‘Het recht op privacy staat niet voor niks in de grondwet!’

Nadat er volop werd geprotesteerd tegen de invoering van de ‘sleepwet’, komt er een referendum. Rico Brouwer, nummer drie op de kandidatenlijst van de Piratenpartij, vindt dat de regering met deze wet te ver gaat.

De Wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WIV), ook wel de sleepwet genoemd, geeft de AIVD de mogelijkheid om massaal gegevens en communicatie af te luisteren. Denk hierbij ook aan social media, zoals Skype, Facebook en WhatsApp. Gesprekken die je daar voert kunnen makkelijk door de AIVD worden opgepikt. Brouwer vertelt waarom de invoering van de sleepwet een negatieve invloed zal hebben op de democratie.

Door: Martijn Wessels

© Pxhere

De Piratenpartij steunt als een van de weinige het referendum en is tegen de ‘sleepwet’. Waarom denkt u dat alle grote partijen hier toch mee instemmen?

“Eén van de punten van de Piratenpartij is dat je het recht hebt om vrij met iedereen te kunnen praten, zonder dat je wordt afgeluisterd wanneer je gesprekken voert in je huiskamer of op apps als Skype en WhatsApp.Als je mij vraagt waarom andere partijen dat niet hebben, dan ontbreekt het ze of aan een goede visie op de samenleving, of ze snappen het belang van het recht op privacy niet. Wanneer je niet vrij met elkaar kunt praten, dan kan je ook niet vrij de macht controleren. Ik geloof dat onze huidige regering geen problemen heeft met de inbreuk op privacy, aangezien zij degenen zijn die door burgers worden gecontroleerd. Het recht op privacy staat niet voor niks in de grondwet!”

© RTLNieuws

Waar trekken we volgens u dan de grens, als het gaat om privacy?

“Als het gaat om gericht strafrechtelijk onderzoek vind ik het ‘zoeken’ in andermans gegevens prima. Maar door ongericht mee te lezen en te luisteren via persoonlijke social media accounts en telefoongesprekken, maak je het onmogelijk om aan democratische controle te doen. Dat is waar onze grens ligt: gericht gegevens doorspitten, omdat je een echte aanleiding hebt. Daar moet je vervolgens nog wel verantwoording voor kunnen afleggen.
Wanneer de Wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten straks daadwerkelijk wordt ingevoerd, mag de AIVD alles van iedereen afluisteren. Ze mogen dan zonder reden inbreken in je computer en telefoon, zonder daar iets over te zeggen. Dat kan en mag niet.”

Als jullie van tevoren wisten dat de Wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WIV) nog even snel werd ingediend voor de verkiezingen, hadden jullie dan anders campagne gevoerd?

“Recht op privacy en niet afgeluisterd worden was en is een van de kernpunten van de Piratenpartij. Daar is niks in veranderd en daar hebben we ook campagne op gevoerd. We wisten al dat grote partijen privacy niet zo spannend vinden. Dat het nog even snel werd ingevoerd, daar hadden we niet op gefocust.
Je moet de standpunten vinden die burgers in Nederland belangrijk vinden, om kiezers aan te spreken. Wij lopen qua punten voor de muziek uit, maar we moeten nog leren hoe wij onze punten bekender en toegankelijker kunnen maken. De agenda voor volgende verkiezingen zal meer gaan over Piratenpartij-punten dan ooit.”

Hoe kan de wet worden aangepast om de privacy van de “onschuldige” burger te waarborgen?

“Wil je als samenleving dat er een sleepnet over je land ligt, en mag dat wel? Ongericht gegevens verzamelen. Het standpunt van de Piratenpartij is dat je geen gegevens verzamelt die uit de privésfeer van mensen komt. Een aanpassing die dan sowieso gedaan moet worden is onafhankelijk toezicht, want nu gaat de veiligheidsdienst zijn eigen vlees keuren. Je moet een onafhankelijke toezichthouder hebben, die niet alleen bijhoudt wat en voor hoelang iets wordt opgeslagen, maar ook wie toegang krijgt.
Wat ook belangrijk is, is dat de nieuwe generatie hier les in krijgt. Op dit moment heeft iedereen wel een telefoon of een laptop met een camera erin. Je weet niet hoe je je apparaat veilig indeelt en hoe je het ongewenste meeluisteren afweert. Dat heb je niet geleerd op school.”

Wat kan er in de Tweede Kamer worden veranderd omtrent inbreuk op de privacy?

“Waar is de minister van digitale infrastructuur? De Tweede Kamer erkent dat ze de kennis niet heeft, maar ze maakt er geen ministerie van. Dat is niet slim. Wij als Piratenpartij zien wel graag een ministerie van ICT. Die kan gaan uitleggen hoe VPN’s werken en hoe je je kan beschermen tegen de overheid.”

Als de ‘sleepwet’ wordt ingevoerd worden we steeds meer in de gaten gehouden, denkt u dat dit gevolgen zal hebben op het uiten van onze mening?

“Toen ik jonger was ging ik weleens op vakantie naar Polen of Oost-Duitsland. Als je daar praatte met de bevolking, dan gingen de gordijnen dicht en werd er zachter gesproken. Zo’n samenleving zijn wij nu ook aan het creëren, waarin je in je eigen huis niet hardop durft te zeggen wat je vindt. Je weet dat je camera’s en microfoons in je huis hebt en je weet dat er een mogelijkheid is dat je wordt afgeluisterd. Dan voel je je niet meer vrij om met elkaar te praten. Daar wordt de samenleving niet veiliger van. Sterker nog, het wordt er onveiliger van. Dit maakt de democratische controle door burgers onmogelijk.”

Waarom vindt u het belangrijk dat er een referendum wordt gehouden?
Aangezien de regering al heeft aangegeven niks met de uitslag te zullen doen.

“In de Tweede Kamer zitten volksvertegenwoordigers. Daar zit 150 man in die zaal, namens ons allemaal. Maar als ze juist iets doen waar wij het niet mee eens zijn, hoe controleren en corrigeren wij dat dan? We hebben niet veel gereedschappen om dat te kunnen doen. We kunnen met hooivorken naar het Malieveld. Misschien komt het daar wel van; als je niks anders meer hebt dan gaat men boos de straat op. Dat is een scenario dat ik eng vind, en wat niet nodig is. We hebben een referendum, waarmee je op een vriendelijke manier kunt laten weten dat het de verkeerde kant op gaat. Je zou kunnen zeggen dat een referendum een noodrem is. Wat de Tweede Kamer nu doet is zeggen, “die noodrem bevalt ons niet zo, want mensen trekken eraan en daar hebben we last van, dus we schaffen hem gewoon af.” Het referendum is een waardeloos middel, maar wel effectief. Er wordt niet altijd naar geluisterd maar de bevolking geeft er wel een signaal mee af. Nederland zal het negeren van de uitslag van het referendum niet accepteren!”