Het Reisgezelschap, reis je mee?

De wegen van de kunstsector en de sociale sector hebben een lange tijd langs elkaar gelegen. Maar wat gebeurt er als deze wegen elkaar kruisen? Het Reisgezelschap wil een beweging op gang brengen die gaat over het verbinden van de wereld op het gebied van kunst en welzijn. De kernpartners Artez, HAN, LKCA en CultuurMij Oost zijn ervan overtuigd dat sociaal-artistieke projecten en initiatieven bij uitstek een bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven, zingeving en sociale participatie. Want, waarom zou je de kunst en sociale sector gescheiden houden?

Ronja in het kort

Ronja White is 27 jaar, twee jaar geleden afgestudeerd aan BA Docent Dans ArtEZ hogeschool voor de kunsten en is nu zelf dans docent. Ronja is medeorganisator in het Reisgezelschap als vertegenwoordiger van Docent Dans ArtEZ.
Ze begeleidt 3e jaars studenten van dansopleiding ArtEZ in een inclusieproject en werkt onder andere met ouderen uit verpleeghuizen. Al haar werkzaamheden sluiten aan bij het hoofddoel van het Reisgezelschap.

Het Reisgezelschap: verbinding tussen de kunstsector en sociale sector

Inclusiviteit, diversiteit, kunst, cultuur en de Multiculturele samenleving; het komt allemaal samen in het Reisgezelschap. Het Reisgezelschap is een gezelschap waarin de HAN, ArtEZ, LKCA en Cultuurmij Oost samenwerken.

Toen Wytske Lankester (HAN social work) en Bart Blijlerveld (Docent Theater ArtEZ) elkaar hebben ontmoet in 2017 constateerde zij dat er een nauwe samenwerking tussen de kunst en de sociale sector ontbrak. Er is heel veel kennis over inclusie in onze samenleving, in de kunstwereld, maar ook in de sociale sector. Alleen is dat tot nu toe nog niet benut. Het Reisgezelschap is tot stand gekomen om een verbinding te maken tussen de kunstsector en de sociale sector.

De samenwerking tussen de hbo-scholen HAN en ArtEZ doelt op een nauwere samenwerking tussen hun studenten. Zij willen dat deze studenten op meerdere vlakken samen komen. Dit komt voort vanuit het idee dat je als opleiding nieuwe sociale makers creëert. “Als je bij studenten niet meteen begint om te verbinden met andere studenten of mensen uit de samenleving dan ontstaat er niks nieuws meer. We moeten hier niet mee wachten tot ze pas het werkveld ingaan, maar gelijk mee beginnen”, legt Ronja uit.
Cultuurmij Oost (regionale instelling) en LKCA (landelijke instelling) zijn instellingen die vooral voor kunst de verbinding en netwerken willen bevorderen. Zij helpen het Reisgezelschap met bijvoorbeeld subsidies en andere zakelijke aspecten.

“Het verbinden van de wereld op gebied van kunst en welzijn”

Ontschotting: samenwerking tussen kunst en welzijn

Het hoofddoel van het Reisgezelschap is de ontschotting van de sectoren. Met ontschotting wordt bedoeld dat je gaat kijken naar bepaalde denkkaders waarin een opleiding of instantie zijn visie heeft. En dit nog veel breder trekken. Ontschotting is een samenwerking tussen verschillende sectoren, bijvoorbeeld tussen kunst en zorg. Het is een klantgerichte manier van werken die uiteindelijk moet leiden tot vraag gestuurde zorg.

“Maar als je als kunstenaar in de sociale sector terechtkomt wordt je gelijk gezien als hulpverlener, alleen zijn de studenten van ArtEZ daar niet voor opgeleid. Je moet als kunstenaar geen zorg verlenen of therapie aanbieden. Dit is ook niet wat we willen”, legt Ronja uit.

Het Reisgezelschap biedt gelegenheid elkaar te ontmoeten op het kruispunt van sociale en artistieke wegen. Het wil een beweging op gang brengen, die gaat over het verbinden van de wereld op het gebied van kunst en welzijn. Onbedoeld kun je met kunst veel bereiken en dat is waar de sociale sector ook om vraagt. Kunstenaars zijn geen therapeuten, maar met hun werk in zo’n bijzondere omgeving bereiken ze er uiteindelijk wel bepaalde dingen mee. Ronja zelf werkt in een verpleeghuis. De activiteitenbegeleider vertelde haar dat de ouderen waarmee ze heeft gewerkt weer goed eten, drinken en slapen. Dit bevordert natuurlijk de gezondheid van deze mensen. “Maar dit is niet per se de insteek van het Reisgezelschap. Echt iemand beter maken is een ander pad.”

“Kunstenaars zijn geen therapeuten”

Studenten als reizigers

Dat studenten in het Reisgezelschap zijn betrokken is wel duidelijk. Zowel de HAN als ArtEZ leveren ze aan. Ronja zet dit uiteen: “Als je op een opleiding komt, bijvoorbeeld op de opleiding docentdans, dan heb je vaak totaal geen idee waar je reis naartoe gaat. Zodra je in aanraking of komt te werken met andere doelgroepen, dan gaat voor de studenten vaak een wereld voor ze open.” Het Reisgezelschap maakt het mogelijk dat studenten, die interesse hebben in werken met andere doelgroepen, daarin worden ondersteund. Zij krijgen de kans om inclusief te werken. Want vaak heb je als kunstenaar, maar ook als student, bepaalde visies die je wilt realiseren. Maar daar heb je soms hulp bij nodig. Het Reisgezelschap wil daarom in de toekomst daar steeds meer evenementen en lessen in organiseren. Om zo ontmoetingen te laten ontstaan tussen de kunstsector en de sociale sector. “Als je stage loopt met mensen die hulp vragen of nodig hebben, dan kom je heel veel tegen dat je niet op de opleiding leert. Hierbij kan het Reisgezelschap je in ondersteunen.”

ontmoeting tussen studenten van ArtEZ en de HAN op ArtEZ

Ga mee op reis

In het Reisgezelschap wordt een web van mensen gevormd en met die groep reis je langs plekken in deze samenleving. De bedoeling is dat iedereen wordt uitgenodigd naar voorstellingen of evenementen die betrekking hebben tot het thema inclusie. “Het samen op pad gaan, naar verschillende plekken reizen en daar weer van leren. Daar draait het om binnen het gezelschap en je kunt er steeds in of uitstappen. Vandaar het Reisgezelschap.” Volgens Ronja zit er in het Reisgezelschap veel potentie en mogelijkheden. “Er zijn heel veel mensen die met passie en liefde in hun vak bezig zijn”, zegt Ronja. “En we zullen zien wat daaruit kan voortkomen.”