‘Van schrik legde hij mij op het veld en rende weg’

Het verhaal van Shank Ali

Shank Ali, een negentienjarige vluchtelinge uit Irak die in 1999 samen met haar gezin naar Nederland vluchtte. De aanhangers van Saddam Hussein tergden de Koerdische familie zodanig dat zij genoodzaakt waren te vluchten. Onder het genot van een kopje koffie vertelt Shank wat haar gezin heeft meegemaakt. Een aangrijpend en verbijsterend verhaal dat voor een autochtone Nederlander, geboren in alle luxe die dit land met zich meebrengt, een ver van zijn of haar bed show is.

 

Waarom ben je gevlucht?

afbeelding-1-interview-sandrineMijn vader was tegen Saddam Hussein, de Irakese dictator toentertijd. Saddam was goed voor de mensen die achter zijn manier van regeren stonden, maar als je tegen hem en zijn beleid was dan moest je uitkijken.

In die tijd moest iedereen een foto van Saddam in zijn woonkamer hebben hangen, maar mijn vader weigerde dit te doen. Hij zei altijd: ‘ik zal nooit in mijn leven op hem stemmen, ik heb geen respect voor die man’. Daardoor is hij opgepakt en is hij een tijd gevangen genomen. In die tijd moesten de gevangen van Saddam Hussein voor hem werken. Heb je de muur om Saddams huis wel eens gezien op een afbeelding of in het nieuws? Die heeft mijn vader samen met andere gevangenen gebouwd.

Dat was overigens niet de enige keer dat mijn vader is opgepakt. Hij belandde wel vaker in de cel voor een paar dagen zonder dat hij echt iets had misdaan.

Die pesterijen werden hem te veel. Uiteindelijk besloot hij voor een tijdje naar Nederland te gaan, om nog meer gevangennemingen te voorkomen.

Omdat de situatie in Irak niet verbeterde, heeft mijn vader besloten om zijn gezin over te brengen naar Nederland. Ik ben toen samen met mijn moeder, mijn oom, mijn broer en mijn zus gevlucht.

 

Kan je me wat meer vertellen over de reis naar Nederland?

Ik was anderhalf toen we vluchtten. Ik kan me van de reis niets herinneren omdat ik zo jong was maar ik ken de verhalen van mijn broer en moeder.

De reis naar Nederland liep ontzettend vermoeiend. Samen met een groep van ongeveer dertien man zijn we, met behulp van een mensensmokkelaar, weggegaan uit het dorpje waar we toen woonden.

afbeelding-2-interview-sandrine

We zijn eerst naar Turkije gegaan, daar zijn we opgepakt en weer teruggestuurd naar Irak. Kort daarna deden we een nieuwe poging. Toen we opnieuw in Turkije waren en in de nacht over een veld liepen, werden we betrapt door een Turkse boer die dacht dat wij dingen van zijn land stalen. Hij begon te schieten. Ik werd op dat moment gedragen door een man, een van de andere vluchtelingen. De man die mij droeg schrok zo van die schoten dat hij me op het veld had gelegd en was weggerend. Mijn moeder kwam daar pas achter toen ze uit het zicht waren van de boer. Ze schrok zich natuurlijk helemaal dood. Samen met die man is ze teruggegaan naar de boer om te smeken of ze mij van het land mocht halen. Uiteindelijk vonden ze me, maar dat zorgde er wel voor dat we weer opgepakt werden. We zaten drie dagen in de Turkse gevangenis. Daarna ging onze reis verder naar Griekenland, waar we wéér zijn opgepakt en terug naar Turkije zijn gebracht. Dit was voor mijn moeder heel zwaar, zo zwaar dat ze eigenlijk niet meer wilde vluchten. De derde keer ging de reis gelukkig veel beter, totdat we bij Italië aankwamen. Daar hebben we nog een week lang vastgezeten. Omdat de reis zolang duurde dachten de mensen in Nederland dat wij dood waren. Na een week mochten we bellen vanuit Italië om te zeggen dat we naar Nederland kwamen. Uiteindelijk zijn we met de trein vanuit Italië naar Nederland gegaan. En ik ben blij dat we hier nu zijn.

 

De heldere manier waarop Shank haar verhaal doet geeft aan dat ze dit vaker heeft gedaan. Ze heeft wel vaker voor groepen mensen gesproken over het zijn van een vluchteling. Daarbij merkte Shank dat mensen het altijd erg interessant vonden en dat zijzelf, of wellicht de vluchteling in het algemeen, beter begrepen werd.

 

Wil je doorgaan met dat soort lezingen of wil je misschien op een andere manier de vluchteling helpen?

Ik studeer hbo Rechten aan de Hogeschool Utrecht. Ik hoop mijn propedeuse dit jaar te behalen en me later te kunnen specialiseren in internationaal- of vreemdelingenrecht. Zo kan ik mijn steentje bijdragen aan het helpen van de nieuwe vluchtelingen. Ik weet hoe het is om een vluchteling te zijn, dus ik denk dat ik ze beter begrijp en daardoor beter kan helpen. Als ik dan ook de theorie van het vluchtelingenrecht ken, is het compleet. Ook wil ik eigenlijk nog vrijwilligerswerk gaan doen, maar voor nu focus ik me op mijn school.

 

Een laatste vraag dan nog:

Wat zou je de Nederlandse mensen graag mee willen geven over vluchtelingen?

Luister naar hun verhalen en kijk ook naar de feiten. Natuurlijk zitten er gelukszoekers tussen, maar laten we alsjeblieft niet de mensen vergeten die écht asiel nodig hebben. Daarbij is er bewezen dat vluchtelingen goed zijn voor de Nederlandse economie. Verwelkom ze en help ze, ze zijn hier niet voor niets.

 

En zo komt er een einde aan dit fijne en openhartige interview met een jonge vrouw die voor veel mensen een rolmodel zou kunnen zijn. Ik leerde vandaag dat je zelfs met een ontzettend lastige start van het leven, er toch iets moois van kan maken, as long as you stay positive. En terwijl Shank haar laatste slokje koffie naar binnen sipte, besefte ik dat ik door haar intrigerende verhaal compleet was vergeten om van mijn thee te drinken. Ik had nog iets geleerd. Koude thee is niet helemaal mijn ding.

 

Door: Sandrine Weerdmeester