Hoe gaat de zorg voor mij zorgen, als de zorg niet zorgt voor zichzelf?

Door: Maximiliaan Einerhand

De afgelopen jaren kampt de zorg met flinke tekorten. Nynke van ders Sanden, een verpleegkundige in opleiding vertelt hoe deze tekorten haar en vooral haar patiënten benadeeld.

Als stagiair in de zorg krijg je een hoop verantwoordelijkheid in je schoenen geschoven. Krijg je ook verantwoordelijkheden die je nog niet mag hebben?
Dat is een lastige vraag. Vaak is het zo dat je wel bekwaam, maar niet bevoegd bent. Dit komt door het tekort aan personeel nodig om overzicht te houden. Je hebt normaal gesproken niet als stagiaire de verantwoordelijkheid over een hele vleugel met zijn 2e, maar als er iemand ziek is en verder geen ander personeel beschikbaar is die in kan vallen is het al snel genoodzaakt een stagiaire in te roepen. Maar dat mag eigenlijk niet.

Dus ze gebruiken eigenlijk studenten omdat de mensen die het moeten doen het niet willen?
Het is hier niet willen, maar vooral kunnen. De mate waarin mensen zichzelf kunnen inspannen zonder zelf in te storten is beperkt. Als er dan eenmaal iemand uitvalt zullen anderen door de krappe bezetting volgen.. En als de helft van je team weg is ben je geforceerd om weer terug te vallen op studenten. En hiermee doe je de student en de patiënt tekort.

Maar wat merk ik als patiënt hier dan van?
Het is een domino effect. Je hebt mensen die overbelast zijn omdat er te weinig werknemers zijn. Die vallen uit, waardoor er meer druk komt op de overige werknemers. Als gevolg hiervan vallen er meer mensen uit, waardoor je tekortkomingen exponentieel groeien. Dus mensen krijgen niet meer de zorg ze willen of de zorg die ze nodig hebben.

Kun je hier een voorbeeld van noemen?
Dat je iets voor die mensen kunt betekenen, soms acuut soms over langere tijd. Een luisterend oor, hoe de patiënt zich voelt gewoon iets wat je kunt beteken voor hen. want sommige van hen hebben geen bezoek en dat is dan het enige contact wat zij hebben. En daar heb je gewoon geen tijd voor.

En gebeurt dit vaak?
Eigenlijk wel, er zat vroeger een man onder mijn zorg toen ik nog stage liep in een verpleeghuis. Hij wou altijd gewoon even een praatje maken over zijn kleinkinderen of het weer vandaag, maar hier hadden wij eigenlijk nooit tijd voor. Je moest gewoon binnen 10 minuten die kamer eigenlijk weer uit zijn en naar de volgende. Dat was wel heel triest, hij kon zijn bed niet uit. Kon met niemand praten behalve ons, maar wij hadden geen tijd.

Hoe erg is het tekort aan mensen in de zorg?
Op sommige plekken is het erger dan anderen. Ik loop nu stage binnen een hospice, daar is de bezetting relatief hoog. Het is hierin nog steeds vaak zo dat ik boven mijn uren uitkom, maar daar heb ik ook zelf mee ingestemd. Ik heb vroeger ook stage gelopen in een verpleeghuis dat is een groot verschil.

Wat is dan het verschil hierin?
Nou bij een verpleeghuis krijg je bijvoorbeeld 15 minuten om iemand in bed te leggen en dan moet je weer door naar de volgende. Hier haal ik geen voldoening uit omdat er steeds lastigere patiënten in de verpleeghuizen komen met een grotere lijst aan acties die wij voor hen moeten uitvoeren. En dat met de bezetting die je wettelijk moet hebben dan net wel of net niet rond krijgt.

Moet je vaak overwerken?
Je hebt wel eens dagen, dan draai je met 3 man een avonddienst. Dan zit je dus met 3 verplegers op 30 mensen. Wettelijk mag je er per persoon 8 en dan ga je over je eigen grenzen heen om toch iedereen in bed helpen. En je hebt dan ook nog een iemand die voor de pillen moet zorgen dus die valt ook weg en dan sta je gewoon in de hoek gedreven. Dus dan blijf je langer om het af te krijgen. Want die voldoening van mensen helpen is waarvoor ik in de zorg ben gegaan.

Maar dan blijf je toch doorwerken?
Ja, maar dan heb je echt een probleem. Wanneer er 1 iemand een blessure heeft is er relatief weinig aan de hand. Maar op het moment dat er iemand een blessure heeft en anderen 2 hebben een burnout of zitten ziek thuis. Dat gaat ten koste van de rest van je werknemers. Waardoor zij sneller geneigd zijn een burnout of blessure op te lopen. En daarin merk ik dat er heel veel druk komt te liggen op de studenten. Omdat het makkelijker is om daar dan op terug te vallen.

Waarom dan juist een student?
Omdat zij graag hun stage willen halen. Zij gaan geen weerwoord geven aan de persoon die hen moet beoordelen. Hierdoor is het voor een beetje onzekere student al veel moeilijker om nee te zeggen, helemaal omdat je hier bent gekomen om mensen te helpen. Dit heb ik zelf ook meegemaakt tijdens mijn stage in het verpleeghuis. Ik draaide daar soms avonden en dagen na elkaar met net genoeg tijd om te slapen. Niet tegen mijn zin, maar wel tegen mijn beter weten in. En ik heb er niks aan overgehouden gelukkig, maar dat geldt niet voor iedereen.