‘Jeetje man, wat zit dat kind veel op social media.’

“Ik ga nu dit gesprek niet met jou hebben, want ik móét op social media”, volgens Gisele Hoevenaars is dit de gedachte van een echte social media verslaafde. Ze werkt bij de verslavingskliniek Victas in Utrecht. Maar wat houdt verslaving dan precies in?

Naamloos-1

Eén op de zes jongeren is verslaafd aan social media, blijkt uit onderzoek van het CBS. Maar worden deze jongeren ook behandeld in een verslavingskliniek? Volgens Gisele Hoevenaars spreek je van verslaving als er op verschillende leefgebieden problemen ontstaan. Dit is als de opleiding en relaties hieronder lijden, soms gaat het ook ten koste van je dag- en nachtritme.

“We spreken van verslaving als er onthoudingsverschijnselen ontstaan op het moment dat je het niet gebruikt, je wordt dan onrustig, slaapt slecht en hebt een verhoogd stress niveau. Ik durf niet helemaal te zeggen of social media te vergelijken is met een verslaving aan gokken of gamen. Want wanneer is social media echt een verslaving en wanneer is het veelvuldig gebruik? Leidt het echt tot enorme problemen? Leidt het tot schooluitval?”

Volgens Hoevenaars zie je bij gamen duidelijk problematisch gedrag ontstaan. Die jongeren slapen niet meer of soms juist overdag, ze verzorgen zichzelf niet meer en gaan niet meer naar school. Ze maken ruzie thuis en willen alleen maar uren gamen, gamen en gamen.

“Dit gedrag zien we nog niet terug bij social media, we hebben wel ouders die zeggen: ‘Jeetje man, wat zit dat kind veel op social media!’ Die snappen niets van de jeugd die nu opgroeit waarbij social media gewoon een heel belangrijk onderdeel is van het leven. Die vinden het te veel en komen dan in de knoop met hun norm. Maar is het ook een verslaving?

Ouders bellen dan met ons en komen voor een gesprek, ze vragen zich dan af: ‘Is dit nog normaal?’ Vaak vinden de ouders het niet normaal en de kinderen wel.”

Dan gaat het denk ik vooral over wat de ouders belangrijk vinden in de opvoeding?
“Ja, vind je het belangrijk dat je nog samen eet? En dat er geen telefoons aan tafel zijn? Doe je dat zelf als ouder ook niet? Dus dan hebben we het ook over ouders en hun voorbeeldfunctie.

Gaan ouders ook naast hun kind zitten om deelgenoot te worden van: ‘Hee wat is daar nou zo leuk aan? En hoe laat je jezelf zien op social media, wat voor een foto’s zet je erop?’ Maar zo ernstig dat jongeren worden opgenomen in de kliniek, zien we het nog niet.

Maar hoeveel jongeren gamen er wel niet? Er is maar een klein percentage met écht een ernstig probleem. De grootste groep doet gewoon nog aan voetbal, doen het nog goed op school en eten ’s avonds mee.

Het soort verslaving dat wij hier in de verslavingszorg zien is de fase van problematisch middelgebruik, aanhankelijkheid en dan verslaving. En dat is wel echt een ziekte beeld, verslaving, dat betekent dat je zoveel trek en hunkering hebt, dat je denkt: “Ik ga nu dit gesprek niet met jou hebben, want ik móét op social media, of ik eet niet meer want ik móét op social media.”
Dit zie ik dus nog niet. Terwijl bij gamen zien we wel al wat langer dat het tot écht problematisch gedrag lijdt. En dat is natuurlijk continu de hoofdvraag:
Wanneer is het een probleem?”

“Zolang je nog maatschappelijk redelijk normaal functioneert, ja? Dan is het misschien te veel en dan zou ik denken: “Jeetje, wat veel uren. Dat zou ik ergens anders aan besteden als ik jou was. Maar is het een probleem? Moet je daarvoor in behandeling?

Zit u zelf op social media?
“Ja ook wel, ik overweeg wel te stoppen trouwens. Ik ben nu 39 en wordt volgend jaar 40. Ik heb dus steeds meer mensen om me heen die stoppen met facebook, die zeggen: “Ik vind het zó vermoeiend, de hele dag maar ‘oh dit was zo leuk’.

Het is alleen maar de buitenkant en mensen worden daar ook moe van. Je bent jezelf alleen maar aan het spiegelen met hoe leuk de buitenwereld wel niet is, terwijl ik heb gewoon maar een normale dag op het werk. Dan vraag je jezelf af: Heb ik wel een leuk genoeg leven?

Veel mensen om me heen zijn het toch wel een beetje zat. Ik ben zo’n persoon die bijna nooit post maar wel een paar keer per dag de tijdlijn langs gaat om te kijken en af en toe eens iets te liken.
Waarom moet ik dat nou doen?”

 

Door: Lisa Toonen