“Het is moeilijk voor studenten om niet op TikTok of Snapchat te gaan”

Afstandsonderwijs of thuisonderwijs is misschien wel het woord van het jaar voor studenten en leraren. Sommige onderwijsinstellingen in zowel Denemarken als Nederland hebben ook al  bekend gemaakt met dit onderwijs vanuit de slaapkamer, woonkamer of misschien wel de tuin door te gaan tot het einde van het jaar. Hoewel dit voor de verspreiding van het coronavirus mogelijk een positief effect kan hebben, is het maar de vraag of hetzelfde ook geldt voor de leraar en de student.

Om een antwoord te krijgen hoe ze hier in Denemarken tegenaan kijken, sprak ik met analist Maria Theresa Norn van de Deense denktank DEA. Zij vroegen van 2.000 leraren en meer dan 13.000 studenten wat hun ervaringen zijn met het onderwijs vanuit thuis in Denemarken. Zijn ze er wel blij mee?

Wat zijn volgens jullie onderzoek de effecten van het thuisonderwijs voor de Deense studenten?

Een kleine groep studenten van ongeveer 10 à 15% laat weten het beter te doen met het onderwijs vanuit thuis, maar het overgrote deel zegt dat ze minder motivatie hebben om te leren en minder hard aan school werken. Ook vinden ze het moeilijker om zich te kunnen concentreren, vooral wanneer ze lange dagen hebben met alleen maar lessen met eenzijdige online interactie en huiswerk dat ze individueel moeten doen. Het is moeilijk voor ze om niet de smartphone erbij te pakken en dan op TikTok of Snapchat te gaan zitten.

Heeft het thuisonderwijs ook nog verdere gevolgen voor studenten maar ook leraren dan alleen maar verlies aan focus en motivatie?

Een deel van de studenten voelt zich door het thuisonderwijs ook gefrustreerd, bezorgd en meer eenzaam. Ze missen het een-op-een sociale contact met de leraren en hun medestudenten. De leraren laten ook weten dat ze meer werkdruk ervaren. Ze maken veel extra uren en vinden dat het lesgeven zelf ook ingewikkelder is geworden.

Is het een grote groep studenten die aangeeft moeite te hebben met het thuisonderwijs?

Het zijn er niet zoveel als ik verwacht had. Veel studenten zeggen bijvoorbeeld dat het enigszins moeilijker is geworden voor ze om te concentreren of dat het contact met de docent enigszins achteruit is gegaan. Maar als we dat tegenover de onverwachtheid van de situatie zetten en de drastische veranderingen die het met zich meebrengt, dan had ik verwacht dat er veel meer studenten afgehaakt waren met het online onderwijs. Misschien heeft het ermee te maken dat velen hun verwachtingen naar beneden bijstellen en het beste ervan proberen te maken. Toch bestaat er alsnog een groep van ongeveer 20% die zegt aanzienlijk meer moeite te hebben met het thuisonderwijs.

Kunnen we dan ook zeggen dat de Deense studenten uitkijken naar de heropening van hun scholen?

Ja, absoluut. We zagen bijvoorbeeld bij de ingevulde open vragen dat er bijna geen een student bij was die niet aangaf het sociale contact met de klas en de leraar te missen.

Wat kunnen scholen in Denemarken maar misschien ook in Nederland doen om het afstandsonderwijs in de toekomst te verbeteren?

Voor de toekomst moeten alle scholen echt een plan klaar hebben liggen wanneer er weer een zelfde situatie zich voordoet. Je kan maar zoveel vragen van het afstandsonderwijs in een crisis wanneer het de eerste keer is dat afstandsonderwijs op deze manier gebruikt wordt. Dus wanneer er weer een volgende golf van de coronacrisis komt, moet iedereen veel beter voorbereid zijn. Iets wat we ook in het onderzoek zien, is dat de leraren die al ervaringen hadden met het afstandsonderwijs er ook veel beter gebruik van konden maken bij hun lessen. Scholen moeten daarom ook goed kijken naar de ervaringen die de docenten nu hebben opgedaan en daarop verder bouwen. Het zal een grote uitdaging worden voor de leidinggevenden van de scholen om daarvoor te zorgen, zodat leraren met zowel positieve als negatieve ervaringen met afstandsonderwijs er klaar voor zijn wanneer het weer zover komt dat ze er gebruik van moeten maken.

Hoe ziet u de toekomst van het thuisonderwijs als Denemarken weer in een vergelijkbare situatie terechtkomt?

Het is zo’n ongewone situatie waarin we zitten, dat wij zeggen dat het succescriterium op dit moment is dat studenten tenminste het niveau van onderwijs krijgen dat vereist is. Maar dat is voor nu. Hoe dan ook komen er moeilijke tijden aan, want ik denk wanneer we weer in deze situatie terecht komen in oktober of november, dat dan zowel student als leraar niet meer tevreden zal zijn met alleen maar het minimale.

 

 

 

.