Roda JC Kerkrade: crisismanagement zonder visie

 

Door: Jasper Kluten

In de reeks ‘voetbalclubs in verval’ ga ik zowel Nederlandse als buitenlandse clubs langs. Deze clubs kennen allemaal een rijke historie maar zijn door prestaties zowel op-als buiten het veld de laatste jaren in een verval geraakt. Waar zit de kern van deze aanhoudende malaise en waar zou de club hoop uit kunnen putten voor een betere toekomst. In deel I van deze reeks: Roda JC Kerkrade, de koempelclub zonder visie.

 

 

“We hebben werkelijk tegen een berg gespeeld. Alleen maar verdedigers, iedereen op eigen helft. Kom op, zo’n grote club. Ze zijn echt van een voetstuk afgedonderd met dit voetbal. Daar komen de mensen toch niet voor kijken?” zijn de keiharde woorden van Telstar-trainer Mike Snoei na de 4-0 zege van zijn ploeg op Roda JC op tweede paasdag. vijf dagen later spelen ‘de koempels’ voor hun laatste kans tegen nummer zes FC Den Bosch. Alleen een winst kan de ploeg naar de play-offs voor promotie leiden. De koempelclub verzuimd: ook de Noord-Brabanders zijn te sterk en winnen, in het voor een derde gevulde Parkstad Limburg stadion, met 0-2. Roda JC, de club met 44 jaar Eredivisie-ervaring, zal ook komende seizoen actief zijn op het tweede niveau van Nederland, de Keuken Kampioen Divisie.

 

Gifbeker

Steeds als een nieuw seizoen bij de club uit Kerkrade begint is er hoop om, na wederom een uitzichtloos jaar, weer stappen vooruit te maken. Feit is dat de laatste seizoenen de voorbereiding uitsluitend gebruikt werd om puin te ruimen. Waar andere clubs hun selectie al vroeg op orde hebben, ging het binnen de muren van de Kerkradenaren maar weer eens over: interne onrust, noodplannen en saneringen. Zo ook dit seizoen waar Roda JC, na de degradatie van afgelopen seizoen, maar weer eens op ‘-20’ moest beginnen aldus technisch directeur Harm van Veldhoven en inmiddels ex-trainer Robert Molenaar. Roda JC zou dit seizoen gebruiken als ‘tussenjaar’ om: de club weer op te bouwen, passie en strijd de boventoon te laten voeren en vooral om ‘rustig te blijven’. De selectie van de koempels is door de degradatie uitgekleed en de club is zodoende geen directe kampioens/promotie-kandidaat. Robert Molenaar krijgt als doelstelling mee om zijn spelers ‘passie en strijd’ te laten tonen op het veld. De club spreekt weinig tot geen ambitie uit en de club laat de supporters in het ongewis over de nieuwe plannen van de club. Met resultaat: supporters zijn het zat en de seizoenkaart-aantallen lopen ver terug. Diep in de zomer van 2018 komt vervolgens het bericht dat Roda JC, in afwachting van een nieuwe eigenaar, wordt geleid door een groep ondernemers uit het Limburgse land, die zich de ‘G7’ noemt. Zij hadden het doel om Roda JC stap voor stap weer op te bouwen en financieel gezond te maken. Maar op moment van schrijven (mei 2019) is er nog steeds geen plan gepubliceerd over een mogelijk reddings-scenario. Bestuurlijke beloftes zonder uitkomst en interne onrust, het is een traditie geworden binnen de ooit zo gemoedelijke Limburgse subtopper.

 

 

Ontslagen hoofdtrainer Robert Molenaar en diens opvolger: beloften-trainer Eric van de Luer. (bron: rodajckerkrade.nl

Het glansrijke verleden

In de jaren 90 kent Roda JC haar hoogtijdagen. De koempels bestormen jarenlang de subtop van Nederland en zijn met hun verzorgde voetbal een waardige vertegenwoordiger van Nederland in Europa. Het hoogtepunt volgt in het seizoen 1994/95 waarin ‘de mijnwerkers’ ,onder leiding van Limburger Huub Stevens, de laatst overgebleven titel-concurrent zijn voor het Ajax van Louis van Gaal. De Amsterdammers verslaan op dat moment haast iedere tegenstander zowel in Nederland als in Europa, maar komen tegen Roda JC twee keer niet verder dan 1-1. Roda oogst lof voor hun gedurfde aanvalsspel, maar komt uiteindelijk toch niet over de superieure Ajacieden heen en eindigt 2e. Er volgen in 1997 en 2000 ook nog eens 2 KNVB-Bekers voor de Kerkradenaren.

Feest in de kuip na het winnen van de KNVB Beker (2000)

In de finale was NEC geen partij voor ‘de koempels’: 4-2. (bron: google.com)

 

Suikeroom en droombestuurder

De stille kracht van het Roda van de jaren 90 mag Arnold Hendriks wel genoemd worden. De vastgoed-en textielhandelaar, uit het Limburgse Renkum, wist met een snugger aan-en verkoopbeleid Roda JC in lengte van jaren te behouden voor de subtop van Nederland. Hij had voltreffers met het aantrekken van: Mark Luijpers, Tijani Babangida, Max Huiberts én huidig hoofdtrainer: Eric van de Luer. Toenmalig stadion ‘sportpark kaalheide’ vormde een bedreiging voor alle gevestigde clubs in Nederland. Een van de stippen op de horizon was de realisatie van een nieuw stadion én dat kwam er: het Parkstad Limburg Stadion.

De droom van Hendriks werd werkelijkheid, in 2000 werd het Parkstad Limburg stadion geopend.

 

De terugval

Na de successen van de jaren 90 en de realisatie van het nieuwe stadion kwam de klad erin voor ‘de trots van het zuiden’. Waar de verwachting was dat het nieuwe stadion Roda JC onder andere zou garanderen van jaarlijks Europees voetbal, werd dit in 2005 voor het laatst gehaald. De club maakte minder winst en moest vaak genoegen nemen met een plek in de grijze middenmoot van de Eredivisie. Er waren nog wel een aantal uitschieters naar boven, maar Roda leek ieder jaar stapje voor stapje verder weg te zakken op de ranglijst. We schrijven november 2008 als oud-trainer Sef Vergoossen zich, middels het oprichten van een groep, sterk maakt voor het ontstaan van een fusieclub tussen Roda JC Kerkrade en aartsrivaal Fortuna Sittard. Belangrijkste doel is het realiseren van een financieel stabiele subtopper in Nederland. Supporters van beide kampen zijn woest en protesteren op elk mogelijke wijze tegen dit lot. De fusie lijkt in februari 2009 in kannen en kruiken en ‘Sporting Limburg’ zal vanaf het seizoen 09/10 haar intrede maken in het Nederlandse betaalde voetbal. Maar in april komt er een bizarre omwenteling: er blijkt onvoldoende draagvlak voor de nieuwe club en beide clubs blijven onafhankelijk van elkaar opereren. Op sportief vlak ontkomt Roda JC dat seizoen ternauwernood aan degradatie: op woensdag 3 juni 2009 overleefd Roda JC, letterlijk en figuurlijk ‘twee voor twaalf’, de strafschoppenserie tegen Eerstedivisionist Cambuur en blijft hierdoor behouden voor de Eredivisie. Het is een opmaat voor jarenlange onrust binnen de ooit zo geroemde koempelclub.

 

Incidentele opleving

Onder toenmalig technisch directeur Martin van Geel wordt een nieuw realisme gepredikt. Roda JC moet uit de financieel zorgwekkende categorie 1 komen (onder curatelen van KNVB) en kan doordoor geen transfersom ophoesten. Van geel presteert in de jaren 09/10 en 10/11 het onmogelijke door, veelal met huurspelers, Roda JC respectievelijk 8e en 6e te laten eindigen. Dit levert de Brabander een transfer op naar Feyenoord. Dat we in deze seizoenen spreken van een opleving laat opvolger Marcel van en Bunder zien: in seizoen 11/12 loopt Roda JC play-offs voor Europees voetbal mis (10e) en het seizoen erna zakken de kerkradenaren helemaal door het ijs en moeten wederom via de nacompetitie het vege lijf zijn te redden.

 

Paniekvoetbal – “dit mag nooit meer gebeuren”

26 mei 2013 weet Roda JC zich, via 2 rake vrije trappen van Mark-Jan Fledderus, te verzekeren van het 41e opeenvolgende jaar (!) Eredivisie. Ruud Brood en Marcel van den Bunder zetten in de daaropvolgende zomer alle zijlen bij om niet nog zo’n ‘rotseizoen’ mee te maken. De voertaal binnen Roda JC moet weer Nederlands worden; dit resulteert in de aankopen van geroutineerde eredivisie-krachten. Ook wordt toptalent Anouar Kali aan de selectie toegevoed. De bookmakers zijn eensgezind: Roda JC eindigt tussen plek 8 en 12. De selectie blijkt echter al snel onevenwichtig samengesteld en intern bulkt het van de strubbelingen omtrent de macht binnen de club. De club zakt ,ondanks de investeringen van de zomer, steeds verder weg op de ranglijst met als triest gevolg: de eerste degradatie uit de clubhistorie in 2014.

 

Vreugde en verdriet in twee beelden respectievelijk: Mark-Jan Fledderus die met 2 rake vrije trappen zorgt voor handhaving (2013, links) en een 18e plek met de onafwendbare degradatie tot gevolg (2014, rechts)

 

Snelle terugkeer en structurele onrust

Het is even wennen, de Eredivisie zonder Roda JC voelt voor supporters als de Champions League zonder Cristiano Ronaldo. Roda past zich echter met een sterke selectie moeiteloos aan en heeft al snel samen met mede-degradant NEC koppositie te pakken. Echter waar NEC na de winter doorgaat met winnen stokt de motor bij Roda JC na de kerst. Roda is wederom gedoemd tot het spelen van play-offs om nu eens een keer de omgekeerde weg, promotie, te bewandelen. Hetgeen lukt: na FC Emmen te hebben uitgeschakeld, keert Roda JC door een overwinning op NAC Breda (31 mei 2015), na een jaar afwezigheid, terug in de Eredivisie. “Het was een rotseizoen in de Eerste Divisie, maar de club is weer waar het hoort” zijn de woorden van linksback Ard van Peppen. “Laten we nu met zijn allen hopen dat we alleen nog maar kunnen jubelen als we vanuit de Eredivisie in prijs winnen” zegt directeur Wim Collard stellig. Roda JC lijkt geleerd te hebben van het verleden en kan weer opnieuw gaan bouwen ín de Eredivisie!

 

Een uitzinnige Tom van Hyfte heeft Roda JC zojuist in verlenging naar promotie geschoten (NAC-Roda JC 1-2, 31 mei 2015) (bron: fcupdate.nl)

 

Maar nog geen half jaar later (2016) lijken de problemen zich weer op te stapelen voor de koempels: de club zit op de rand van faillissement en handelaar Frits Schrouff behoedt de club voor deze tragische gebeurtenis. Roda JC lijkt tijdens de winterstop wederom te behoren tot de zwakke broertjes in de Eredivisie (16e). Het is het moment dat, de niet onomstreden technisch directeur Ton Caanen, de portemonnee besluit te trekken: maar liefst 10 nieuwe spelers moeten de club behoeden voor een degradatie. “Zoveel spelers moeten aantrekken is een incidentele gebeurtenis en zal niet meer voorkomen” zijn de woorden van de technische directeur uit Geleen. Roda voorkomt dat seizoen ternauwernood degradatie uit de Eredivisie en eindigt 1 punt boven de streep. Echter zijn de dagen van toenmalig coach Darije Kalezic, meteen na het eind van het seizoen geteld. Mede door het uiten van onvrede over technisch directeur Ton Caanen, wordt de Bosniër op non-actief gesteld.

 

 

 

 

 

 

Darije Kalezic, hoofdtrainer seizoen 2015/16 (bron: google.com)

Het lijkt een truc van de leiding van de Kerkraadse club om de ‘lastige’ Kalezic uit de weg te ruimen, zodat de nieuwe hoofdtrainer tevens oud-spits Yannis Anastasiou, kon worden gepresenteerd. In Juli 2016 wordt de Griek gepresenteerd. Roda zou na een moeizaam seizoen, met behulp van aanvallend georganiseerd voetbal, weer een aanval moeten doen op de middenmoot in de Eredivisie. Drie maanden later staat de club echter laatste in de Eredivisie en moet het, met een ultra-verdedigend systeem, haar puntjes zien te sprokkelen in een nieuwe degradatiestrijd. Het is voor de technische man Caanen weer reden om in januari een stortvloed aan spelers binnen te halen: nu werden er zelfs 12 nieuwelingen naar Kerkrade gelokt, allemaal dankzij het geld van Zwitsers-Russich investeerder Aleksei Korotaev. Zijn investering in de winter van 2017 (2 miljoen) werd gretig opgebruikt door Caanen en consorten om Roda JC te behoeden voor degradatie. Roda JC kreeg de naam ‘vreemdelingenlegioen’ meermaals toegewezen en van beleid op lange termijn, was met de nieuwe aanwinsten die veelal gehuurd werden, geen sprake. Roda JC had veel minder ingekocht dan het jaar ervoor en eindigde op de 17e positie in 2017. Hetgeen betekende play-offs tegen degradatie. Na Helmond Sport in de eerste ronde, zij het met afbraakvoetbal te hebben uitgeschakeld, is het uitgerekend aartsrivaal MVV Maastricht dat de tegenstander van Roda JC is in de finale. Waar de strijd in Maastricht onbeslist blijft (0-0), is het in Kerkrade lange tijd MVV dat lakens uitdeelt. Toch scoort Roda JC in de 34e minuut door een kopbal van Daryl Werker. Mede door een onterechte rode kaart van Nick Kuipers (MVV) en het niet benutten van de kansen, weet MVV niet meer tegen te scoren en ontsnapt Roda JC wederom, na 2009 én 2013, aan degradatie. Inmiddels is technische man Ton Caanen ontslagen. Dit omdat hij zijn werk bij Roda JC, in nood, liet vallen voor scoutingswerkzaamheden voor de club in Colombia. Inmiddels is ook bekend dat potentieel nieuwe eigenaar Aleksei Korotaev, wegens jurisprudentie zaken vastzit in zijn thuisstad Dubai. Zijn bezittingen worden bevroren en Roda JC blijft wederom stuurloos en zonder geld achter. De club gaat een zomer in met een onzekere toekomst.

 

“Roda redt het wéér, zoals zo vaak via de play-offs” – Mark van Rijswijk, commentator Fox Sports (Roda JC-MVV 28 mei 2017)

 

Puin ruimen en tweede degradatie

Onder nieuwe technisch directeur Harm van Veldhoven lijkt Roda JC in een rustiger vaarwater te komen. Met Robert Molenaar wordt een hoofdtrainer aangesteld die een realistisch spelbeeld voorschrijft en er worden maar enkele spelers aangetrokken. Ondanks dat de eerste seizoenshelft met een 18e plaats dramatisch verloopt, lijken de gezichten al veel positiever te staan ten opzichte van een jaar geleden. In de tweede seizoenshelft speelt Roda JC aan de hand van uitblinkers Simon Gustafson en Donis Avdijaj vaak heel fris en aanvallend voetbal. De club verlaat al snel de 18e stek en lijkt zelfs een tijdje in de race voor directe handhaving. Toch blijft de club sommige wedstrijden onnodig verliezen en zal ze ook dit jaar zich moeten opmaken voor nacompetitie. Roda JC had goodwill gekweekt in de laatste weken van de Eredivisie en dus leek het ditmaal goed te komen. Maar schijn bedriegt: Roda JC blijkt los zand op de momenten dat er strijd geleverd moet worden en gaat al in de tweede ronde van de play-offs kopje onder tegen nota bene Almere City FC (9e in de Eerste Divisie). Roda JC is ondanks een realistischer beleid wederom gedegradeerd naar de Eerste Divisie. Er volgt een exodus van spelers (16 spelers) en er worden er slechts een handvol voor teruggehaald. De rest van de selectie wordt aangevuld met jeugd.

 

Dramatisch seizoen in de Eerste Divisie

Op bestuurlijk vlak moet een groep ondernemers (G7), samen met technisch directeur Harm van Veldhoven, zorgen voor een stappenplan dat de club binnen enkele jaren weer terug loodst naar de Eredivisie. Het langetermijndenken staat centraal. Jeugd laten doorstromen in combinatie met ervaring is het credo en trainer Robert Molenaar zorgt, gezien de eerste seizoenshelft (5e), voor een prima balans in de jonge ploeg. De jonkies onder leiding van Molenaar verrassen in een aantal wedstrijden, maar zakken in sommige ook volstrekt door het ijs. In Januari wordt maar net naast de tweede periode gegrepen en Roda JC lijkt zicht moeiteloos te plaatsen voor de play-offs. In Maart zakt de ploeg door een aantal teleurstellende resultaten echter verder weg en van Veldhoven besluit trainer Molenaar te ontslaan. Onder belofte trainer Eric van de Luer gaat het echter niet beter en Roda JC zakt zelfs verder weg op de ranglijst. Onder andere door gênante nederlagen tegen Helmond Sport en Telstar (beide 4-0) worden het uiteindelijke doel (play-offs) niet eens gehaald. Een plan voor de komende jaren is tot op heden nog niet gepresenteerd aan de fans en iedereen die Roda JC een warm hart toedraagt. Roda JC staat een hele roerige zomer te wachten waarin de club wederom moet beginnen aan iets waar ze gewend aan zijn geraakt de laatste jaren: puinruimen. De vraag aan het eind van dit seizoen zal zijn: heeft Roda JC met het ontslaan van haar trainer niet wederom gehandeld vanuit paniek?