Haptotherapie: therapie door middel van aanraking “Deze therapeut staat niet te sollen aan een homp vlees”

Haptotherapeut Irene van Dantzig aan haar eettafel

Irene van Dantzig is bijna dertig jaar haptotherapeut. Haptotherapie is een therapie waarin er geprobeerd wordt om de cliënt weer in contact te brengen met zijn of haar gevoel. Dit wordt gedaan door middel van aanraking. “We zijn allemaal zo kwetsbaar en menselijk. Iedereen gaat voor zichzelf en dan komen ze bij mij in de praktijk,” zegt Van Dantzig.

“Als je niet kan verwerken wat er op je afkomt in deze toch complexe wereld, krijg je veel last van stress. Stress geeft uiteindelijk lichamelijke klachten. Het kunnen pijnklachten zijn, in de rug of de nek, maar het kunnen ook organische klachten zijn, maagzweren of hartklachten uiteindelijk.” Een haptotherapeut is iemand die als therapeut werkt met de beginselen van de haptonomie.

Met wat voor soort klachten komen mensen meestal?

“Moeilijk te zeggen, maar ik heb veel cliënten die van zichzelf verwijderd zijn geraakt. Het zijn vaak dertigers die veel studies gedaan hebben, een drukke baan hebben en er eigenlijk helemaal geen zak aan vinden. Ze weten niet meer wat ze willen en wie ze precies zijn. Dat levert gigantisch veel stress op en ook burn-outs.

Ik heb ook te maken met mensen die nare operaties hebben ondergaan. Die daardoor een hekel krijgen aan hun lichaam. Door die mensen aan te raken op een goede manier, want dat is wat een haptotherapeut doet, probeer ik hun lichaam weer als wat prettiger te laten ervaren. Ik heb ook te maken met mensen die hele verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt. Incest, langdurig misbruik, mishandeling of een combinatie van alles en nog wat. En die heel erg beschadigd zijn, die dus niet zo maar na tien behandelingen klaar zijn, de behandelingen duren jaren.”

Hoe gaat u te werk als iemand met een probleem komt?

“Wat ik eerst altijd doet is een intake. Die is bedoeld voor de therapeut om te kijken – wat denk ik dat er aan de hand is? Dat kan iets heel anders zijn dan wat de cliënt vertelt. Ik probeer in zo’n eerste gesprek erachter te komen wat de klacht is. Dat probeer ik met iemand te bespreken om het zo helder mogelijk te krijgen. Wat ik met iemand afspreek in het algemeen is dat ik eerst drie behandelingen doe en dat ik iemand dingen laat ervaren die te maken hebben met de klachten.

Ik begin na het eerste gesprek vaak met oefeningen. Als haptotherapeut raak je mensen vaak aan. Dat doe ik niet meteen want dat is dan best een grote stap. Mensen vinden dat ook eng. Een voorbeeld is dat ik in mensen hun persoonlijke ruimte ga staan en aan ze vraag wanneer ik moet stoppen. Vaak gaan ze dan over hun grenzen heen omdat ze niet durven aan te geven wanneer ik moet stoppen. Ik sta dan erg dichtbij.”

Vinden mensen het wel prettig als u dan zo dichtbij staat?

“Mensen doen altijd alsof alles goed gaat, terwijl ze intussen ver over hun grenzen gaan. Dat fenomeen kom ik vaak tegen in mijn praktijk. Ik kan het wel zeggen tegen iemand, maar als iemand het voelt is het veel krachtiger. Als je zo’n oefening doet merken mensen het meer. Het is niet zo dat ik een soort massage bij mensen verricht en dat het dan over gaat. Het moet zo zijn dat mensen in beweging komen en dat ze zelf gaan merken hoe het werkt.

Oefeningen zijn dus een eerste middel, maar eigenlijk is de kern in haptotherapie aanraken. Dat is het belangrijkste. Dat is zo omdat de grondlegger van de haptonomie, Frans Veldman, als grondprincipe heeft aangegeven dat niets zo krachtig werkt als een bevestigende aanraking. Het moet dus een goede aanraking zijn.
Als ik iemand fysiek uit moet leggen wat haptotherapie is leg ik een hand op diegene zijn of haar rug. Ik vraag daarna of de hand koud of warm voelt. Diegene moet dan bij zichzelf nagaan of het prettig of vervelend voelt, de hand zo dichtbij.

 

“Hé, deze therapeut voelt mij”

 

Door de aanraking maak je iemand bewust van wat hij voelt. Die aanraking moet zodanig zijn, dat die persoon voelt: hé, deze therapeut voelt mij. Die staat niet te sollen aan een homp vlees, nee die probeert mij gewoon echt te raken.”

In welk opzicht kan haptonomie bijdragen aan de cliënten hun levenslust?

“Dit draagt alles bij aan levenslust. Daar gaat het eigenlijk over. Want levenslust die heb je als je niet te veel afgeremd wordt door je eigen angsten. Deep down is dat wat het is.
Iemand voelt zich natuurlijk veel beter, en dat is een kreet uit de psychologie, als die persoon een interne locus of control heeft. Daarmee wordt bedoeld dat je gelooft dat je jouw eigen leven bepaalt, dat je niet alsmaar alles over je grenzen heen laat. Zonder dat je gekweld wordt, dan heb je veel meer levenslust natuurlijk.

 

 “We hoeven niet allemaal Kim Kardashian te zijn”

 

Hoe langer ik dit werk doe, hoe meer ik er van overtuigd raak dat we alles zelf doen. We zijn onze eigen grootste vijand, omdat we altijd denken dat we niet goed zijn. Het gaat allemaal over zelfacceptatie. Je hoeft niet alles te kunnen. We hoeven niet allemaal Kim Kardashian te zijn. Het is juist leuk dat iedereen anders is. Het leukste is als mensen blij met zichzelf willen en kunnen zijn. Dat is levenslust.”