Kinderdijk; 20 jaar op de UNESCO Werelderfgoedlijst

molens van kinderdijk

Hollandser kan niet; én molens én bewolking

Op 6 december is Sinterklaas weer onderweg naar Spanje. Een goeie reden om gezellig met het gezin naar Kinderdijk te gaan want het staat alweer 20 jaar op de UNESCO Werelderfgoedlijst! Zorg dat jij één van die 400.000 mensen wordt, die jaarlijks naar dit toeristische molengebied gaan.

Kinderdijk heet zo om deze reden

Maar hoe kom je nou eigenlijk op die Werelderfgoedlijst terecht? Ieder land kan van zichzelf  ‘geschikte kandidaten’ doorgeven. Het moet dan gaan om een monument, gebied of landschap met een natuur en/of cultuurhistorische waarde. Het moet ook een onvervangbaar en uniek iets zijn. Bovendien moet de genomineerde plek een universele waarde hebben. Kinderdijk is zeker een uitstekende kandidaat hiervoor.

De bouw van deze molens, negentien stuks,  is namelijk al in de Middeleeuwen begonnen. (eigenlijk stonden er twintig molens, maar helaas is er in 1945 eentje ingestort). Bovendien wordt onze molentechnologie om land droog te kunnen maken en te houden tegenwoordig over de hele wereld nagedaan. Kinderdijk laat ook dé typische kenmerken zien van deze technologie, zoals de dijken, de pompen en de molens. Ook zijn er vier verschillende soorten te vinden namelijk: stenen molens, rietgedekte molens, achtkantige molens en een wipmolen (het oudste type molen in Nederland).

Is het terecht dat Kinderdijk op deze Werelderfgoedlijst staat? Volgens Margaret Stierman, eigenaresse van het restaurant Buena Vista in Kinderdijk, zeker wel. Zij woont inmiddels alweer een paar jaar in het dorp en is er vroeger als kind vaak geweest. “Het is een uniek en puur gebied. Zoals het ooit was gemaakt, zo staat het er nu nog. Het heeft een prachtige natuur, waar ik van hou en de molens doen wat met mij. Het haalt de Hollander in mij naar boven”.

Molens, kvarnar, mills, moinhos, 鋼廠

Het reclamespotje van Stichting Werelderfgoed Nederland over Kinderdijk eindigt met de uitspraak: ‘Ons werelderfgoed is wereldberoemd, nu in Nederland nog’. Er zijn veel meer buitenlandse toeristen dan Nederlandse toeristen te vinden in Kinderdijk. Dit komt doordat Nederland bekend staat om dingen als molens, tulpen en klompen. Je bent niet in Nederland geweest als je geen foto met een molen hebt. Nederlanders gaan er een keer heen, want het hoort wel bij Nederland, maar verder was dat het.

grappige tip Margaret

Vooral bij Aziaten is Kinderdijk populair. “Voor ons zit er geen verschil in uiterlijk tussen iemand uit Myanmar en China, vandaar dat ik ze liever als één groep noem”, zegt Margaret Stierman. Andere grote toeristengroepen komen uit België, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Portugal. Zij zijn vooral in de zomermaanden hier te vinden “Maar eigenlijk loopt de hele wereld hier rond”.

Het hele jaar door komen toeristen naar Kinderdijk. De meesten komen in grote groepen met georganiseerde reizen of ze komen in familieverband. Ik was er in november (buiten het seizoen) maar toch liep er een aantal grote groepen buitenlandse toeristen die net met de tour-bus waren afgezet. Het was voor mijn gevoel druk, maar dit is nog niks vergeleken met de drukte in het seizoen. “Je moet voor de gein eens in de periode maart tot en met mei naar Kinderdijk komen, je weet niet wat er gebeurt!” Volgens haar ziet het er zwart van de mensen, je kan er niet eens normaal lopen.

Nederlandse toeristen nemen wel iets meer de tijd voor hun bezoek. Buitenlandse toeristen komen vaak even snel naar de molens kijken en gaan daarna weer weg. Soms kopen ze nog een souvenirtje en blijven ze eten, ook al gaat dat ook met een hoog tempo. “Ik heb een keer een groep Aziaten gehad die in één uur een driegangenmenu er doorheen werkte”.

Wat zijn de gevolgen van dit massatoerisme

Restaurant van Margaret Stierman

Restaurant Buena Vista

Restaurant Buena Vista bestaat al tien jaar, waarvan Margaret al zeven jaar de eigenaresse is. Sinds een aantal jaar richt het zich veelal op de komst van toeristen. Op de menukaart staan veel typisch Hollandse gerechten zoals erwtensoep, pannenkoeken en kroketten. De eigenaresse vertelt ook dat ze vindt dat als je in zo’n toeristisch gebied zit dat je je daarop moet aanpassen. “Mensen willen dat beleven. Voor de totale beleving zouden de mensen eigenlijk willen dat wij nog in traditionele klederdracht lopen. Ik heb dat ooit een keertje voor de grap gedaan en dat heeft een effect van heb ik jou daar!”

Het toerisme in Kinderdijk levert veel op voor de lokale bevolking,  maar het heeft natuurlijk ook zijn nadelen. Doordat veel mensen met de auto komen is er niet altijd genoeg parkeerplek. Hierdoor parkeren ze hun auto zomaar ergens op de dijk, terwijl dit verboden is. Niet alleen is het gevaarlijk, maar de lokale bevolking kan nergens haar auto meer kwijt. Ook is er veel overlast door het afval dat overal wordt neergegooid.

Er worden steeds meer manieren bedacht om meer toeristen naar Kinderdijk te trekken. Zo zijn er plannen voor de bouw van een schuur en een modern bezoekerscentrum. Margaret is bang dat de authenticiteit verloren zal gaan door deze plannen. Je zet dan hypermoderne gebouwen neer in een echt oud-Hollands gebied “Ik snap dat je die stroom toeristen ook wilt bergen, maar je moet zoiets als Kinderdijk houden zoals het is”.

Het blijft heel bijzonder dat zulke grote groepen mensen vanuit de hele wereld naar Nederland komen om naar zo’n klein plaatsje als Kinderdijk te gaan voor de molens, ons cultuurerfgoed “Wat hier gebeurt is echt gigantisch!”

molen van Kinderdijk

Kinderdijk, paradijs voor fotografen