‘Het is eigenlijk gevaarlijk om met het leven te gaan knutselen’

Genetisch modificeren van organismen is het veranderen van de eigenschappen van planten. Het is een belangrijk vraagstuk in de politiek: is het verantwoord of niet. Kees van Ham, raadslid van de SP Tilburg, vindt genetisch manipuleren onverantwoord.  

Kees van Ham is afgelopen zomer raadslid geworden bij SP Tilburg. Vijf jaar geleden is hij naar het bestuur toegestapt met het idee om een natuur- en milieuafdeling op de starten in Tilburg. Dat is de Groene Tomaat geworden. Hij houdt zich bezig met alle natuur- en milieuvraagstukken. Eerst deed hij dat alleen namens de Groene Tomaat, maar nu ook als commissielid. Een commissielid is ook wel een raadslid zonder stemrecht. Hij werd toen woordvoewat-is-ggorder natuur en milieu. Hij houdt zich bijvoorbeeld bezig met het onderhoud van parkjes, voeding, zonnepanelen en bodemverontreiniging. 

Milieu is een belangrijk punt op de agenda van de SP. De partij is tegen genetische modificatie. Bent u ook tegen genetische modificatie en vanuit welke belangen is dit? 

“Zelf ben ik onvoorwaardelijk tegen genetische modificatie, omdat ik een beetje bang ben dat wij eigenlijk niet weten waar we mee bezig zijn. Ik geloof onvoorwaardelijk in de balans en het evenwicht die de natuur in zich heeft. De natuur overwint uiteindelijk. Wij zijn maar een theelepeltje in de geschiedenis van de aarde en op het moment dat wij gaan rommelen, dan rommelen we aan het erfelijke materiaal en dus aan de biobalans. Het is eigenlijk heel gevaarlijk om met het leven te gaan knutselen. Wij zijn als mens nog zo nietig in vergelijking met de kennis van de natuur. Wat je nu ziet gebeuren op dat vlak is dat het hele genetische verhaal een verdienmodel is geworden. Ik kan me voorstellen dat de wetenschap in het begin nieuwsgierig was naar hoe het in elkaar zit en hoe ze dat kunnen inzetten ten behoeve van de mensheid, gezondheid en het voeden van de planeet. We hoeven planten niet genetisch te modificeren voor meer voeding. We kunnen het met de natuur an sich al doen, als we het maar goed regelen met elkaar. Daarvoor hebben we het dus niet meer nodig. Grootverdieners zoals Monsanto hebben er het meest over te zeggen. Dat is niks voor SP. SP wil juist een sterke overheid. In het nieuwe verkiezingsprogramma wordt opgenomen dat de SP zich de komende vier jaar sterk wil gaan maken voor kleine bedrijfjes die zich bezig houden met plantenveredeling, omdat die weggedrukt worden door de grote markt. Dit soort dingen zijn puur SP.”

“Wij zijn als mens nog zo nietig in vergelijking met de kennis van de natuur.”

Monsanto is een van de grootste leveranciers van genetisch gemodificeerde zaden. Hoe ziet u dit bedrijf in de toekomst?  

“Op de zaden die zij kweken hebben ze patent. Niemand mag ze gebruiken zonder instemming. Ze bepalen de prijs en ze bepalen de markt. Dat is het kapitalistische element daarvan, wat ook slecht is. Dat is wat de SP ook duidelijk zegt: zorg ervoor dat die ontwikkelingen niet gepatenteerd zijn, maar dat die toegankelijk zijn voor iedereen. Zover zijn we nog lang niet. Het is überhaupt de vraag of we ooit zo ver gaan komen. Dus moet je daar heel voorzichtig mee omgaan. Als ik denk aan de toekomst van zo’n bedrijf,  dan stel je me eigenlijk de vraag hoe we de hele wereld met elkaar gaan inrichten. Ik hoop dat we het licht zien en dat we het ooit nog anders gaan doen op kapitalistisch en economisch gebied. De SP denkt daar zo over, daar is geen twijfel aan. Wij als partij zijn nadrukkelijk tegen geld verdienen voor het geld verdienen. Je mag best geld verdienen, maar dan moet het wel in het belang zijn van iedereen.”

In vijftien Europese landen, waaronder Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk, geldt er al een algemeen verbod op genetische manipulatie van gewassen. De landen hebben het verboden omdat het genetisch gemodificeerde voedsel (ggo) gezondheidsproblemen tot stand zou brengen en het slecht zou zijn voor het milieu. 

Waarom is dit in Nederland nog niet zo?

“Dat heeft ermee te maken dat wij een van de meest liberale landen van de wereld zijn. Als het gaat om grootverdieners in het bedrijfsleven staat Nederland op vier. Wij betalen onze bestuurders het best. En dat is nog steeds hoe de wind in Nederland waait.”

Verwacht u dat er in de toekomst nog wel een verbod komt in Nederland?

“Dat hangt van jou en mij af. Als het aan de SP ligt, komt er wel een verbod. Wij willen het echt anders gaan doen. De weg die we nu inslaan, sterke sterker maken, en de zwakke zwakker, dat kan niet de bedoeling zijn.”

Eet u zelf wel eens gemanipuleerd voedsel?

“Ik hoop van niet. Ik let erop en ben al jaren een biologische eter. Ik ga er dus van uit dat het in het biologisch materiaal zeker niet zit, maar je weet niet waar het allemaal in verwerkt is. De hele voedingsindustrie is ook zo’n zieke industrie geworden, omdat het een kapitalistische industrie is geworden. Het gaat niet meer om de producten, het gaat niet meer om mensen voeden, maar om geld verdienen en om aandelen. Het gaat om markten veroveren, met alle gevolgen van dien. We zijn daar nu wel steeds meer mee bezig: voorschriften waarin staat dat bedrijven zichtbaar moeten maken wat er in de producten zit. Tot op de dag van vandaag komen wij daar niet achter. Eet ik het? Ik hoop van niet.”

Door: Lunya van Wunnik

Bron foto: https://www.milieucafe.nl/index.php?page=programma-in-vogelvlucht-36