“Een goed verlopen verkiezingsdag is gewoon kicken”

Geschreven door: DENYSE PFENNINGS

De verkiezingen organiseren; hoe doe je dat eigenlijk? Eric Goossens zorgt voor een goed verloop van de verkiezingsdag binnen de gemeente Breda. Hij vertelt over de werkwijze van het team, de stembureaus en wat er allemaal bij komt kijken.

“Breda heeft 82 stembureaus, met in ieder stembureau minimaal 8 stembureauleden. Dat is een flinke klus en daarom starten wij ongeveer een half jaar voor de verkiezingsdag met organiseren. De belangrijkste zaken zoals stembureaus, stembureauleden en voorzitters worden als eerste geregeld. Het team bestaat uit vijftien mensen vanuit verschillende afdelingen zoals publieksservice, communicatie en ICT. Om de twee weken houden wij een bijeenkomst en praten wij over de stand van zaken.”

“Als kiezer moet je ergens terecht kunnen. Het lijkt vanzelfsprekend, maar we zijn erg afhankelijk van de eigenaren, de grootte van de ruimtes, etc. We hebben minstens 656 stembureauleden nodig, ook willen we 200 mensen op reserve hebben staan. Een online-training is verplicht voor de leden. Tijdens de training leer je hoe het stembureau ingericht moet zijn, wat ze moeten doen in het proces met de stempassen (alle uitzonderingen meegenomen) en ga zo maar door,” aldus Goossens.

De voorzitters van de stembureaus worden een week voor de verkiezingsdag uitgenodigd om twee avonden te oefenen om de processen goed uit te kunnen voeren. Zij zijn gedurende de hele verkiezingsdag aanwezig en zijn vooral ’s avonds erg belangrijk bij het tellen van de stemmen. 

Het moment van de waarheid

“De dag begint voor mij rond een uur of half zes ’s morgens. Samen met de burgemeester zijn wij, het team en ik, aanwezig bij de opening van het eerste stembureau op het NS station. Het bureau wordt geopend een kwartier voordat de eerste trein vertrekt. Hiermee zullen wij de verkiezingsdag inluiden. Tijdens de ochtend houden we nog een korte briefing om de laatste details door te nemen.”

“Overdag is er voor mij relatieve rust. De meeste stembureaus openen om half acht en dan stap ik in de auto. Om alleen of samen met de burgemeester een aantal stembureaus te bezoeken. We praten dan met de mensen en kijken of alles goed verloopt. Alle 82 bureaus bezoeken lukt niet op één dag. Daarom gaan we langs ongeveer twintig.”

“Om negen uur ’s avonds sluiten de stembureaus en komen alle stembureauleden samen in het bureau om de stemmen te tellen. De grote stembus wordt omgedraaid zodat de leden kunnen beginnen. Allereerst worden de stembiljetten opengevouwen en gesorteerd per partij. Dan wordt er geteld en wordt dit doorgegeven aan ons op het stadskantoor, zodat wij de voorlopige uitslag bekend kunnen maken. Vervolgens worden ze per partij gesplitst naar de voorkeursstemmen. Het is belangrijk dat wij een goed overzicht hebben hoeveel stemmen iedere kandidaat heeft gekregen. Als de voorkeursstemmen geteld zijn, gaan de voorzitters naar het stadskantoor om door ons gecontroleerd te worden.”

“Vooral voor aankomende verkiezingen zal het tellen een hele klus worden omdat er 63 partijen zijn die ‘theoretisch’ gezien mee kunnen doen. Daardoor zal het stembiljet heel onoverzichtelijk en groot worden. Ook is het voor de stemmentellers lastig omdat er veel kandidaten op de lijst staan. Het zal afhangen van de opkomst hoe laat wij de uitslag door kunnen geven. Meestal ligt het percentage van Breda rond de 70% bij de Tweede Kamerverkiezingen. En door de grootte van het stembiljet kan het zijn dat er wat vertraging ontstaat. Gewoonlijk ontvangen wij rond een uur of elf ‘s avonds de eerste voorzitters op het gemeentehuis,” zegt de projectleider.

“Nadat het tellen van de stemmen begonnen is verzamelen wij in het stadskantoor met een groep van ongeveer 60 mensen om de uitslagen door te geven en te controleren. We tellen niet alles na maar controleren of er op de juiste manier is opgeteld en of er de juiste volgordes zijn gehanteerd.”

“Het is de bedoeling om zeker in de loop van de nacht door te kunnen geven wat de officiële uitslag is in Breda. Dit jaar verwachten wij de eerste voorzitters rond elf uur ‘s avonds op het stadskantoor, daardoor zal de officiële uitslag naar verwachting rond twee uur ’s nachts bekend zijn. Als we dan klaar zijn met opruimen rond een uur of drie ‘s nachts, zijn we erg blij. Het is dan ook een feestje als de dag goed is verlopen. Een gevoel van trots overheerst op dat moment, niet alleen op mezelf maar vooral op het team. En dat is gewoon kicken!”

Do it yourself

“Om stembureaulid te worden zijn er eigenlijk maar twee dingen vereist: je moet 18 jaar of ouder zijn en je moet bereid zijn om de training te volgen. Binnen de gemeente Breda zijn we op zoek naar wat vernieuwing in de groep. Natuurlijk is iedereen van de oude garde nog steeds welkom maar we zouden het erg leuk vinden als er meer jongeren mee zouden doen. Het is nog de vraag of wij aan voldoende leden zullen komen dit jaar, en het is natuurlijk altijd mooi meegenomen om een extra zakcentje te verdienen.”