de tijd, maar dat het wel van je verwacht wordt als senior.”


Dinsdag 10:00 uur in de ochtend slenteren de eerste paar senioren naar binnen voor de inloop-en ontmoetingsochtend voor ouderen met vragen over computers, taal en wat er in de wijk te doen is. Op de eerste verdieping bevindt zich een afgezonderde ruimte die in een rijenopstelling is ingericht. Links, rechts en in het midden heb je tafels met computers staan. Het geluid van het koffiezetapparaat staat aan. “Doe mij maar een kop koffie zonder suiker,” zegt Truus (73) in haar groene lange regenvest.

Marjo (61) is een ict’er die er rondloopt en de ouderen helpt wanneer ze vast lopen of aan het werk gezet moeten worden achter de computer. “Alle bibliotheken bieden een keer per week computer cursussen aan, behalve de centrale bibliotheek. Dit initiatief is vanuit de gemeente Utrecht in gang gezet. Wij hebben altijd twee scholieren die mij ondersteunen om de ouderen te begeleiden. Het kan namelijk heel druk zijn en dan wil je alsnog iedereen kunnen helpen. Het fijne aan de studenten is dat ze van verschillende culturen afkomstig zijn. Dit maakt het communiceren en het uitleggen van informatie met de buitenlandse ouderen gemakkelijker.” Terwijl Marjo haar koffie bijvult bij het koffiezetapparaat, rolt ze de hals van haar rode kooltrui omlaag en hangt ze haar jas op de kapstok. “Ik ga weer een kijkje nemen bij de ouderen voordat ik ze te kort doe,” zegt ze haastig.

Tijdens de inloop-en ontmoetingsochtend komen senioren bijeen om digitaal vaardiger te worden. Zij leren omgaan met een computer, hoe ze social media kunnen gebruiken en krijgen cursussen over digitaal zakendoen met de overheid. Senioren met verschillende culturele achtergrond verzamelen zich tijdens deze bijeenkomst om van alles te leren. Sommigen komen om Nederlands te leren typen en de anderen komen om te oefenen met Word Exel. De een heeft moeite met tikken op een toetsenbord en de ander heeft moeite met inloggen op een account.

“Het is een grote frustratie om met computers om te gaan,”zegt Wilma (71), met trillende handen tikt ze letter voor letter voorzichtig haar gegevens in. “Telkens moet ik mijn kinderen om hulp en begeleiding vragen. Als gevolg van dit modieuze digitale tijdperk wordt je twijfelachtig en angstig. Door alles wat er online moet gebeuren ben ik onzeker om mijn persoonlijke gegevens digtaal verkeerd te gebruiken.” Ze doet haar zwart witte gestippelde jasje uit van de warmte en legt haar bruine vintage tasje op de grond.

Politieke Partij de PvdA van Utrecht had op 25 september 2018 een motie ingediend (“digitale tijdperk en ouderen.”) Dit was om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan blijven doen in de toenemende digitalisering van onze samenleving. De Algemene Rekenkamer geeft aan dat rond 2.5 miljoen Nederlanders het moeilijk vinden om te werken met digitale apparaten, zoals een computer, smartphone of een tablet. 1.2 miljoen Nederlanders hebben nog nooit internet gebruikt. Met deze motie wil de Utrechtse afdeling van de PvdA Utrecht voorkomen dat mensen worden buitengesloten. Daarvoor is het nodig dat digitale diensten veilig zijn en beter aansluiten op de gebruiker. De vier hoofddoelen waarop de partij zich op wil focussen zijn:

1. Digitale diensten voor iedereen makkelijker maken
2. Mensen helpen om met digitalisering om te gaan
3. Uitleggen wat de gevolgen van digitalisering zijn
4. Samenwerken met andere bedrijven en organisaties.

Conchita (69) voelt zich inderdaad buitengesloten. “Er wordt geen rekening gehouden met ons als ouderen,” zegt ze. “Ik kan het apenstaartje niet vinden op het toetsenbord.” roept Conchita gefrustreerd naar de ict docent, terwijl ze probeert in te loggen op haar Digid account. “Het hele rataplan om alles digitaal te doen is verwarrend voor mij. Alle persoonlijke gegevens en wachtwoorden die je als oudere moet onthouden is niet te doen. Wij ouderen zijn anders opgegroeid en daarom is er een digitale achterstand.”

Conchita geeft aan dat ze moeite heeft met de digitale procedure van het ziekenhuis. Ze geeft aan dat ze dingen lastig vindt zoals: afspraken maken, afspraken annuleren of medicijn-recepten opvragen bij de huisarts, omdat het met de computer gedaan moet worden. “Vroeger paktten wij de telefoon en maakten we een afspraak. Nu hang je overal meer dan 15 minuten in de wacht aan de telefoon. Je bent dan genoodzaakt om je administratie digitaal in orde te maken als het spoed heeft.” Terwijl ze inlogt op haar account zoekt ze haar wachtwoord op, die ze heeft opgeschreven in een boekje dat ze uit haar paarse bloemetjes tas haalt. “Hebbes! Roept ze opgelucht.”

Terwijl de ouderen een voor een vertrekken, maakt Marjo nog snel een babbeltje met Truus en Wilma. “Zo dames, jullie hebben weer goed gewerkt vandaag, zegt ze.” Waarop de dames antwoorden, “we moeten wel.”