‘’Iedere dag een kopje koffie om je dag mee te starten; het is geen echte verslaving, maar wel een belangrijk ritueel’’

Iedereen kent het wel: even een lekker kopje koffie om je dag op te starten. Vrij onschuldig, toch? Niet voor iedereen. Voor veel mensen is het een noodzakelijk ritueel om hun dag mee te starten. Zij kunnen geen dag zonder een kopje koffie. “Een echte verslaving aan koffie bestaat eigenlijk niet, dat zegt het Voedingscentrum.” Een verslaving is namelijk iets waarbij je telkens een grotere hoeveelheid nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Bij cafeïne is dat niet het geval. Daarom spreekt men dus niet van een echte koffieverslaving.

Het jaarlijkse nationale koffie en thee-onderzoek is uitgekomen op 30 oktober 2020. Dit is een onderzoek naar alle consumptie van koffie en thee. Lisanne Evers (31), manager Public Affairs en Communicatie bij Koffie en Thee Nederland, schijnt licht op de situatie.

 

Wat is nou eigenlijk een ‘’koffieverslaving’’?

‘’Veel mensen denken dat ze een koffieverslaving hebben. Dat is natuurlijk heel begrijpelijk, als je voor je gevoel een kopje koffie echt nodig hebt om je dag op te starten. Toch kunnen we in dit geval eigenlijk niet spreken van een echte cafeïneverslaving. Je zal niet steeds meer koffie nodig hebben om hetzelfde effect te bereiken. Daarom is het geen verslaving. Dat proberen we eigenlijk meteen op te helderen. Het kan natuurlijk wel voelen alsof je geen dag zonder een kopje koffie kan, maar in dat geval is mijn tip: kijk even op onze website, want dan zie je dat een kopje koffie eigenlijk helemaal niet slecht is voor je. Koffie staat zelfs in de schijf van vijf.’’

 

Uit uw onderzoek blijkt dat 16% van de jongeren in de coronatijd meer koffie is gaan drinken. Waardoor komt dat?

‘’Ons onderzoek is eigenlijk voornamelijk kwantitatief, dus we kunnen weinig zeggen over de mogelijke oorzaken van deze kleine stijging. Persoonlijk denk ik dat dit te maken heeft met de sluiting van de scholen en het feit dat we thuis in quarantaine zaten. Normaal gesproken zitten jongeren op school, waar ze minder snel koffie zullen drinken. Als iedereen thuis zit, is het ‘gratis’ om een kopje koffie te pakken. Misschien worden de jongeren dan ook beïnvloed door hun ouders die een kopje koffie pakken. Ik denk ook dat de horecagelegenheden, waarbij de mogelijkheid is voor koffie to-go, een deel hiervan uitmaken. Ik kan me voorstellen dat veel jongeren hun koffie to-go halen, om even de deur uit te kunnen.’’

 

Wat is het effect van de lockdown op het gedrag van de consument?

‘’Binnen de cijfers van het consumeren van koffie zijn er eigenlijk geen veranderingen aangetroffen in vergelijking met de cijfers van het onderzoek in 2018. Mensen drinken gemiddeld dus evenveel koffie als een aantal jaar geleden. De locatie waar zij koffie drinken is echter wel veranderd. Voorheen werd de meeste koffie geconsumeerd in de horeca en op het werk. Toen de horeca dicht ging, en mensen massaal thuis moesten gaan werken, gingen daar dus veel kopjes koffie verloren. Dat er geen verandering zit in het cijfer, komt doordat mensen massaal thuis koffie zijn gaan drinken, en natuurlijk de koffie to-go zijn gaan halen. Dit toont aan dat bij veel mensen een kopje koffie echt een belangrijk onderdeel is van de dag, en dat mensen dat ‘koffiemomentje’ blijven opzoeken. Hierdoor kan het voor mensen snel aanvoelen als een verslaving, maar dat kan ook komen omdat mensen dit momentje onbewust linken met een pauze houden, en even bijkletsen met collega’s. Ook dat gaat nu moeilijker in de lockdown.’’

 

Welke sectoren zijn er op vooruitgegaan sinds de lockdown?

‘’De huidige lockdown is heel voordelig geweest voor de supermarkten en fabrikanten. Mensen gaan dus op andere plekken koffie drinken, bijvoorbeeld thuis, en halen hun koffie dus ergens anders vandaan. De meeste koffie wordt momenteel thuis geconsumeerd, dus de supermarkten verkopen aanzienlijk meer koffiepads, koffiecups en andere koffieproducten zoals koffiecreamer, koffiemelk en koffiesiropen. Ook voor fabrikanten van koffiezetapparaten is de lockdown gunstig. Daar waar minder apparaten worden verkocht aan horecagelegenheden en kantoren, worden veel meer koffiezetapparaten particulier verkocht.’’

 

Wat is het belang van dit onderzoek?

‘’Dit is de tweede keer dat we dit onderzoek hebben uitgevoerd, sinds 2018. We zijn hier eigenlijk mee begonnen omdat er nog geen echt nationaal onderzoek naar consumentengedrag bij koffie en thee bestond. We hopen over twee jaar de gegevens van alle onderzoeken te vergelijken, om zo een mogelijk patroon te ontdekken binnen het consumentengedrag en het gedrag van de ondernemers. We willen dus graag van deze informatie leren. De metingen die we dit jaar hebben gedaan, zullen heel interessant zijn over twee jaar als de situatie rondom corona anders is. Nu hebben we nog geen grote kwantitatieve veranderingen aangetroffen binnen het drinken van koffie, maar andere cijfers tonen dus wel aan dat er ook bedrijven zijn die profiteren van de lockdown. Het was dit jaar natuurlijk lastiger om bepaalde metingen te doen, vooral door het sluiten van de horeca. Hierdoor viel een klein onderdeel van dit onderzoek weg, omdat we in die periode dus geen metingen hebben kunnen doen in de horeca. Dit heeft echter niet gezorgd voor een vertekende uitkomst van dit onderzoek.’’