´Juffrouw, waarom hebben wij geen meester?’

Wie heeft er op de basisschool niet leren rekenen door een juffrouw? Meesters zijn nog maar zeldzaam in het basisonderwijs: nog maar 13 procent van de leerkrachten is man. Edwin Borger kwam in actie en vertelt over ‘Meestert!’, een initiatief samen met zijn goede vriend Robert-Jan Kooiman, in 2014 opgezet om meer meesters in het basisonderwijs te krijgen. Wordt het onderwijs overmeesterd?

Bron: Edwin Borger

“Baarden, tattoos, whiskey, de Playboy en geen vrouwen. Mijn maatje Robert-Jan Kooiman zag het in een reportage waarin een groep kerels van kappersketen Schorem in Rotterdam besloot om het op hun manier te doen. Voor het kappersvak staan geen mannen in de rij maar hierdoor heeft het wel een enorme boost gekregen. Dit triggerde ons en we wilden er allebei iets mee doen. Ik heb twee zoons, hij twee dochters. Allemaal hebben ze nooit een meester op de basisschool gehad, ook niet toen ik directeur was op de basisschool van mijn zoons. Altijd vroegen we ons al af: wat als zij wél een meester hadden gehad? We hebben het idee opgepakt en aangeboden aan stichting BOOR, over onderwijs in Rotterdam, en zij waren meteen enthousiast: ‘Meestert!’ was geboren!”

Mannentaal

De organisatie brengt meesters bij elkaar in community’s, met per community tien à vijftien meesters. Deze samenkomst bestaat er voor veel meesters niet, legt Borger uit: “Ze werken voortdurend in een team met alleen maar vrouwen en dan mis je de mannelijke collega’s met wie je op een typisch mannelijke manier kan praten.” Marijke Naezer, cultureel antropoloog, deed onderzoek naar het verschil tussen mannen- en vrouwentaal. Vrouwen vermijden liever conflicten in gesprekken en gebruiken meer verklein- en versterkingswoorden zoals ‘heel’, ‘ontzettend’ en ‘erg’ terwijl mannen directer zijn.

Volgens Borger is dit goed te merken: “Mannen praten niet beter, efficiënter, duidelijker, korter en krachtiger, maar meer to the point. Anders.” Deze combinatie van alleen maar mannen zorgt voor veel sprake van herkenning, maar ook erkenning: “Samen wisselen we dan onze ideeën uit over bijvoorbeeld meesteracties of het bezoeken van een pabo. Meesters praten regelmatig met de jongens van de pabo, maar ook met de leerlingen op het voortgezet onderwijs. Puur om hen te informeren en zelf te vertellen: “Jongens, het is een prachtig vak!””

“Je mist de mannelijke collega’s met wie je op een typisch mannelijke manier kan praten.”

Truttenopleiding

Waardoor komt het eigenlijk dat er zoveel vrouwen voor de klas staan? Dit is volgens Borger een ingewikkelde combinatie van factoren: “Mannen komen niet meer want ze vinden dat het te weinig verdient. Maar wat is ‘te weinig’? Ik werk al 30 jaar in het onderwijs, ik heb er een huis van kunnen kopen, ik ben getrouwd en heb kinderen.” Het is dus maar relatief, Nederland staat op plaats veertien in de lijst best betaalde basisonderwijsdocenten ter wereld met een maximum van 40.000 euro bruto per jaar volgens Rijksoverheid. Dit salaris is nog altijd meer dan het EU- gemiddelde van 34.000 euro. Maar laat ze maar staken, vindt Borger: “Dan kijken we over vijf jaar maar eens wat er gebeurt. Er is dan voor geen enkele man nog het argument om niet het onderwijs in te gaan vanwege een laag salaris.

Bron: Ad Rem online

Daarnaast is het imago slecht: jongens komen niet naar de pabo omdat ze het een truttenopleiding vinden: er zijn alleen maar meisjes. Of het is een kleuteropleiding omdat er volgens hen alleen maar geknipt en geplakt wordt. Daar kunnen we zelf wat aan doen, we moeten als meesters een beter imago uit gaan stralen. Ten slotte: het onderwijs moet ophouden met zeiken, al dat geklaag doet het onderwijs ook niet bepaald goed. Ik werk er zelf ook, dus ik moet ook ophouden met zeiken en kijken wat ik kan veranderen.”

 

“Het onderwijs moet ophouden met zeiken.”

Lulkoek

Heeft het wel enig effect op de leerlingen wanneer er meer meesters voor de klas zouden staan? Uit onderzoek van het ITS, Instituut voor Toegepaste Sociologie, blijkt van niet. In dit onderzoek zijn de zittenblijvers en verwijzingen naar het speciaal onderwijs echter niet meegeteld terwijl dát vaak jongetjes zijn. En volgens Borger krijgen de juffen hier de schuld van: “Lastige jongetjes in het speciaal onderwijs, de gedragsproblemen van vele jongetjes, allemaal ‘omdat ze nooit een meester hebben gehad’. Lulkoek! Meesters en juffen zijn gewoon anders. Ik zou toch heel graag willen dat ze er wel zijn om er zelf achter te komen wat de meerwaarde ervan is, want ze zijn er nu niet.” Wat ‘Meestert!’ wil is dus duidelijk: meer mannen voor de klas, niks anders. En waarom? “Mannen zijn anders dan vrouwen.”

Lange adem

Dat ‘Meestert!’ door moet zetten is volgens Borger duidelijk: “Het is echt een kwestie van een hele lange adem, wij zijn geen enorme beweging dus we moeten doorgaan, doorgaan en nog eens doorgaan. Er is geen weg terug. Wij willen niet, net als veel andere initiatieven, halverwege doodbloeden. Vaak kwam dat doordat zij kwantitatieve doelen hadden gesteld maar dat doen wij niet. Het gaat om het imago.

Nu worden we wekelijks gebeld door mannen die meester willen worden en nu ander werk doen of werkeloos zijn. En eerstejaars van de pabo komen naar je toe en vertellen dat ze vanwege jóu naar de pabo zijn gegaan omdat ze jóu op televisie hebben gezien bij een ‘overmeesteractie’, nou, fantastisch! Dat zijn kleine dingen maar daar doe je het voor. En we hebben er gewoon heel veel lol in. Dan wordt iedere man die meester wordt door onze bemoeienis er eentje meer. Dat telt. We willen dat de community groeit. Niet van tien naar twintig, maar dat hij groeit. Punt.”

Een van de community’s, ‘Mokum Meestert’, zorgde er op 22 maart 2017 voor dat op één dag alleen maar meesters voor de klas stonden op de Peetersschool in Amsterdam:

 

Benieuwd naar de website van ‘Meestert!’? Klik dan hieronder!

https://meestert.nl/

Door: Nienke Cunnen