Muziek downloaden: een kans of een bedreiging?

Door: Jip Manders

Illegaal downloaden is één van de meest actuele problemen in de muziekindustrie van dit moment. Maar hoe ziet de toekomst van de muziekverkoop eruit? Is downloaden een bedreiging voor de muziekindustrie, of juist een kans? Harco Rutgers is de drijvende kracht achter het eenmanslabel Esc.rec., en ik spreek hem over de toekomst van de muziekverkoop.

Ik heb met Harco afgesproken in zijn eigen atelier in Deventer, waar hij zich tegenwoordig bezig houdt met allerlei soorten creatieve projecten. Eén van deze projecten is het bedrijf Esc.rec. Esc.rec. is de kern van de Deventerse muziekscene en wordt door het muziekblad Gonzo Circus magazine gezien als ‘een van de honderd labels die de afgelopen jaren het karakter van de onafhankelijke muziekindustrie in België en Nederland hebben bepaald’. Het label houdt zich bezig met onder andere muziek, kunst en evenementen, en dus eigenlijk alles waar Harco passie voor voelt.

We komen tijdens ons gesprek al snel op het onderwerp downloaden. Het is een probleem waar tegenwoordig iedere persoon in de muziekindustrie wel mee te maken krijgt, en ik vraag aan hem hoe hij erover denkt. ‘Downloaden is een logisch gevolg van digitalisering, aangezien downloaden ervoor zorgt dat mensen eenvoudiger aan een bepaald product kunnen komen. Ik denk dat mensen op zich wel bereid zijn om geld uit te geven aan entertainment, maar alleen als de legale manier een meerwaarde biedt ten opzichte van een illegale manier.’

‘Ik ben nooit voorstander geweest van het opleggen van restricties wat betreft downloaden, je kunt er beter voor zorgen dat de legale manier van muziek verkopen beter aansluit op de wensen van het publiek. Met films is dat misschien nog wel meer het geval. Als je via downloaden iets kan krijgen wat alleen nog maar in Amerika verkrijgbaar is, dan moet je zorgen dat je een platform hebt waarop dit wel legaal wordt aangeboden, in plaats van boetes uitdelen aan mensen die dat willen downloaden.’

Als ik hem vraag welke methode hij dan het beste vindt om muziek legaal mee te verkopen, zegt hij dat hij Bandcamp het liefst gebruikt. Deze site biedt een platform voor artiesten om hun muziek zonder platenmaatschappij te delen met het publiek. Ook kunnen de bezoekers van de site gratis muziek luisteren en als ze willen vrijwillig betalen voor de muziek. ‘Hier haal ik de meeste inkomsten uit’, zegt Harco. ‘Ik denk wel dat dit beter werkt voor een klein label zoals wij. Ik heb het idee dat het publiek een klein label meer gunt dan een groot label, waar mensen vaak het idee hebben dat er teveel geld verdiend wordt. Dit is ook heel lang zo geweest natuurlijk. Van de winst die wordt gemaakt op de verkoop op een cd, ziet de artiest uiteindelijk maar een klein percentage.’

Gonzo Circus magazine omschreef Esc.rec ooit als ‘met twee benen in het interactieve digitale tijdperk’. Harco zei hierover: ‘Wij waren één van de eerste labels die illegaal downloaden niet als bedreiging zagen, maar er midden in gingen staan. Zo kijk ik eigenlijk alleen maar naar wat de beste manier is om muziek te verkopen en hoe ik mijn klanten kan bereiken. En als je publiek op een gegeven moment alleen maar op downloadsites zit om muziek te downloaden, dan moet je daar naar toe. Dat soort keuzes heb ik eigenlijk de hele tijd gemaakt.’

Harco gelooft er wel in dat het betalen voor muziek nog lang zal blijven bestaan. ‘Dat kan ook niet anders. Artiesten steken veel werk en moeite in het maken van hun muziek, en dat kan alleen maar zo doorgaan als er ook iets tegenover blijft staan. Als de prijs van muziek daalt, zal de kwaliteit van muziek ook dalen. Ik denk wel dat er een verschuiving plaatsvindt, maar het is bijvoorbeeld voor mensen ook steeds normaler om een Spotify abonnement te hebben. Ik denk dat dat komt omdat Spotify zich steeds beter aanpast aan de behoefte van hun klanten en omdat er steeds meer muziek op verkrijgbaar is. Ik denk dus zeker niet dat mensen niet willen betalen voor muziek.’

Hoe de muziekverkoop er uiteindelijk ook uit zal zien, Harco’s mening is duidelijk: niet bang zijn voor vooruitgang, gebruik het juist in je voordeel.